Kararın özeti
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu bu kararda uyuşmazlığı incelemiştir. Kararın konusu: Çifte vatandaşlığı bulunan jandarma astsubay öğrencisinin öğrencilikten ilişiğinin kesilmesi. Kararın önemli bölümü aşağıda birebir aktarılmıştır.
Otomatik özet. Bu özet karar metninden otomatik olarak çıkarılmıştır ve editoryal inceleme beklemektedir; bağlayıcı olan kararın tam metnidir.
Kararın önemli bölümü
Yukarıda aktarılan mevzuata göre, astsubay eğitim merkezine başvuru yapacak Bulgaristan uyruklu Türk soyundan olanlar için Devlet memurluğuna alınmada sivil kaynaklı adaylarda "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak" şartı dahi aranmazken, sonradan Türk vatandaşlığını kazanan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Tam karar metni
Tam metni gösterTam metni gizle9 bin karakter
DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2025/3099 E. , 2025/3325 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/3099
Karar No : 2025/3325
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde jandarma astsubay öğrencisi olan davacının, aynı zamanda Bulgaristan vatandaşlığının bulunduğundan bahisle öğrencilikten ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla;
İlgili mevzuat hükümlerinde çifte vatandaşlık durumunun adaylığa engel olacağı yönünde açık bir düzenlemeye yer verilmediği hususu gözetildiğinde, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmakla birlikte Bulgaristan Cumhuriyeti vatandaşı olmak suretiyle çifte vatandaşlığı bulunan davacının mevzuatta aranan "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak" şartını sağlamadığından bahsedilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K...sayılı kararıyla;
İlgili mevzuat hükümleri gereğince astsubay eğitim merkezine başvuru yapacak sivil kaynaklı adaylarda "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak" şartının arandığı, davacının ise Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmakla birlikte Bulgaristan Cumhuriyeti vatandaşı olmak suretiyle çifte vatandaşlığının bulunduğu, bu durumda, çifte vatandaşlığı bulunan davacının "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak" şartını sağlamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmakla dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 28/05/2025 tarih ve E:2024/3046, K:2025/2796 sayılı kararıyla;
İlgili mevzuat hükümlerinde çifte vatandaşlık durumunun adaylığa engel olacağı yönünde açık bir düzenlemeye yer verilmediği hususu gözetildiğinde, davacının mevzuatta aranan "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak" şartını sağladığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun kabulü, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Türk vatandaşı olma şartını yerine getirdiği, mevzuatta çifte vatandaşlık durumunun adaylığa engel olacağına yönelik açık bir düzenleme bulunmadığı, idarece mevzuatın hukuka aykırı olarak dar yorumlandığı, eğitim hakkının engellendiği belirtilerek, ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde sivil kaynaklı jandarma astsubay öğrencisi olarak öğrenim görmekte iken, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığının yanında Bulgaristan vatandaşlığının bulunduğundan bahisle öğrencilikten ilişiğinin kesilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT : 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13/A maddesine dayanılarak hazırlanan ve 08/11/2016 tarih ve 29882 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığı Temin Yönetmeliği'nin "Adaylarda aranacak nitelikler" başlıklı 29. maddesinde, "... (2) ASEM’e başvuru yapacak sivil kaynaklı adaylarda ise aşağıdaki şartlar aranır: a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, ... (3) ASEM’e başvuran adayların birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen şartlardan herhangi birini taşımadıkları anlaşılması halinde, sınav sonuçlarına bakılmaksızın adaylıkları, öğrenime başlamışlarsa öğrencilikleri sona erdirilir. ..." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda aktarılan mevzuat hükmüne göre astsubay eğitim merkezine başvuru yapacak sivil kaynaklı adaylarda "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak" şartı aranmaktadır.
Davacının, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı yanında Bulgaristan vatandaşlığı da bulunmaktadır.
Türk vatandaşının aynı anda birden fazla vatandaşlığa sahip olmasının adaylığa veya öğrenciliğe engel olacağı yönünde, mevzuatta bir düzenleme bulunmamaktadır.
Buna göre, davacı, mevzuatta aranan "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak" şartını sağlamaktadır.
Bu durumda dava konusu işlem hukuka aykırıdır.
Aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin .... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:.. sayılı ısrar kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/12/2025 tarihinde gerekçede ve esasta oy çokluğu ile kesin olarak karar verildi.
GEREKÇEDE KARŞI OY
X- "2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun'un 7. maddesinde "Bu Kanuna göre kendilerine izin verilenler, izin süresince, ikamet ve çalışma ile ilgili kanunların öngördüğü Türk vatandaşı olma şartından istisna edilirler." kuralı yer almaktadır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 5. maddesinde, "Bulgaristan’dan Türkiye’ye mecburi göçe zorlanan ve Türkiye’de ikamet eden bu ülke uyruğuna mensup Türk soyundan olan kişilerin Devlet memuriyetine alınmalarında Türk vatandaşı olma şartı aranmaz. ..." düzenlemesine yer verilmiştir. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun "I – Subayların ve astsubayların yükümlülüğü:" başlıklı 112. maddesinin 3/b fıkrasında, "Aşağıdaki hallerde subay ve astsubaylar istifa etmiş sayılırlar; ... b) Çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenler veya Türk vatandaşlığından çıkarılanlar." hükmü bulunmaktadır.
Somut olayda, davacı Türk soylu olup Bulgaristan vatandaşı iken Türk vatandaşlığına alınmıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuata göre, astsubay eğitim merkezine başvuru yapacak Bulgaristan uyruklu Türk soyundan olanlar için Devlet memurluğuna alınmada sivil kaynaklı adaylarda "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak" şartı dahi aranmazken, sonradan Türk vatandaşlığını kazanan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet görülmemiştir."
Açıklanan nedenlerle, ısrar kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla, karara gerekçe yönünden katılmıyorum.
KARŞI OY
XX- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- DanıştayE. 2024/3132, K. 2025/5414Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlanan astsubayın TSK'dan ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali istemi – Danıştay 12. Daire, 2024/3132 E., 2025/5414 K.
- DanıştayE. 2021/7162, K. 2023/6724Türk vatandaşlığından çıkan davacının başvurusu olmaksızın yeniden Türk vatandaşlığına alınmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararının iptali – Danıştay 10. Daire, 2021/7162 E., 2023/6724 K.
- DanıştayE. 2019/7508, K. 2023/69025901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu – Danıştay 10. Daire, 2019/7508 E., 2023/6902 K.
- DanıştayE. 2023/653, K. 2025/4588Geçici olarak görevden uzaklaştırılan davacının onaylanan sözleşmesinin yürürlüğe konulmayarak ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali istemi – Danıştay 12. Daire, 2023/653 E., 2025/4588 K.
Örnek Dilekçeler
- İdare MahkemesiTürk Vatandaşlığı Başvurusunun Reddine Karşı İptal Dava Dilekçesi
- İl Nüfus ve Vatandaşlık MüdürlüğüEvlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvuru Dilekçesi
- İl Nüfus ve Vatandaşlık MüdürlüğüSoybağı Yoluyla Türk Vatandaşlığı Kazanılması Başvuru Dilekçesi
- İdare MahkemesiYatırım Yoluyla (İstisnai) Türk Vatandaşlığı Başvurusunun Reddine Karşı İptal Dava Dilekçesi
Emsal kararlar kamuya açık kaynaklardan alınmıştır. Kararların güncelliği ve somut olaya uygulanabilirliği bir hukukçu tarafından değerlendirilmelidir.