Hangi durumlarda kullanılır?
- Evlilik 2002'den önce kurulmuşken taşınmazın eşin adına tapuya yazılması, ancak bedelin kısmen diğer eşin geliri veya birikimiyle ödenmesi
- Eşin maaşı, ziynet eşyası veya miras yoluyla gelen parasının eşin adına alınan malın bedeline harcanması
- Konut kredisi veya kooperatif taksitlerinin 2002 öncesinde diğer eşin kazancıyla ödenmesi
- Boşanmanın kesinleşmesinden sonra 2002 öncesi edinilen malların paylaşımının istenmesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Rejim ve şartlar: 1.1.2002 öncesi evlenen eşler arasında bu tarihe kadar tabi oldukları mal rejimi (mal ayrılığı) devam eder; yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma yürürlük tarihinden itibaren işler (4722 sayılı Kanun m. 10). Bu nedenle 2002 öncesi edinilen mallar bakımından katılma alacağı doğmaz; malın edinilmesine katkıda bulunan eş, Yargıtay uygulamasıyla kabul edilen katkı payı alacağını isteyebilir. Katkının 2002 öncesinde yapılmış, malın diğer eş adına kayıtlı olması, katkının somut, ekonomik ve ölçülebilir nitelikte bulunması ve karşılığının ödenmemiş olması aranır; salt ev işleri ve çocuk bakımı tek başına katkı payı doğurmaz. 2002 sonrasındaki katkılar için değer artış payı ve katılma alacağı (TMK m. 227, 236) gündeme gelebileceğinden iki dönem ayrı değerlendirilmeli ve ayrı talep edilmelidir.
- Hesap: Katkı payı alacağı uygulamada katkının malın edinildiği tarihteki değerine oranı esas alınarak belirlenir ve bu oran malın dava tarihindeki değerine uygulanır; bu nedenle katkının tutarı, ödeme tarihleri ve kaynağı ile malın edinme tarihindeki bedeli belgelerle gösterilmelidir. Hesaplama bilirkişi incelemesiyle yapılır; yasal faiz talebi dava tarihinden itibaren ileri sürülür. Kaynağı ve ödeme belgesi gösterilemeyen katkı iddiaları ispatlanamayabilir.
- Görevli ve yetkili mahkeme: Yargıtay uygulamasında katkı payı alacağı davaları eşler arasındaki mal rejimi uyuşmazlığı sayılarak aile mahkemesinde görülür (4787 sayılı Kanun m. 4); yetki genel kurala göre davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6). Aile hukukuna ilişkin bu alacak davaları için kanunda dava şartı arabuluculuk öngörülmemiştir; taraflar isterlerse ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir.
- Zamanaşımı: Yargıtay uygulamasında mal rejimine dayalı alacaklar on yıllık genel zamanaşımına tabidir (TBK m. 146) ve süre boşanma kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar; TMK m. 178'deki bir yıllık süre bu alacakları kapsamamaktadır. Dava açılmadan önce kesinleşme tarihi ve sürenin dolup dolmadığı hesaplanmalıdır. Zamanaşımı hâkim tarafından kendiliğinden gözetilmez, davalı tarafından def'i olarak ileri sürülmelidir.
- Kısmi dava ve 7589 sayılı Kanun: Belirsiz alacak davası (HMK m. 107) 31.7.2026'da yürürlükten kaldırılmıştır; bu tarihten önce açılan davalar eski hükme göre görülmeye devam eder. Yeni davalarda alacağın tamamı belirliyse tamamı için, katkı oranı ve malın güncel değeri bilirkişiyle belirlenecekse kısmi dava açılmalı ve fazlaya ilişkin haklar açıkça saklı tutulmalıdır (HMK m. 109/3). Talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve artırılan kısım bakımından zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m. 109/4); ıslah hükümleri (HMK m. 176 vd.) de ayrıca saklıdır. Harç, dava edilen tutar üzerinden yatırılır ve talebin artırılmasında tamamlanır.
- Deliller ve güvence: 2002 öncesi belgelere ulaşmak güç olabileceğinden tapu akit tablosu ve işlem dosyası, kooperatif ve banka kayıtları, SGK hizmet dökümü ve bordrolar, kredi ve ödeme belgeleri kurumlardan müzekkereyle celp edilmelidir. Tanık beyanı tek başına belge yerine geçmez; keşif ve bilirkişi incelemesi talep edilmelidir. Davalının malı devretme ihtimali varsa ihtiyati haciz (İİK m. 257 vd.) veya tedbir talepleri değerlendirilmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] AİLE MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
KONU : 1.1.2002 tarihinden önce davalı adına edinilen [MALIN TANIMI] bakımından davacının katkısından doğan katkı payı alacağının, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (kısmi dava) şimdilik [KISMİ DAVA TUTARI] TL'sinin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsili talebidir.
DAVA DEĞERİ : [KISMİ DAVA TUTARI] TL (kısmi dava)
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar [EVLENME TARİHİ] tarihinde evlenmiş; [BOŞANMA MAHKEMESİ]'nin [BOŞANMA DOSYA NO] sayılı kararıyla boşanmışlardır. Boşanma kararı [KESİNLEŞME TARİHİ] tarihinde kesinleşmiştir. Evlilik 1.1.2002 tarihinden önce kurulmuş olup bu tarihe kadar eşler arasında mal ayrılığı rejimi uygulanmıştır (4722 sayılı Kanun m. 10).
2. Davalı adına kayıtlı [MALIN TANIMI] (kayıt bilgileri: [TAPU VEYA KAYIT BİLGİLERİ]) 1.1.2002 tarihinden önce, [EDİNME TARİHİ] tarihinde [EDİNME ŞEKLİ] ile edinilmiştir. Malın edinme tarihindeki bedeli [EDİNME BEDELİ] TL'dir.
3. Davacı evlilik süresince [DAVACININ ÇALIŞMA VE GELİR DURUMU]. Davacı bu gelir ve birikimlerinden [KATKI BİÇİMİ VE ÖDEME TARİHLERİ] yoluyla malın edinilmesine toplam [KATKI TUTARI] TL katkıda bulunmuştur. Bu katkı, malın edinme tarihindeki bedelinin [KATKI ORANI] oranına karşılık gelmektedir.
4. Davacının katkısı ekonomik ve ölçülebilir nitelikte olup karşılıksızdır; bu katkının karşılığı davacıya bugüne kadar ödenmemiştir. Katkıya ilişkin belgeler ve tanıklar ekte ve delil listesinde sunulmuştur.
5. Davalı, malın tapuda kendi adına kayıtlı olmasına dayanarak davacının katkısını kabul etmemekte ve malı paylaşmaktan kaçınmaktadır. Mal ayrılığı rejiminde katılma alacağı doğmasa da malın edinilmesine katkıda bulunan eş, TMK m. 2'deki dürüstlük kuralı ve Yargıtay uygulamasında kabul edilen ilkeler çerçevesinde katkı payı alacağını isteyebilir. Alacak, katkının edinme tarihindeki değere oranı esas alınarak malın dava tarihindeki değeri üzerinden hesaplanmalıdır.
6. Alacak, boşanma kararının kesinleştiği [KESİNLEŞME TARİHİ] tarihinden itibaren on yıllık genel zamanaşımı süresi içinde istenmektedir (TBK m. 146).
7. Katkı oranının ve malın dava tarihindeki değerinin tespiti bilirkişi incelemesini gerektirdiğinden dava, alacağın bir kısmı için açılmıştır. Fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız açıkça saklıdır (HMK m. 109/3); tahkikatın sona ermesine kadar bir defaya mahsus olmak üzere talebimizi artırma hakkımızı kullanacağımızı beyan ederiz (HMK m. 109/4).
HUKUKİ NEDENLER : 743 sayılı mülga Türk Kanunu Medenîsi'nin mal ayrılığına ilişkin hükümleri; 4722 sayılı Kanun m. 10; TMK m. 2; TBK m. 146; 4787 sayılı Kanun m. 4; HMK m. 6, 109 ve ilgili sair mevzuat ile Yargıtay içtihatları.
HUKUKİ DELİLLER : Tapu kayıtları ve tapu işlem dosyası, banka, kooperatif ve kredi kayıtları, SGK hizmet dökümü ve bordrolar, vergi kayıtları, ödeme belgeleri, boşanma dosyası, tanık beyanları, keşif ve bilirkişi incelemesi ile her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davacının katkı payı alacağından şimdilik [KISMİ DAVA TUTARI] TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
b) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi
2. Tapu kayıtları ve katkıyı gösteren ödeme belgeleri
3. Gelir ve çalışma durumunu gösteren belgeler (SGK dökümü, bordro vb.)
4. Tanık isim ve adres listesi
5. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2026/2275, K. 2026/4541Katkı payı ve katılma alacağı (mal rejiminin tasfiyesi) – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2026/2275 E., 2026/4541 K.
- YargıtayE. 2023/709, K. 2025/325Ölüme bağlı mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katkı payı alacağı istemi (değer artış payı alacağı) – Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2023/709 E., 2025/325 K.
- YargıtayE. 2025/3375, K. 2026/3769Ölüme bağlı mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklı katılma alacağı talebi – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/3375 E., 2026/3769 K.
- YargıtayE. 2014/5677, K. 2014/14501Ölümle sona eren evlilikte değer artış payı ve katılma alacağı ile aile konutunun sağ kalan eşe özgülenmesi istemi – Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2014/5677 E., 2014/14501 K.
Örnek Dilekçeler
- Aile MahkemesiDeğer Artış Payı Alacağı Dava Dilekçesi (TMK m. 227)
- Aile MahkemesiMal Rejiminin Tasfiyesi ve Katılma Alacağı Dava Dilekçesi
- Aile MahkemesiBoşanma Davasında İhtiyati Tedbir (Tapu Kaydına Şerh) Talebi Dilekçesi (TMK m. 169, HMK m. 389)
- Aile MahkemesiAnlaşmalı Boşanma Dava Dilekçesi ve Boşanma Protokolü