Hangi durumlarda kullanılır?
- İşçi fiilen çalıştığı hâlde SGK'ya işe giriş bildirgesi hiç verilmemişse
- Çalışma fiilen başladığı tarihten daha sonraki bir tarihte SGK'ya bildirilmişse
- Çalışma süresi içinde bazı aylar eksik gün veya hiç bildirilmemişse
- Gerçek ücret yerine asgari ücret üzerinden eksik prim bildirilmişse
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde açılmalıdır (5510 sayılı Kanun m. 86/9); bu süre hak düşürücüdür ve mahkemece resen gözetilir. İşverenin SGK'ya verdiği belgelerde çalışma görünüyorsa veya işe giriş bildirgesi verilmişse süre işlemez.
- Dava işverene karşı açılır; SGK davaya resen feri müdahil olarak katılır ve dava SGK'ya ihbar edilir. Tespit istenen dönemde işyerinin devredilmiş olması hâlinde devralan işveren de davaya dahil edilmelidir.
- Hizmet tespiti davası kamu düzenine ilişkindir; hâkim delilleri kendiliğinden araştırır, ancak tanık beyanlarının somut, inandırıcı ve işyeri kayıtlarıyla uyumlu olması aranır. Aynı dönemde işyerinde çalıştığı SGK kayıtlarıyla sabit olan bordro tanıkları ile komşu işyeri tanıklarının gösterilmesi önemlidir.
- Hizmet tespiti davaları arabuluculuk dava şartına tabi değildir (7036 sayılı Kanun m. 3/3); ancak aynı dilekçede işçilik alacakları da istenecekse bu talepler için arabuluculuk şartı aranır, bu nedenle talepler ayrı davalara konu edilmelidir.
- Görevli mahkeme iş mahkemesidir; yetkili mahkeme davalı işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı işyerinin bulunduğu yer mahkemesidir (7036 sayılı Kanun m. 6). Dava maktu harca tabidir.
- Tespit edilecek dönemin işyeri sicil numarası, işyerinin adresi ve tespit istenen tarih aralığı dilekçede açıkça belirtilmelidir; tespit istenen ücretin gerçek ücret olduğuna ilişkin delil (bordro, banka kaydı, meslek odası ücret araştırması) sunulmalıdır.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[MAHKEME] İŞ MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[ADRES]
DAVALI : [DAVALI İŞVEREN ADI] (Vergi No: [VERGİ NO])
[İŞYERİ ADRESİ]
İHBAR OLUNAN : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
KONU : Müvekkilin davalıya ait işyerinde [TESPİT İSTENEN DÖNEM] döneminde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmeksizin geçen çalışmalarının ve gerçek ücretinin tespiti talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, davalı işverene ait [İŞYERİ ADRESİ] adresinde faaliyet gösteren ve [İŞYERİ SİCİL NO] SGK işyeri sicil numarasıyla kayıtlı işyerinde [FİİLİ İŞE BAŞLAMA TARİHİ] tarihinde [GÖREV] olarak çalışmaya başlamış ve [İŞTEN AYRILMA TARİHİ] tarihine kadar kesintisiz olarak çalışmıştır.
2. Davalı işveren, müvekkilin fiilen [FİİLİ İŞE BAŞLAMA TARİHİ] tarihinde çalışmaya başlamasına rağmen işe giriş bildirgesini ancak [SGK BİLDİRİM TARİHİ] tarihinde vermiştir. SGK hizmet dökümünde müvekkilin [TESPİT İSTENEN DÖNEM] dönemine ait çalışması bulunmamaktadır. Bu dönemde müvekkil aynı işyerinde, aynı görevde ve aynı çalışma düzeninde fiilen çalışmıştır.
3. Müvekkilin gerçek ücreti aylık net [GERÇEK ÜCRET] TL olduğu hâlde, davalı işveren SGK'ya prime esas kazancı [BİLDİRİLEN ÜCRET] TL üzerinden bildirmiştir. Ücretin bir kısmı banka aracılığıyla, kalan kısmı elden ödenmiştir. Müvekkilin yaptığı işin niteliği, kıdemi ve aynı işi yapan emsal işçilerin ücretleri gözetildiğinde gerçek ücretin bildirilen tutarın çok üzerinde olduğu açıktır.
4. 5510 sayılı Kanun m. 4/1-a kapsamında hizmet akdiyle çalışanlar sigortalı sayılır; m. 7 uyarınca sigortalılık, çalışmaya başlanılan tarihte başlar ve m. 8 uyarınca işveren, sigortalıyı çalışmaya başlamadan önce Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Sigortalılık, işverenin bildirim yükümlülüğünü yerine getirip getirmemesine bağlı olmaksızın fiili çalışmayla kazanılan bir statüdür.
5. 5510 sayılı Kanun m. 86/9 uyarınca, aylık prim ve hizmet belgesi işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirler. İşbu dava, bu süre içinde açılmıştır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadı uyarınca hizmet tespiti davaları kamu düzenine ilişkin olup mahkemece delillerin kendiliğinden araştırılması gerekir.
6. Müvekkilin tespit istenen dönemde fiilen çalıştığı; aynı dönemde işyerinde çalıştığı SGK kayıtlarıyla sabit olan bordro tanıkları, komşu işyeri çalışanları, işyeri giriş-çıkış kayıtları, müşteri ve tedarikçi yazışmaları, banka ödeme kayıtları ve işyerinde müvekkil adına düzenlenen belgelerle ispat edilecektir. İşyeri dosyasının SGK'dan, dönem bordrolarının ise davalıdan celbi talep edilmektedir.
7. Hizmet tespiti davaları arabuluculuk dava şartına tabi olmadığından (7036 sayılı Kanun m. 3/3) dava doğrudan açılmış olup, davanın HMK m. 61 uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumuna ihbarı ve Kurumun davaya feri müdahil olarak katılımının sağlanması gerekmektedir.
HUKUKİ NEDENLER : 5510 sayılı Kanun m. 4, 7, 8, 80, 86; 7036 sayılı Kanun m. 3, 6; 6100 sayılı HMK m. 61 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : SGK hizmet dökümü, işyeri sicil dosyası ve dönem bordroları (SGK'dan celbi), işyeri ücret bordroları ve özlük dosyası (davalıdan celbi), banka hesap hareketleri, işyeri giriş-çıkış kayıtları, müvekkil adına düzenlenen işyeri belgeleri, meslek odasından ücret araştırması, bordro tanıkları ve komşu işyeri tanıkları, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davanın Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ihbarına,
2. Müvekkilin, davalıya ait [İŞYERİ SİCİL NO] sicil numaralı işyerinde [TESPİT İSTENEN DÖNEM] döneminde Kuruma bildirilmeksizin kesintisiz olarak çalıştığının ve bu döneme ilişkin prim gün sayısının tespitine,
3. Müvekkilin çalışma süresi boyunca gerçek ücretinin aylık net [GERÇEK ÜCRET] TL olduğunun ve prime esas kazancın bu ücret üzerinden belirlenmesi gerektiğinin tespitine,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. SGK hizmet dökümü
2. Banka hesap hareketleri
3. Müvekkil adına düzenlenmiş işyeri belgeleri
4. Tanık listesi
5. Vekâletname
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2023/11694, K. 2023/13557Hizmet tespitinde beş yıllık hak düşürücü süre: bildirge öncesi dönem, kesintisiz çalışmanın sona erdiği yılın sonundan işler
- YargıtayE. 2024/388, K. 2025/522Hizmet tespiti davasında kendiliğinden araştırma ilkesi ve dönem içinde bildirim yapan diğer işverenlere husumet yöneltilmesi
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2023/1166, K. 2023/3505Alacak istemi (kıdem tazminatı) – İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi, 2023/1166 E., 2023/3505 K.
- YargıtayE. 2026/5675, K. 2026/6273Hizmet tespiti – Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2026/5675 E., 2026/6273 K.
Örnek Dilekçeler
- SGK İl MüdürlüğüAskerlik ve Doğum Borçlanması Talebi (5510 sayılı Kanun m. 41)
- İş Mahkemesiİşsizlik Ödeneği Talebinin Reddine Karşı Dava Dilekçesi (4447 sayılı Kanun m. 50, 51)
- İş MahkemesiYaşlılık Aylığı Talebinin Reddine Karşı Dava Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 28)
- İş MahkemesiMeslek Hastalığının Tespiti Dava Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 14)