Hangi durumlarda kullanılır?
- İşyerinde veya işin yürütümü sırasında meydana gelen kaza sonucu işçi yaralanmış ve kalıcı maluliyet oluşmuşsa
- İşveren iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almamış, eğitim vermemiş veya koruyucu donanım sağlamamışsa
- SGK tarafından bağlanan gelirin karşılamadığı gerçek zararın işverenden tazmini isteniyorsa
- Kaza nedeniyle işçinin uğradığı manevi zararın tazmini talep edilecekse
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- İş kazasından doğan tazminat davaları arabuluculuk dava şartına tabi değildir (7036 sayılı Kanun m. 3/3); dava doğrudan iş mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme davalı işverenin yerleşim yeri, işyerinin bulunduğu yer veya iş kazasının meydana geldiği yer mahkemesidir (7036 sayılı Kanun m. 6).
- Zamanaşımı, sözleşmeye aykırılık esasına göre on yıldır (TBK m. 146); olay aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı dikkate alınır. Maluliyet oranının sonradan artması hâlinde zamanaşımı yeni oranın öğrenilmesinden itibaren işler.
- Olayın iş kazası olduğu SGK tarafından kabul edilmemişse veya tartışmalıysa önce iş kazasının tespiti davası açılması gerekir; SGK'ya bildirilmeyen kazalarda bu husus özellikle önem taşır.
- Maddi tazminat, SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmı düşülerek hesaplanır; SGK'dan gelir bağlama kararı ve peşin sermaye değeri tablosunun celbi istenmelidir.
- Kusur oranı iş güvenliği uzmanı bilirkişi raporuyla belirlenir; işçinin müterafik kusuru tazminattan indirim sebebidir (TBK m. 52). Maluliyet oranı için Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre rapor alınmalıdır.
- Belirsiz alacak davası (HMK m. 107) 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırıldığından, zararın tam miktarı baştan belirlenemiyorsa maddi tazminat kısmi dava olarak istenebilir; talep HMK m. 109/4 uyarınca aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve artırılan kısım bakımından zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026 tarihinden önce açılmış belirsiz alacak davaları m. 107 hükmüne göre görülmeye devam eder. Manevi tazminat bölünemez ve tek seferde tam olarak istenmelidir. Harç, dilekçede gösterilen tutarlar üzerinden nispi olarak ödenir.
- TBK m. 55 (7589 sayılı Kanunla eklenen fıkralar) uyarınca, 31.07.2026 tarihinden sonra meydana gelen kazalarda sürekli iş göremezlik (çalışma gücü kaybı) tazminatına, işçinin kazancının bilindiği dönem için kaza tarihinden, bilinemediği dönem için karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir; tahkikat başlamadan önce ifa amacıyla yapılan ödemeler, ödeme tarihi itibarıyla belirlenen tazminattan oransal olarak mahsup edilir. Bu tarihten önce meydana gelen kazalarda önceki kurallar uygulanır.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[MAHKEME] İŞ MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[ADRES]
DAVALI : [DAVALI ŞİRKET UNVANI] (Vergi No: [VERGİ NO])
[ADRES]
KONU : [KAZA TARİHİ] tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle müvekkilin uğradığı bedensel zarar için, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik [MADDİ TAZMİNAT TUTARI] TL maddi tazminat ile [MANEVİ TAZMİNAT TUTARI] TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte tahsili talebidir.
DAVA DEĞERİ : [DAVA DEĞERİ] TL (maddi tazminat yönünden kısmi dava; fazlaya ilişkin haklar saklıdır)
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, davalı işverene ait işyerinde [İŞE GİRİŞ TARİHİ] tarihinden itibaren [GÖREV] olarak çalışmaktadır. Müvekkilin kaza tarihindeki aylık brüt ücreti [AYLIK ÜCRET] TL'dir.
2. [KAZA TARİHİ] tarihinde, [KAZA YERİ]'nde, müvekkil işverenin talimatıyla çalışırken [KAZANIN OLUŞ BİÇİMİ] sonucu ağır biçimde yaralanmıştır. Müvekkil [HASTANE ADI] Hastanesine kaldırılmış; müvekkilde [YARALANMA NİTELİĞİ] tespit edilmiş ve müvekkil uzun süreli tedavi görmüştür.
3. Olay, Sosyal Güvenlik Kurumuna iş kazası olarak bildirilmiş; Kurum müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda olayın 5510 sayılı Kanun m. 13 kapsamında iş kazası olduğu tespit edilmiştir. Müvekkilin sürekli iş göremezlik oranı Kurum Sağlık Kurulunca yüzde [MALULİYET ORANI] olarak belirlenmiş ve müvekkile sürekli iş göremezlik geliri bağlanmıştır. Olayla ilgili olarak [CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI] Cumhuriyet Başsavcılığının [SORUŞTURMA NO] soruşturma sayılı dosyasıyla işveren yetkilileri hakkında taksirle yaralama suçundan soruşturma yürütülmektedir.
4. Kaza, davalı işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almamasından kaynaklanmıştır. Müvekkile kişisel koruyucu donanım verilmemiş, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi sağlanmamış, çalışma alanında gerekli koruyucu ekipman ve uyarı sistemleri bulundurulmamış ve işin yapılması sırasında gözetim yapılmamıştır. SGK müfettiş raporu ve ceza soruşturması kapsamında alınan bilirkişi raporu bu eksiklikleri tespit etmiştir.
5. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4 uyarınca işveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür; bu kapsamda mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması, araç ve gereçlerin noksansız bulundurulması gerekir. TBK m. 417 uyarınca işveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak ve araç ve gereçleri noksansız bulundurmakla yükümlüdür; bu yükümlülüğe aykırılıktan doğan zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir. Davalı işveren, bu yükümlülüklerini yerine getirmediğinden müvekkilin zararından sorumludur.
6. TBK m. 54 uyarınca müvekkil; tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplarını ve ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan kayıplarını isteyebilir. Müvekkil [TEDAVİ GİDERİ] TL tedavi gideri yapmış; kalıcı maluliyeti nedeniyle yaşamı boyunca sürecek kazanç kaybına uğramıştır. Sürekli iş göremezlik tazminatı, müvekkilin gerçek ücreti, yaşı, maluliyet oranı ve muhtemel yaşam süresi esas alınarak aktüer bilirkişi tarafından hesaplanacak; SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmı düşülecektir. Zararın kesin miktarı bu aşamada belirlenemediğinden maddi tazminat fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak ileri sürülmüş olup talebin HMK m. 109/4 uyarınca artırılması hakkı saklıdır.
7. Müvekkil, geçirdiği ağır kaza, uzun ve ağrılı tedavi süreci, kalıcı maluliyet ve çalışma yaşamındaki belirsizlik nedeniyle derin elem ve ıstırap duymuştur. TBK m. 56 uyarınca olayın özellikleri, işverenin kusurunun ağırlığı ve tarafların sosyal ve ekonomik durumu gözetilerek manevi tazminata hükmedilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ NEDENLER : 5510 sayılı Kanun m. 13, 21; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 4, 17; 6098 sayılı TBK m. 417, 54, 55, 56, 146; 7036 sayılı Kanun m. 3, 6; 6100 sayılı HMK m. 109 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : SGK iş kazası tahkikat dosyası ve müfettiş raporu, sürekli iş göremezlik oranına ilişkin Kurum Sağlık Kurulu raporu, gelir bağlama kararı ve peşin sermaye değeri tablosu (SGK'dan celbi), [CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI] Cumhuriyet Başsavcılığının [SORUŞTURMA NO] soruşturma sayılı dosyası, [HASTANE ADI] Hastanesi tedavi belgeleri, işyeri iş sağlığı ve güvenliği kayıtları ve eğitim belgeleri, ücret bordroları, tanık beyanları, iş güvenliği uzmanı ve aktüer bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Fazlaya ilişkin haklarımız ile HMK m. 109/4 uyarınca talebimizi tahkikatın sonuna kadar bir defaya mahsus artırma hakkımız saklı kalmak kaydıyla, sürekli iş göremezlik zararı ve tedavi giderleri karşılığı şimdilik [MADDİ TAZMİNAT TUTARI] TL maddi tazminatın, TBK m. 55'e göre belirlenecek başlangıç tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
2. [MANEVİ TAZMİNAT TUTARI] TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. SGK iş kazası bildirimi ve müfettiş raporu
2. Kurum Sağlık Kurulu maluliyet raporu
3. Hastane tedavi belgeleri ve epikriz raporu
4. Ücret bordroları ve SGK hizmet dökümü
5. Soruşturma dosyası örneği
6. Vekâletname
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2023/4071, K. 2024/9256İş kazasında işverenin objektifleştirilmiş kusuru ve kusur oranının hâkim tarafından bilirkişi raporu olmadan belirlenemeyeceği
- YargıtayE. 2020/6774, K. 2024/7542İş kazasında %100 iş göremezlik: gerçek ücretin tespiti, bakıcı giderinden hakkaniyet indirimi yapılamaması (TBK m. 55) ve manevi tazminatın takdiri
- YargıtayE. 2025/14172, K. 2026/5944İş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemi – Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2025/14172 E., 2026/5944 K.
- YargıtayE. 2026/1048, K. 2026/10015Ölümlü iş kazasında maddi ve manevi tazminat; eser sözleşmesindeki iş sahibinin asıl işveren sayılmaması – Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2026/1048 E., 2026/10015 K.
Örnek Dilekçeler
- İş Mahkemesiİş Kazasının Tespiti Dava Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 13)
- İş MahkemesiMobbing (Psikolojik Taciz) Nedeniyle Manevi Tazminat Dava Dilekçesi
- İş MahkemesiSGK Rücuan Tazminat Davasına Cevap Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 21, 23, 76)
- İş MahkemesiAsıl İşveren-Alt İşveren Muvazaasının Tespiti Dava Dilekçesi (İş Kanunu m. 2/6-7)