Hangi durumlarda kullanılır?
- Eşin kişisel malı veya emeğiyle, diğer eş adına kayıtlı taşınmazın alımına ya da yapımına katkıda bulunması
- Diğer eşin taşınmazının kredi borcunun, tadilat veya inşaat giderlerinin davacı tarafından karşılanması
- Katkı yapılan malın boşanma ve mal rejimi tasfiyesi sırasında değer kazanmış olması
- Değer artış payının katılma alacağı davasıyla birlikte veya ondan ayrı olarak istenmesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Zamanaşımı: TMK m. 178'deki bir yıllık süre boşanmanın tazminat ve nafaka gibi sonuçlarına ilişkindir. Değer artış payı alacağı mal rejiminin tasfiyesinden doğduğundan Yargıtay uygulamasında katılma alacağı gibi genel zamanaşımına (TBK m. 146, on yıl) tabi tutulur ve evlilik sürdüğü sürece eşler arasında zamanaşımı işlemez (TBK m. 153). Olası itirazları ve delil kaybını önlemek için dava, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra gecikmeksizin açılmalıdır.
- Görevli mahkeme aile mahkemesidir (4787 sayılı Kanun m. 4; aile mahkemesi kurulamayan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi, m. 2/2). Boşanmaya karar verilmesi hâlinde bu davada yetkili olan mahkeme yetkilidir (TMK m. 214/2, boşanma davasında m. 168). Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (TMK m. 225/2); boşanma davası sürerken açılan davada mahkeme boşanma sonucunu bekletici sorun yapabilir.
- Belirsiz alacak davası (HMK m. 107) 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırıldığından, değeri bilirkişi incelemesiyle belirlenecek alacak kısmi dava olarak açılmalı ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmalıdır. Talep, HMK m. 109/4 uyarınca aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve artırılan kısım bakımından zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026 tarihinden önce açılmış belirsiz alacak davaları m. 107 hükmüne göre görülmeye devam eder.
- Hesap ve ispat: Alacak, katkı oranının malın tasfiye sırasındaki değerine uygulanmasıyla bulunur; değer kaybında katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK m. 227/1). Katkının varlığı, tutarı, kaynağı ve karşılık alınmadığı banka kayıtları, kredi ve tapu devir belgeleri, inşaat faturaları ve tanıklarla ispatlanmalıdır. Katkının kişisel maldan mı edinilmiş maldan mı yapıldığı, değer artış payının katılma alacağından ve TMK m. 230'daki denkleştirmeden ayrılması bakımından önem taşır; bu talepler dilekçede ayrıştırılmalıdır. Eşler yazılı anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya oranı değiştirebilir (m. 227/3); böyle bir belge olup olmadığı araştırılmalıdır.
- Dava nispi harca tabidir: kısmi davada karar ve ilam harcının dörtte biri dilekçede gösterilen tutar üzerinden peşin yatırılır (492 sayılı Harçlar Kanunu m. 28); talep artırılırsa noksan harç tamamlanmadan davaya devam edilmez (m. 30). Keşif, gayrimenkul değerleme ve mali müşavir bilirkişi giderleri için gider avansı gerekir. Aile hukuku uyuşmazlıkları dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.
- Taşınmazın üçüncü kişilere devrini önlemek için tapu kaydına ihtiyati tedbir (HMK m. 389 vd.) ayrıca istenmelidir; boşanma davası sürerken tasarruf yetkisinin sınırlandırılması da talep edilebilir (TMK m. 199). Para alacağında tedbirin kabulü ve teminat hâkimin takdirindedir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] AİLE MAHKEMESİ'NE
(İhtiyati tedbir talepli, kısmi davadır)
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [DAVALI T.C. KİMLİK NO])
[DAVALI ADRESİ]
KONU : Davalı eş adına kayıtlı malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına yapılan katkı nedeniyle doğan değer artış payı alacağının, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik [DAVA DEĞERİ] TL'sinin yasal faiziyle tahsili ile malın kaydına ihtiyati tedbir konulması talebidir.
DAVA DEĞERİ : [DAVA DEĞERİ] TL (kısmi dava)
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar [EVLENME TARİHİ] tarihinde evlenmiş, aralarında yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanmıştır (TMK m. 202). Taraflar [BOŞANMA MAHKEMESİ]'nin [BOŞANMA DOSYA NO] sayılı kararıyla boşanmış olup karar [KESİNLEŞME TARİHİ] tarihinde kesinleşmiştir. Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı [BOŞANMA DAVA TARİHİ] tarihinde sona ermiştir (TMK m. 225/2).
2. Davalı adına kayıtlı [MALIN BİLGİLERİ] [EDİNME TARİHİ] tarihinde [EDİNME BEDELİ] TL bedelle edinilmiştir. Davacı, bu malın edinilmesi, iyileştirilmesi ve korunması için [KATKININ ŞEKLİ] suretiyle toplam [KATKI TUTARI] TL katkıda bulunmuş; katkıyı [KATKININ KAYNAĞI] ile karşılamıştır. Davacıya bu katkı karşılığında herhangi bir ödeme yapılmamıştır.
3. TMK m. 227 uyarınca eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur; bu alacak malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır, değer kaybı hâlinde katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.
4. Davacının katkı oranı, edinme bedeline göre yaklaşık [KATKI ORANI] olup malın tasfiye sırasındaki sürüm değeri (TMK m. 232, 235) yaklaşık [MALIN GÜNCEL DEĞERİ] TL'dir. Alacağın kesin tutarı keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenebileceğinden dava kısmi dava olarak açılmış, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmuştur. Talebin HMK m. 109/4 uyarınca aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabileceğini, artırılan kısım bakımından zamanaşımının dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacağını belirtiriz.
5. Davalının dava konusu malı devrederek davacının alacağını tehlikeye sokma ihtimali bulunduğundan [MALIN KAYIT BİLGİSİ] kaydına ihtiyati tedbir şerhi konulmasını talep ediyoruz (HMK m. 389).
6. Yetkili mahkeme, TMK m. 214/2 uyarınca boşanma davasında yetkili olan mahkemedir.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 202, 214, 225, 227, 230, 232, 235; 4787 sayılı Kanun m. 4; HMK m. 109, 389 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Boşanma ilamı ve kesinleşme şerhi, tapu ve araç kayıtları, banka dekontları ve hesap hareketleri, satış, kredi ve ödeme belgeleri, inşaat ve tadilat faturaları, tanık beyanları, keşif ile gayrimenkul değerleme, inşaat ve mali müşavir bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) [MALIN KAYIT BİLGİSİ] kaydına ihtiyati tedbir şerhi konulmasına,
b) Davacının değer artış payı alacağının, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak ve HMK m. 109/4 uyarınca talep artırım hakkı saklı tutulmak kaydıyla şimdilik [DAVA DEĞERİ] TL'sinin, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi
2. Tapu ve araç kayıt örnekleri
3. Banka dekontları ve hesap hareketleri
4. Satış, kredi ve inşaat belgeleri
5. Tanık isim ve adres listesi
6. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/8866, K. 2026/7319Değer artış payı ve katılma alacağı – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/8866 E., 2026/7319 K.
- YargıtayE. 2026/6603, K. 2026/7330Katılma alacağında kişisel malın satışından elde edilen paranın edinilmiş mala katkısı ve denkleştirme
- YargıtayE. 2025/6097, K. 2026/6989Değer artış payı ve katılma alacağı – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/6097 E., 2026/6989 K.
- YargıtayE. 2014/5677, K. 2014/14501Ölümle sona eren evlilikte değer artış payı ve katılma alacağı ile aile konutunun sağ kalan eşe özgülenmesi istemi – Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2014/5677 E., 2014/14501 K.
Örnek Dilekçeler
- Aile MahkemesiMal Rejiminin Tasfiyesi ve Katılma Alacağı Dava Dilekçesi
- Aile MahkemesiBoşanma Davasında İhtiyati Tedbir (Tapu Kaydına Şerh) Talebi Dilekçesi (TMK m. 169, HMK m. 389)
- Aile MahkemesiKatkı Payı Alacağı Dava Dilekçesi (1.1.2002 Öncesi Mal Ayrılığı Dönemi)
- Aile MahkemesiZiynet Eşyası Alacağı Dava Dilekçesi