Hangi durumlarda kullanılır?
- Yapı tatil tutanağı düzenlenmeden veya ilgiliye tebliğ edilmeden ceza verilmesi
- Yapının ruhsat ve eklerine uygun olmasına rağmen aykırılık tespit edilmesi
- Yapı alanı, yapı sınıfı veya birim maliyetin hatalı belirlenmesi
- Yapı kayıt belgesi alınmış veya zamanaşımına uğramış aykırılık için ceza verilmesi
- Cezanın yapı sahibi yerine kiracıya veya önceki malike verilmesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Dava, imar para cezasına ilişkin kararın tebliğinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılmalıdır (İYUK m. 7); imar para cezalarına karşı sulh ceza hâkimliği yolu değil idari yargı yolu açıktır. Usulsüz tebligat süreyi başlatmaz.
- Yetkili mahkeme kural olarak taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m. 34). Dava maktu harca tabidir; yürütmenin durdurulması talebi için ayrıca harç yatırılır.
- Dava açılması dava konusu işlemin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz (İYUK m. 27/1); cezaya dayalı tahsil işlemlerinin önlenmesi için yürütmenin durdurulması talep edilmeli, telafisi güç zarar somut belgelerle gösterilmelidir.
- Encümen kararı, yapı tatil tutanağı, tespit fotoğrafları, ruhsat ve onaylı projeler ile varsa yapı kayıt belgesi dilekçeye eklenmeli; aykırılığın niteliği ve ölçüsü için keşif ve bilirkişi incelemesi istenmelidir.
- Cezanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı Kabahatler Kanunu'nun zamanaşımı hükümleri (m. 20) çerçevesinde, aykırılığın gerçekleştiği tarih esas alınarak değerlendirilmelidir. Aynı aykırılık için verilen yıkım kararına karşı ayrıca veya birlikte dava açılabilir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA
(Yürütmenin durdurulması taleplidir)
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI İDARE]
[İDARE ADRESİ]
DAVA KONUSU İŞLEM : [ENCÜMEN KARAR TARİHİ] tarih ve [ENCÜMEN KARAR NO] sayılı encümen kararıyla verilen [CEZA TUTARI] TL imar para cezası
TEBLİĞ TARİHİ : [TEBLİĞ TARİHİ]
KONU : Dava konusu imar para cezasının iptali ve öncelikle yürütmenin durdurulması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, [İL] ili [İLÇE] ilçesi [MAHALLE] mahallesi [ADA NO] ada [PARSEL NO] parselde bulunan yapının malikidir. Yapı, [RUHSAT TARİHİ] tarihli yapı ruhsatı ve onaylı projelerine uygun olarak inşa edilmiştir.
2. Davalı idare, yapıda [AYKIRILIK İDDİASI] şeklinde ruhsat ve eklerine aykırılık bulunduğundan bahisle 3194 sayılı Kanun m. 42 uyarınca müvekkile [CEZA TUTARI] TL imar para cezası vermiştir. Karar müvekkile [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiş olup dava, İYUK m. 7'deki altmış günlük süre içinde açılmaktadır.
3. Sebep yönünden: Kararın dayanağı olan tespit gerçeği yansıtmamaktadır. Gerçek durum [GERÇEK DURUM] olup yapı ruhsat ve eklerine uygundur. Bu husus yerinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesiyle ortaya konulacaktır.
4. Şekil ve usul yönünden: 3194 sayılı Kanun m. 32 uyarınca aykırılığın yetkili idarece tespit edilerek yapı tatil tutanağıyla mühürlenmesi ve tutanağın ilgiliye usulüne uygun tebliği gerekir. Somut olayda [YAPI TATİL TUTANAĞI BİLGİSİ]. Tebligat Kanunu m. 21'e aykırı tebligatla müvekkilin savunma ve aykırılığı giderme imkânı ortadan kaldırılmıştır.
5. Hesaplama yönünden: Ceza tutarının belirlenmesinde [HESAPLAMA HATASI]. Cezaya esas alınan yapı alanı, yapı sınıfı ve grubu ile birim maliyet bilirkişi incelemesiyle yeniden belirlenmelidir. Ayrıca aykırılığın gerçekleştiği tarih gözetildiğinde Kabahatler Kanunu m. 20'deki zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı da değerlendirilmelidir.
6. İdare, yaptırım işleminin sebebini somut ve denetlenebilir biçimde ortaya koymak, ilgilinin esaslı itirazlarını karşılamak zorundadır; aksi hâlde işlem hukuka aykırıdır (Anayasa m. 125).
7. Yürütmenin durdurulması talebi: İşlem açıkça hukuka aykırıdır. Cezanın tahsili hâlinde müvekkil [ZARAR AÇIKLAMASI] şeklinde telafisi güç zarara uğrayacaktır. İYUK m. 27/2'deki koşullar gerçekleştiğinden yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ NEDENLER : Anayasa m. 125; 3194 sayılı İmar Kanunu m. 32, 42; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 20; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 21; İYUK m. 2, 7, 27, 34 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER : Encümen kararı ve tebliğ belgesi, yapı tatil tutanağı, yapı ruhsatı ve onaylı projeler, tapu kaydı, fotoğraflar, davalı idareden celp edilecek işlem dosyası, keşif, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Öncelikle dava konusu işlemin YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA,
b) [ENCÜMEN KARAR TARİHİ] tarih ve [ENCÜMEN KARAR NO] sayılı encümen kararıyla verilen imar para cezasının İPTALİNE,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Encümen kararı ve tebliğ belgesi
2. Yapı ruhsatı ve onaylı projeler
3. Tapu kaydı ve fotoğraflar
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- DanıştayE. 2025/4186, K. 2025/4846Tebligat Kanunu m. 21'e aykırı tebliğ edilen idari para cezası kesinleşmez; ödeme emri iptal edilir
- Anayasa MahkemesiE. 2021/24689İdari para cezasına karşı açılan davada esaslı iddiaların karşılanmaması mülkiyet hakkının usul güvencelerini ihlal eder
- DanıştayE. 2025/3103, K. 2025/3649İdari işlemde dava açma süresi bildirilmemişse özel süre değil genel dava açma süresi uygulanır (Anayasa m. 40)
- DanıştayE. 2025/990, K. 2025/6203İmar para cezası – Danıştay 4. Daire, 2025/990 E., 2025/6203 K.
Örnek Dilekçeler
- İdare MahkemesiYıkım Kararının İptali Dava Dilekçesi (İmar Kanunu m. 32, Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- İdare Mahkemesiİmar Planına Karşı İptal Dava Dilekçesi (3194 m. 8, Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- Gümrük İdaresi (Üst Makam)Gümrük Vergisi ve Para Cezasına İtiraz Dilekçesi (4458 m. 242)
- Sulh Ceza Hâkimliğiİdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi (Kabahatler Kanunu m. 27)
Hukuk Rehberi
- 5 dk okumaYıkım Kararı ve İmar Para Cezasına İtiraz: İmar Kanunu m. 32 ve 42
- 5 dk okumaİşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının İptali: Kapatma Kararına Karşı Dava
- 5 dk okumaİdari Para Cezalarına İtiraz: Sulh Ceza Hâkimliği mi, İdare Mahkemesi mi?
- 5 dk okumaİmar Planına İtiraz ve Dava: Askı, İtiraz ve İptal Davası