Hangi durumlarda kullanılır?
- İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının eş ve çocuklarına Kurumca gelir bağlanmaması
- Kurumun dul eşin, çocukların veya ana-babanın hak sahipliğini reddetmesi
- Evlilik, soy bağı, öğrenim veya malûliyet durumu nedeniyle hak sahipliği tartışmalı olan kişilerin talebi
- Ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup olmadığı konusunda Kurumla uyuşmazlık
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Kuruma karşı dava açılmadan önce SGK'ya yazılı gelir veya aylık talebiyle başvurulmalı, talep reddedilmeli ya da altmış gün içinde cevaplanmayarak reddedilmiş sayılmalıdır (7036 sayılı Kanun m. 4/1). Sosyal güvenlik uyuşmazlıkları arabuluculuk dava şartı değildir; iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları da arabuluculuk kapsamı dışındadır (m. 3/3).
- Ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olması hâlinde hak sahiplerine, sigortalının aylık kazancının yüzde yetmişi 34. maddedeki oranlara göre paylaştırılarak gelir bağlanır (5510 sayılı Kanun m. 16/c, 20); aksi hâlde ölüm sigortasından ölüm aylığı bağlanması prim gün sayısı şartlarına bağlıdır (m. 32, 33). Kurum olayı iş kazası saymıyorsa iş kazasının veya meslek hastalığının tespiti de istenmeli, gerekirse işveren davalı gösterilmelidir.
- Hak sahipliği şartları m. 34'te gösterilmiştir: dul eşe yüzde elli (koşulları taşıyan, aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşe yüzde yetmiş beş), çocuklardan her birine yüzde yirmi beş (on sekiz, lise ve dengi öğrenimde yirmi, yükseköğrenimde yirmi beş yaşını doldurmayanlar; Kurum Sağlık Kurulu kararıyla çalışma gücünü en az yüzde altmış yitirenler; yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evlenip boşanan veya dul kalan kızlar; anasız ve babasız kalan çocuklara ise yüzde elli), ana ve babaya artan hisse ve gelir şartıyla toplam yüzde yirmi beş. Hak sahiplerine bağlanacak toplam tutar sigortalıya ait aylığı geçemez; evlilik, soy bağı, öğrenim, malûliyet ve gelir durumunu gösteren belgeler hazırlanmalıdır.
- İş kazası, meslek hastalığı ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmı zamanaşımına uğrar; Kuruma müracaat etmemenin haklı bir sebebe dayandığı ispatlanırsa bu hüküm uygulanmaz (5510 sayılı Kanun m. 97). Kuruma başvuruda geçen süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesabında dikkate alınmaz (7036 sayılı Kanun m. 4/1). Gelir veya aylık, ölüm tarihini takip eden ay başından itibaren başlar (m. 35).
- Görevli mahkeme iş mahkemesidir (7036 sayılı Kanun m. 5/1-b; 5510 sayılı Kanun m. 101); yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir (m. 6). Konusu para ile ölçülemeyen davalar genellikle maktu harca tabidir. Tüm hak sahiplerinin davaya katılması payların belirlenmesi bakımından önemlidir; nüfus kayıtları, vukuatlı nüfus kaydı, öğrenci belgesi, sağlık kurulu raporları ve ölümün nedenini gösteren belgeler dosyaya eklenmelidir.
- Destekten yoksun kalma tazminatı ayrı bir davadır; Kurumun rücu edebildiği sosyal güvenlik ödemeleri tazminattan düşülür, rücu edilemeyen kısım düşülmez (TBK m. 55). Olay 31.07.2026 tarihinden sonra meydana gelmişse TBK m. 55'e 7589 sayılı Kanunla eklenen fıkralar (faiz başlangıcı ve tahkikat öncesi ödemelerin oransal mahsubu) ayrıca gözetilmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] İŞ MAHKEMESİ'NE
DAVACILAR : 1. [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
2. [DİĞER HAK SAHİBİ AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
([SGK İL MÜDÜRLÜĞÜ] Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü)
KONU : [ÖLEN SİGORTALI AD SOYAD]'ın ölümü nedeniyle davacıların hak sahibi olduklarının tespiti ile 5510 sayılı Kanun m. 20 ve 34 uyarınca ölüm geliri, bu mümkün olmazsa m. 32-34 uyarınca ölüm aylığı bağlanması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Davacıların yakını [ÖLEN SİGORTALI AD SOYAD], davalı Kurumda 5510 sayılı Kanun m. 4/1-a kapsamında sigortalı olup [İŞYERİ UNVANI] işyerinde [GÖREV] olarak çalışmaktaydı. [ÖLÜM TARİHİ] tarihinde [ÖLÜMÜN OLUŞ ŞEKLİ] sonucunda vefat etmiştir.
2. Davacılar sigortalının [YAKINLIK DERECELERİ] olup 5510 sayılı Kanun m. 34'te aranan hak sahipliği şartlarını taşımaktadır: [HAK SAHİPLİĞİ BİLGİLERİ]. Davacıların hak sahibi sıfatı nüfus kayıtları ve ekli belgelerle sabittir.
3. Sigortalının ölümü [İŞ KAZASI VEYA MESLEK HASTALIĞI BİLGİSİ] sonucunda meydana gelmiştir. 5510 sayılı Kanun m. 16/c ve m. 20 uyarınca iş kazası veya meslek hastalığına bağlı nedenlerden dolayı ölen sigortalının hak sahiplerine, aylık kazancının yüzde yetmişi m. 34'e göre paylaştırılarak gelir olarak bağlanır. Gelirin başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanmasında m. 34 ve 35 uygulanır.
4. Davacılar [KURUMA BAŞVURU TARİHİ] tarihinde Kuruma yazılı olarak başvurarak gelir bağlanmasını istemiş; Kurum, [KURUMUN RET GEREKÇESİ] gerekçesiyle talebi reddetmiş veya altmış gün içinde cevap vermeyerek talebi reddedilmiş saymıştır. Böylece 7036 sayılı Kanun m. 4 uyarınca Kuruma başvuru şartı yerine getirilmiştir. Başvuru, 5510 sayılı Kanun m. 97'deki beş yıllık süre içinde yapılmıştır. Dava konusu uyuşmazlıklar arabuluculuk dava şartına tabi değildir (7036 sayılı Kanun m. 3).
5. Ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olduğunun kabul edilmemesi hâlinde, sigortalının toplam [PRİM GÜN SAYISI] gün prim ödeme gün sayısıyla 5510 sayılı Kanun m. 32'deki şartları taşıması nedeniyle hak sahiplerine m. 33 ve 34 uyarınca ölüm aylığı bağlanması gerekir. Hak sahiplerinin payları m. 34'e göre [HAK SAHİPLERİ PAYLARI] olarak belirlenecektir.
6. Kurum dosyasının celbi, olayın iş kazası veya meslek hastalığı olarak değerlendirilmesi yönünden gerekirse işverenin davaya dahil edilmesi ile bilirkişi ve Adli Tıp Kurumu incelemesi yapılması talep olunur.
HUKUKİ NEDENLER : 5510 sayılı Kanun m. 16, 20, 32, 33, 34, 35, 97, 101; 7036 sayılı Kanun m. 3, 4, 5, 6 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Nüfus kayıt örnekleri ve vukuatlı nüfus kaydı, ölüm belgesi, SGK hizmet dökümü, Kuruma yapılan başvuru ve Kurumun cevabı, Kurumdan celp edilecek dosya, iş kazası veya meslek hastalığı bildirgesi, kolluk ve soruşturma dosyası, öğrenci belgeleri ve sağlık kurulu raporları, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Davacıların [ÖLEN SİGORTALI AD SOYAD]'ın 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hak sahipleri olduklarının TESPİTİNE,
b) Sigortalının ölümünün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olduğunun tespiti hâlinde m. 20 uyarınca ölüm geliri, aksi hâlde m. 32-34 uyarınca ölüm aylığı bağlanmasına,
c) Gelir veya aylığın sigortalının ölüm tarihini takip eden ay başından itibaren m. 34'teki oranlarda davacılara bağlanmasına ve birikmiş tutarların ödenmesine,
d) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacılar Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Nüfus kayıt örnekleri ve ölüm belgesi
2. SGK hizmet dökümü
3. Kuruma başvuru dilekçesi ve Kurumun cevabı
4. İş kazası veya meslek hastalığı belgeleri
5. Öğrenci belgesi ve sağlık kurulu raporları
6. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/20555, K. 2026/8862Tespit istemi (meslek hastalığı) – Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2025/20555 E., 2026/8862 K.
- YargıtayE. 2026/1048, K. 2026/10015Ölümlü iş kazasında maddi ve manevi tazminat; eser sözleşmesindeki iş sahibinin asıl işveren sayılmaması – Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2026/1048 E., 2026/10015 K.
- YargıtayE. 2026/3419, K. 2026/3207SGK rücuan tazminat davası – Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2026/3419 E., 2026/3207 K.
- YargıtayE. 2025/14172, K. 2026/5944İş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemi – Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2025/14172 E., 2026/5944 K.
Örnek Dilekçeler
- İş MahkemesiYaşlılık Aylığı Talebinin Reddine Karşı Dava Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 28)
- İş Mahkemesiİş Kazasının Tespiti Dava Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 13)
- İş MahkemesiMalullük Aylığı Talebinin Reddine Karşı Dava Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 25-27)
- İş MahkemesiSGK Rücuan Tazminat Davasına Cevap Dilekçesi (5510 sayılı Kanun m. 21, 23, 76)