Hangi durumlarda kullanılır?
- Disiplin kurulunca verilen disiplin cezasının (hücreye koyma, ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma, haberleşme kısıtlaması gibi) mevzuata aykırı olduğu düşünülüyorsa
- İdare ve gözlem kurulunun açık ceza infaz kurumuna ayrılma, izin veya nakil talebini hukuka aykırı biçimde reddetmesi
- Ziyaret, telefon, mektup, sağlık hizmeti ya da çalıştırma gibi kurum içi işlem ve faaliyetlere ilişkin şikâyetler
- Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin verdiği kararlara karşı şikâyet
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Şikâyet, karar, işlem veya faaliyetin öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün, herhâlde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır (4675 sayılı Kanun m. 5/1). İki haftalık değil on beş günlük süre geçerlidir; süre geçtikten sonra yapılan başvuru esasa girilmeksizin reddedilir (m. 6/1).
- Dilekçe doğrudan infaz hâkimliğine verilebileceği gibi Cumhuriyet başsavcılığı veya ceza infaz kurumu müdürlüğü aracılığıyla da verilebilir; bu yerlere verilen dilekçe en geç üç gün içinde infaz hâkimliğine gönderilir, sözlü şikâyet tutanağa bağlanır (m. 5/2). Yetkili merci, işlemin yapıldığı ceza infaz kurumunun bulunduğu yerdeki infaz hâkimliğidir (m. 2).
- Hükümlü veya tutuklu ile eşi, ana-babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu veya kardeşi, müdafii, kanuni temsilcisi ya da izleme kurulu şikâyette bulunabilir (m. 5/3). Şikâyet işlemin yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz; ancak giderilmesi güç veya imkânsız sonuçlar doğacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa infaz hâkimi erteleme veya durdurma kararı verebilir (m. 5/4).
- İnfaz hâkimi duruşma yapmaksızın dosya üzerinden bir hafta içinde karar verir; disiplin cezalarında hükümlünün savunması alınır ve avukatı aracılığıyla savunma yapabilir (m. 6/2). Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez; disiplin kurulu kararları gerekçeli yazılır ve kararda şikâyet mercii ile süresi gösterilir (5275 sayılı Kanun m. 47/4-5). Bu eksiklikler dilekçede ileri sürülmelidir.
- İnfaz hâkiminin kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine CMK hükümlerine göre itiraz edilebilir (4675 sayılı Kanun m. 6/5-6; CMK m. 268); itiraz üzerine verilen karar kesindir (CMK m. 271/4). Kararın tebliğ tarihi dikkatle kaydedilmelidir.
- Cezanın hesabında duraksama, mahsup veya cezaların toplanması gibi konularda 5275 sayılı Kanun m. 98-101 uyarınca ayrı başvuru yolu bulunur; şikâyet yolu ile bu başvuruların karıştırılmaması için işlemin niteliği önceden belirlenmelidir. Dilekçeye iyi hâl ve disiplin sicilini gösteren belgeler eklenmelidir (5275 sayılı Kanun m. 89).
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] [HÂKİMLİK NO]. İNFAZ HÂKİMLİĞİ'NE
(Ceza infaz kurumu müdürlüğü aracılığıyla)
ŞİKÂYETÇİ
(HÜKÜMLÜ) : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[CEZA İNFAZ KURUMU]
MÜDAFİİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
ŞİKÂYET EDİLEN
İŞLEM : [KURUL VEYA MAKAM] tarafından [KARAR TARİHİ] tarihinde verilen [İŞLEM VEYA KARAR]
ÖĞRENME TARİHİ : [ÖĞRENME TARİHİ]
KONU : Kararın mevzuata aykırılığının tespiti ile iptali, işlemin ertelenmesi veya durdurulması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, [MAHKEME] kararıyla [SUÇ] suçundan [CEZA MİKTARI] hapis cezasına mahkûm olmuş, [CEZA İNFAZ KURUMU] ceza infaz kurumunda [İNFAZA GİRİŞ TARİHİ] tarihinden bu yana cezasını çekmektedir.
2. [KURUL VEYA MAKAM], [KARAR TARİHİ] tarihinde [İŞLEM VEYA KARAR] işlemini tesis etmiştir. Karar müvekkile [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde bildirilmiştir. Şikâyet, öğrenme tarihinden itibaren on beş gün ve işlemin yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde yapıldığından süresindedir (4675 sayılı Kanun m. 5/1).
3. İşlem, [AYKIRI MEVZUAT] hükümlerine aykırıdır. Karar gerekçesinde [GEREKÇE EKSİKLİĞİ] hususu gösterilmemiş, soyut ifadelerle yetinilmiştir. Disiplin cezalarında savunma alınmadan ceza verilemez; kurul kararları gerekçeli yazılır ve kararda şikâyet mercii ile süresi gösterilir (5275 sayılı Kanun m. 47/4-5). Somut olayda [SAVUNMA İHLALİ] gerçekleşmiş, bu nedenle işlem hukuka aykırı hâle gelmiştir.
4. Müvekkilin infaz sürecindeki tutum ve davranışları, 5275 sayılı Kanun m. 89/1-2 kapsamında iyi hâl değerlendirmesine esas alınacak olgular bakımından olumludur: [İYİ HAL DELİLLERİ]. Müvekkil kurum kurallarına uymuş, eğitim ve çalışma programlarına katılmıştır. Bu olgular karşısında işlem ölçüsüzdür ve infazın amacıyla bağdaşmamaktadır.
5. İşlemin yerine getirilmesi hâlinde müvekkil [GİDERİLMESİ GÜÇ SONUÇ] sonucuyla karşılaşacaktır. İşlem açıkça hukuka aykırı olup giderilmesi güç sonuçlar doğacağından 4675 sayılı Kanun m. 5/4 uyarınca ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilmesi gerekmektedir.
6. Şikâyet konusu işlem disiplin cezasına ilişkin ise, 4675 sayılı Kanun m. 6/2 uyarınca müvekkilin savunmasının avukatı aracılığıyla veya avukatıyla birlikte alınmasını ve talep edilen delillerin toplanmasını istiyoruz.
HUKUKİ NEDENLER : 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu m. 2, 4, 5, 6; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 47, 52, 89 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER : Şikâyet konusu işlemin ve kurul kararının örneği, tebliğ veya öğrenme belgesi, disiplin ve iyi hâl sicili, kurum kayıtları, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; şikâyetimizin kabulüne, [KURUL VEYA MAKAM] tarafından [KARAR TARİHİ] tarihinde verilen [İŞLEM VEYA KARAR] işleminin İPTALİNE, iptal kararı verilinceye kadar işlemin ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Hükümlü Müdafii
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Şikâyet konusu işlem veya kararın örneği
2. Tebliğ veya öğrenme tarihini gösterir belge
3. İyi hâl ve disiplin durumunu gösterir belgeler
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2014/261, K. 2014/297İnfaz hâkimliğinin denetimli serbestlik kararlarına karşı kanun yararına bozma isteminde Yargıtay daireleri arasındaki görev uyuşmazlığı – Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu, 2014/261 E., 2014/297 K.
- YargıtayE. 2024/7472, K. 2025/6956Yasal sürede denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmayan hükümlünün açık ceza infaz kurumuna iadesine karşı kanun yararına bozma istemi – Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2024/7472 E., 2025/6956 K.
- YargıtayE. 2025/6065, K. 2026/3510Denetimli serbestlik kararının hükümlüye tebliği araştırılmadan açık ceza infaz kurumuna iadesine karar verilmesi – Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2025/6065 E., 2026/3510 K.
- YargıtayE. 2025/5446, K. 2025/9621Covid-19 izni sonrası denetimli serbestliğe başvurmayan hükümlünün açık ceza infaz kurumuna iadesinde tebligatın araştırılması – Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2025/5446 E., 2025/9621 K.
Örnek Dilekçeler
- İnfaz Hâkimliğiİnfaz Hesap Cetveline (Pusulasına) İtiraz Dilekçesi (5275 sayılı Kanun m. 98)
- Hükmü Veren Ceza MahkemesiYargılamanın Yenilenmesi Talebi Dilekçesi (CMK m. 311 vd.)
- Asliye Ceza Mahkemesi (Sulh Ceza Hâkimliği aracılığıyla)Tutuklamaya İtiraz ve Tahliye Talebi Dilekçesi
- Cumhuriyet BaşsavcılığıResmî Belgede Sahtecilik Suçu Şikâyet Dilekçesi (TCK m. 204)