Bayilik lisansı sahibi şirkete yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı nedeniyle verilen idari para cezasının iptali istemi – Danıştay 13. Daire, 2025/1204 E., 2025/4137 K.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1204 E. , 2025/4137 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2025/1204

Karar No:2025/4137

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Taşımacılık İnşaat Gıda Turizm Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: ... sayılı bayilik lisansı sahibi davacı şirketin yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı yaptığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca 766.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca davacı şirket hakkında kısmen sahte belge düzenleme sebebiyle ... tarihli ve ... sayılı Vergi Suçu Raporu ve ... tarih ve ... Sayılı Vergi Tekniği Raporu düzenlendiği, anılan vergi tekniği raporunda; davacı şirketin 2018, 2019 ve 2020 hesap dönemlerinde düzenlemiş olduğu toptan motorin satış faturaları ile bu faturaların ilişkin oldukları alış faturalarının plaka, dolum terminalleri ve sevk yeri bilgilerinin Ankara İl Emniyet Müdürlüğünden temin edilen plaka tanıma sistemi veri analizine tabi tutulduğu, yapılan analiz neticesinde davacı şirketin ... Petrolcülük A.Ş.'den (...) dış satış yapmak amacıyla aldığı motorinlerin yüklendiği araçların bir kısmının, bu alışlara ilişkin olarak düzenlediği satış faturalarında yer alan sevk adreslerine gitmediğinin tespit edildiği, söz konusu faturalarda belirtilen aynı nakliye araç plaka numarası, aynı miktar ve aynı tarihte başka mükellefler tarafından da düzenlenmiş satış belgelerinin bulunduğu, hem davacı şirket tarafından hem de başka mükellefler tarafından nakliye araç bilgisi olarak kullanılan araçların plaka tanıma sistemi (PTS) analizinden, bu araçların diğer mükellefler tarafından düzenlenen belgelerdeki adreslere gittiği, davacı şirketin 14/07/2020 tarihli fatura ile ...'ten 29.751 litre motorin aldığı, alış birim fiyatının 4,44-TL/litre olduğu, akaryakıtın Giresun Terminalinden ... plakalı araca yüklendiği, bu tarihte aracın A.G.'ye ya ait olduğu, söz konusu motorinin aynı tarihli fatura ile 4,28-TL/litre birim fiyat üzerinden ... Bilgisayar İlaçlama Organizasyon Taşımacılık İnşaat Danışmanlık Tekstil Ayakkabıcılık Turizm Ticaret Pazarlama Sanayi Limited Şirketi'ne (...) fatura edildiği, sevk yerinin de İstanbul olarak bildirildiği, Ankara İl Emniyet Müdürlüğünden alınan PTS kayıtları incelendiğinde, aracın 14/07/2020 tarihinde ve takip eden günde Giresun'dan İstanbul'a veya İstanbul'dan Giresun'a gittiğine dair herhangi bir kayıt bulunmadığı, aracın sahibi A.G. tarafından gönderilen yazı ve ekinde yer alan taşıma irsaliyesi ile söz konusu 29.751 litre motorinin ... Akaryakıt Otomotiv İnşaat Taahhüt Nakliyat Gıda Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin (... Akaryakıt) Erzurum'daki akaryakıt istasyonuna teslim edildiğinin bildirildiği, aracın PTS verilerinin bu ifadeyi doğrular nitelikte olduğu, bu durumda davacı şirketin ...'ten aldığı motorini ... Akaryakıt'a belgesiz olarak sattığı, buna karşılık faturanın ise ... adına düzenlediği, herhangi bir mal teslimine dayanmayan bu faturanın sahte belge niteliğinde olduğu, benzer şekilde incelenen diğer faturalardan son tarih olan 29/12/2020 tarihinde de aynı hususların tekrarlandığı, bu itibarla dış satış yapılan firmaya gitmesi gereken akaryakıtın başka bir bayiye ikmalinin yapıldığı ve bu kapsamda davacı şirket tarafından, yeniden satış amaçlı akaryakıt satılması fiilinin işlendiğinin tespit edildiği;

Dava dosyasında yer alan tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı şirketin sahip olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyet göstererek yeniden satış amacıyla akaryakıt satışı yaptığı hususunun usulüne uygun yürütülen soruşturma neticesinde ortaya konulduğu anlaşıldığından, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca 766.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, akaryakıtın alıcıya teslim edilmesi ile kendi sorumluluğunun sona erdiği, teslim edildikten sonra meydana gelen ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği ileri sürülen fiilden hukuken sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, soruşturma raporunda yer verilen PTS kayıtlarının tek başına kesin ve yeterli delil niteliği taşımadığı, yalnızca araç plakası, miktar ve şoför ismi benzerliğine dayanılarak üçüncü kişilerce düzenlenen faturalar nedeniyle sorumluluk yüklenemeyeceği, isnat edilen fiilin gerçekleştirildiğine yönelik somut ve kesin delilin bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY : "Şanlıurfa ili, Eyyübiye ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:..." adresinde faaliyet gösteren ve ... numaralı bayilik lisansına sahip davacı şirketin 2018, 2019 ve 2020 hesap dönemlerine ilişkin işlemlerinin incelenmesi neticesinde, hakkında kısmen sahte belge düzenleme sebebiyle ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu düzenlenmiş; anılan raporda, davacı şirket tarafından düzenlenen motorin satış faturaları ile bu faturalara ilişkin alış faturalarının plaka, dolum terminalleri ve sevk yeri bilgileri Ankara İl Emniyet Müdürlüğünden temin edilen PTS verileri ile karşılaştırılmış, yapılan tespitler sonucunda dış satış amacıyla temin edilen akaryakıtın yüklendiği araçların bir kısmının, satış faturalarında yer alan sevk adresleri yerine farklı adreslere gittiği tespit edilmiş ve bu suretle düzenlenen faturaların muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge niteliği taşıdığı belirtilmiştir.

Söz konusu hususların davalı idareye bildirilmesi üzerine başlatılan soruşturma kapsamında ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu düzenlenmiş, davalı idarece söz konusu raporun değerlendirilmesi neticesinde davacı şirkete yeniden satış amacıyla akaryakıt satışı fiilini gerçekleştirdiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca 766.125,00-TL idari para cezası verilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı tesis edilmiştir.

Bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dosyanın incelenmesinden, "... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Eyyübiye/ŞANLIURFA" adresinde faaliyet gösteren ve ... numaralı bayilik lisansı sahibi davacı şirket hakkında ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Oluru ile doğrudan soruşturma açılmasına karar verildiği, yürütülen soruşturma neticesinde davacının yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı gerçekleştirdiği yönünde ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu'nun düzenlendiği, anılan raporun davacıya tebliğ edilerek savunmasının istenildiği, davacı şirket tarafından 10/10/2023 tarihinde yazılı savunmasının sunulduğu, savunma ve soruşturma raporunun Denetim Dairesi Başkanlığınca birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacı şirketin ...Kollektif Şirketi ve ... unvanlı bayilere akaryakıt satmak suretiyle yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı fiilini işlediği, ancak söz konusu satışları dış satış olarak ...'a ikmal olarak gösterdiği gerekçesiyle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca 766.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının tesis edildiği; diğer taraftan, dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, davacı şirketin başka bir bayiliğine ilişkin olarak da soruşturma yürütüldüğü ve bu kapsamda, "... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... Esenyurt/İSTANBUL" adresinde faaliyet gösteren ... numaralı bayilik lisansı sahibi davacı şirket hakkında ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Oluru ile doğrudan soruşturma açılmasına karar verildiği, yürütülen soruşturma neticesinde davacı şirketin yeniden satış amaçlı akaryakıt satış fiilini işlediği yönünde ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu'nun düzenlendiği, anılan raporun davacıya tebliğ edilmesi üzerine 11/09/2023 tarihinde yazılı savunmasının sunulduğu, savunmanın ve soruşturma raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacı şirketin ... Akaryakıt'a akaryakıt satmak suretiyle yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı fiilini işlediği, ancak söz konusu satışları dış satış olarak ...'a ikmal olarak gösterdiğinden bahisle, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca 766.125,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin bila tarih ve sayılı Kurul kararının tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin ... ve ... numaralı bayilik lisansları kapsamında faaliyet gösterdiği ve her bir lisans yönünden "yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı" fiili işlendiği gerekçesi ile ayrı ayrı soruşturma raporu düzenlendiği, bu raporlarda yer alan tespitlere dayanılarak iki ayrı Kurul kararı ile aynı tutarlı idari para cezasının tesis edildiği, davacı tarafından iptali istenilen işlemin ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu'ndaki tespitler esas alınmak suretiyle tesis edilen ... tarih ve ... Kurul kararına ilişkin olmasına rağmen Mahkemece ... numaralı bayilik lisansı kapsamında davacı şirket tarafından gerçekleştirildiği belirtilen 29/12/2020 tarihli fiile dayalı olarak düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu'ndaki tespitler esas alınarak değerlendirme yapılmak suretiyle karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan rapor yerine diğer bayilik lisansıyla gerçekleştirildiği belirtilen fiil neticesinde düzenlenen soruşturma raporundaki tespitler üzerinden hukuka uygunluk denetimi yapıldığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.