Hangi durumlarda kullanılır?
- Yaşlı mirasbırakanın taşınmazını bakım karşılığı mirasçılarından birine veya üçüncü kişiye devretmesi
- Sözleşmenin miras sözleşmesi şeklinde (resmî memur ve iki tanık önünde) yapılmadığının anlaşılması
- Bakım borçlusunun barınma, beslenme ve tedavi gibi bakım edimlerini fiilen yerine getirmediğinin ileri sürülmesi
- Sözleşmenin gerçekte bağışlama olup mirasçılardan mal kaçırma amacıyla düzenlendiğinin iddia edilmesi
- Devrin saklı payları zedelemesi nedeniyle terditli tenkis istenmesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, mirasçı atanmasını içermese bile miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz (TBK m. 612/1); miras sözleşmesi ise resmî vasiyetname şeklinde, tarafların arzularını resmî memura aynı anda bildirmesi ve sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalamasıyla düzenlenir (TMK m. 545). Devletçe tanınmış bakım kurumlarıyla yapılan sözleşmelerde yazılı şekil yeterlidir (TBK m. 612/2). Düzenleme şeklini gösteren tapu ve noterlik belgeleri mutlaka celp edilmelidir.
- Dava, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır (HMK m. 12); terditli tenkis talebi yönünden mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 11). İki yer farklıysa yetki itirazı riski değerlendirilmeli ve dilekçede yetki gerekçesi gösterilmelidir. Dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir.
- Şekil eksikliği, ehliyetsizlik ve muvazaa iddiaları genel olarak ayrı bir dava açma süresine bağlı değildir. Ancak irade sakatlığına (TBK m. 39) ve aşırı yararlanmaya (TBK m. 28) dayanılacaksa bir yıllık süreler, tenkis talebinde ise saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve mirasın açılmasından itibaren on yıllık hak düşürücü süreler (TMK m. 571) ayrıca gözetilmelidir.
- TBK m. 615 uyarınca bakım alacaklısının kanuna göre nafaka yükümlüsü olduğu kişiler sözleşmenin iptalini isteyebilir; mirasçıların tenkis ve alacaklıların iptal davası açma hakları saklıdır. Mahkeme, bakım edimlerinin ifa edilip edilmediğini, edimler arasındaki oransızlığı, devredilen malın terekedeki oranını ve mirasbırakanın sağlık ve ekonomik durumunu araştırır; hastane ve epikriz kayıtları, emekli maaşı ve banka hareketleri, tanık listesi, Adli Tıp raporu ile keşif ve bilirkişi talepleri dilekçede bildirilmelidir.
- Dava nispi harca tabidir. Belirsiz alacak davası (HMK m. 107) 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırıldığından, tenkis bedeli baştan belirlenemiyorsa dava kısmi dava olarak açılabilir; talep HMK m. 109/4 uyarınca aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve artırılan kısım bakımından zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. 31.07.2026 tarihinden önce açılmış belirsiz alacak davaları m. 107 hükmüne göre görülmeye devam eder. TMK m. 571'deki süreler hak düşürücü olduğundan tenkise konu tasarruflar ve talebin kapsamı eksiksiz gösterilmelidir.
- Taşınmazın üçüncü kişilere devrini önlemek için tapu kaydına ihtiyati tedbir istenmelidir (HMK m. 389 vd.). Taşınmaz iyiniyetli üçüncü kişiye geçmişse iptal yerine bedel talebi gündeme gelebilir (TMK m. 1023-1025).
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
(İhtiyati tedbir taleplidir)
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
MİRASBIRAKAN : [MURİS AD SOYAD] (Ölüm tarihi: [ÖLÜM TARİHİ])
KONU : Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali, tapu kaydının iptali ile davacının miras payı oranında tescili, olmadığı takdirde tenkis ve ihtiyati tedbir talebidir.
DAVA DEĞERİ : [ASGARİ TUTAR] TL (kısmi dava; fazlaya ilişkin haklar saklıdır)
AÇIKLAMALAR
1. Mirasbırakan [MURİS AD SOYAD], [ÖLÜM TARİHİ] tarihinde vefat etmiştir. [MİRASÇILIK BELGESİ BİLGİSİ] sayılı mirasçılık belgesine göre davacı, mirasbırakanın [YAKINLIK DERECESİ] olup [MİRAS PAYI] oranında mirasçıdır.
2. Mirasbırakan, [SÖZLEŞME TARİHİ] tarihinde [DÜZENLEYEN MERCİ]'nde davalıyla ölünceye kadar bakma sözleşmesi imzalamış ve [TAŞINMAZ BİLGİSİ] taşınmazını bakım karşılığı davalıya devretmiştir. Taşınmaz, mirasbırakanın malvarlığının önemli bölümünü oluşturmakta olup terekenin yaklaşık [DEVİR ORANI] kadarına karşılık gelmektedir.
3. Şekil eksikliği: TBK m. 612 uyarınca ölünceye kadar bakma sözleşmesi, mirasçı atanmasını içermese bile miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz. Miras sözleşmesi resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmeli, taraflar arzularını resmî memura aynı zamanda bildirmeli ve sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalamalıdır (TMK m. 545). Somut sözleşmede [ŞEKİL EKSİKLİĞİ] bulunduğundan sözleşme geçersizdir.
4. Ehliyetsizlik: Mirasbırakan sözleşme tarihinde [HASTALIK] rahatsızlığı nedeniyle ayırt etme gücünden yoksundur. Bu durum [SAĞLIK KAYITLARI] ile sabit olup sözleşme tarihindeki ehliyet durumunun Adli Tıp Kurumu raporuyla belirlenmesini talep ediyoruz.
5. Bakım borcunun ifa edilmemesi ve muvazaa: Davalı, TBK m. 614 uyarınca yükümlü olduğu barınma, beslenme, hastalıkta bakım ve tedavi edimlerini yerine getirmemiş; mirasbırakanın bakımını fiilen [BAKIMI ÜSTLENEN KİŞİ] üstlenmiştir. Edimler arasındaki bariz oransızlık, devrin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapılması ve görünürdeki sözleşmenin gerçekte bir bağışlamayı örtmesi karşısında işlem muvazaalıdır (TBK m. 19). Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca saklı pay sahibi olsun olmasın miras hakkı zedelenen her mirasçı bu nedenle dava açabilir; gizli bağışlama ise tapuda resmî şekilde yapılmadığından geçersizdir.
6. Terditli talep: Mahkemece iptal koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varılırsa, sözleşmenin davacının saklı payını zedeleyen bağışlama niteliğindeki kısmının tenkisi talep edilmektedir (TBK m. 615/3; TMK m. 560, 565, 571; HMK m. 111). Tenkis bedeli bilirkişi incelemesiyle belirleneceğinden bu talep, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak ileri sürülmüş olup HMK m. 109/4 uyarınca artırma hakkı saklıdır. Taşınmazın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını talep ediyoruz (HMK m. 389 vd.).
HUKUKİ NEDENLER : TBK m. 19, 611, 612, 614, 615; TMK m. 545, 560, 565, 571, 1025; HMK m. 11, 12, 109, 111, 389 vd.; ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ve düzenleme belgeleri, tapu kayıtları, mirasçılık belgesi, hastane kayıtları ve epikrizler, Adli Tıp Kurumu raporu, SGK ve banka kayıtları, tanık beyanları, keşif, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Öncelikle [TAŞINMAZ BİLGİSİ] taşınmazın tapu kaydına İHTİYATİ TEDBİR konulmasına,
b) [SÖZLEŞME TARİHİ] tarihli ölünceye kadar bakma sözleşmesinin İPTALİNE (geçersizliğine), taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacının [MİRAS PAYI] oranında adına, olmadığı takdirde mirasbırakanın mirasçıları adına tesciline,
c) Mahkemece aksi kanaate varılması hâlinde terditli olarak, sözleşmenin davacının saklı payını zedeleyen kısmının TENKİSİNE; tenkis konusu taşınmaz aynen bölünemiyorsa, fazlaya ilişkin haklarımız ile HMK m. 109/4 uyarınca talebimizi artırma hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [ASGARİ TUTAR] TL tenkis bedelinin davalıdan tahsiline,
d) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ve düzenleme belgeleri
2. Mirasçılık belgesi
3. Tapu kaydı örneği (tarihçeli)
4. Hastane kayıtları ve epikrizler
5. Tanık isim ve adres listesi
6. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/4860, K. 2026/3278Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali ile tapu iptali ve tescil ikinci kademede tenkis istemi – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/4860 E., 2026/3278 K.
- YargıtayE. 2026/1194, K. 2026/6063Ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptali ve tescil istemi – Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 2026/1194 E., 2026/6063 K.
- YargıtayE. 2026/1107, K. 2026/4246Ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuki nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat istemi – Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 2026/1107 E., 2026/4246 K.
- YargıtayE. 2025/4090, K. 2026/2540Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali, tapu iptali ve tescil, mümkün olmaması hâlinde tenkisi istemleri – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/4090 E., 2026/2540 K.
Örnek Dilekçeler
- Asliye Hukuk MahkemesiMuris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptal ve Tescil Dava Dilekçesi
- Asliye Hukuk MahkemesiMiras Payının Devri Sözleşmesine Dayalı Tescil Dava Dilekçesi (TMK m. 677)
- Asliye Hukuk MahkemesiVasiyetnamenin Tenfizi Dava Dilekçesi (TMK m. 600 vd.)
- Sulh Hukuk MahkemesiMirasın Reddi Beyanı Dilekçesi