Hangi durumlarda kullanılır?
- Borçlu, borcun doğumundan sonra taşınmazını eşine, çocuğuna veya yakın akrabasına devretmişse
- Borçlunun malvarlığı borçlarını karşılamazken gerçek değerinin çok altında bir bedelle satış yapılmışsa
- İcra takibinde haciz tutanağı veya aciz belgesiyle borçlunun yeterli malı bulunmadığı belgelenmişse
- Devralan kişinin, borçlunun mali durumunu ve zarar verme kastını bildiği veya bilmesi gerektiği gösterilebiliyorsa
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Davayı açabilmek için alacaklının elinde geçici veya kesin aciz belgesi ya da aciz belgesi hükmündeki haciz tutanağı bulunmalıdır (İİK m. 105, 277); dava, iptali istenen tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (İİK m. 284).
- 7571 sayılı Kanunla değişik İİK m. 278 uyarınca mutat hediyeler dışındaki bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar, aciz belgesinin veya aciz belgesi hükmündeki haciz tutanağının düzenlendiği yahut iflasın açıldığı tarihten önceki bir yıl içinde yapılmışsa iptale tabidir. Altsoy, üstsoy, üçüncü derece dahil kan ve kayın hısımları, son bir yıl içinde evliliği sona ermiş olsa bile eş, evlat edinen ve evlatlık ile ortak konutta yaşayanlar arasındaki tasarruflar, gerçek değerine uygun olarak ivazlı olduğu ispatlanmadıkça bağışlama sayılır. Değişiklik için özel bir geçiş hükmü öngörülmediğinden, 25.12.2025 tarihinden önce yapılan tasarruflarda uygulanacak metin ayrıca değerlendirilmelidir.
- Bu sürenin dışında kalan tasarruflar için zarar verme kastına dayanan iptal yolu (İİK m. 280) değerlendirilmelidir; bu yolda işlemden itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine takip yapılmış olması ve karşı tarafın borçlunun durumunu bildiğine ya da bilmesi gerektiğine dair açık emarelerin bulunması gerekir. Yakın hısımlar bakımından bilme karinesi vardır.
- Yargıtay uygulamasında alacağın kural olarak tasarruftan önce doğmuş olması ve takibin kesinleşmiş bulunması aranır. Dava şahsi nitelikte olup genel yetki kurallarına göre görülür; görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir ve arabuluculuk dava şartı aranmaz.
- Harç, alacak miktarı ile tasarruf konusu malın değerinden az olanı üzerinden hesaplanır. Tapu kayıtları, satış akit tablosu, nüfus kayıtları, banka hareketleri ve değer tespitine ilişkin deliller toplanmalı; dava ile birlikte tasarruf konusu mal hakkında ihtiyati haciz istenmelidir (İİK m. 281).
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[MAHKEME] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[ADRES]
DAVALILAR : 1. [BORÇLU ADI] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
2. [ÜÇÜNCÜ KİŞİ ADI] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
KONU : Davalı borçlunun [TAŞINMAZ BİLGİLERİ] taşınmazı davalı üçüncü kişiye devretmesine ilişkin tasarrufun İİK m. 277 vd. uyarınca iptali ile müvekkile taşınmazın haciz ve satışını isteme yetkisi tanınması talebidir.
DAVA DEĞERİ : [DAVA DEĞERİ] TL
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkilin davalı borçludan [ALACAĞIN DAYANAĞI] kaynaklanan ve [ALACAĞIN DOĞUM TARİHİ] tarihinde doğmuş [ALACAK MİKTARI] TL alacağı bulunmaktadır. Bu alacak için başlatılan [İCRA DAİRESİ] İcra Dairesinin [TAKİP DOSYA NO] esas sayılı takibi kesinleşmiştir.
2. Takip kapsamında [HACİZ TUTANAĞI TARİHİ] tarihinde borçlunun adresinde yapılan haciz işleminde haczi kabil mal bulunamamış; düzenlenen haciz tutanağı İİK m. 105/1 uyarınca aciz vesikası hükmündedir.
3. Borçlu, alacağın doğmasından sonra ve takip süreci devam ederken, maliki olduğu [TAŞINMAZ BİLGİLERİ] taşınmazı [TASARRUF TARİHİ] tarihinde [YAKINLIK DERECESİ] olan davalı [ÜÇÜNCÜ KİŞİ ADI]'na tapuda [SATIŞ BEDELİ] TL bedel göstererek devretmiştir. Taşınmazın devir tarihindeki gerçek değeri ise yaklaşık [GERÇEK DEĞER] TL'dir. Devirden sonra da borçlu taşınmazı kullanmaya devam etmektedir.
4. 7571 sayılı Kanunla değişik İİK m. 278 uyarınca aciz belgesi hükmündeki haciz tutanağının düzenlendiği tarihten önceki bir yıl içinde yapılan bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar iptale tabidir. Aynı maddeye göre yakın hısımlar arasında yapılan tasarruflar, gerçek değerine uygun olarak ivazlı olduğu ispatlanmadıkça bağışlama sayılır; borçlunun kendi verdiği şeyin gerçek değerine göre pek aşağı bir fiyatla yaptığı sözleşmeler de aksi ispatlanmadıkça bu niteliktedir. Dava konusu devir her iki yönden de iptale tabidir.
5. Bunun yanında tasarruf, malvarlığı borçlarına yetmeyen borçlunun alacaklılarına zarar verme kastıyla yaptığı bir işlemdir (İİK m. 280). Devralan davalı borçlunun [YAKINLIK DERECESİ] olduğundan, İİK m. 280 uyarınca borçlunun mali durumunu ve zarar verme kastını bildiği kabul edilir. İşlem tarihinden itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine takip yapılmıştır.
6. İİK m. 283 uyarınca iptal davasının kabulü hâlinde davacı, dava konusu taşınmaz üzerinde, davalı üçüncü kişi adına olan kaydın düzeltilmesine gerek olmaksızın haciz ve satış isteyebilir. Yargılama süresince taşınmazın elden çıkarılmasının önlenmesi için İİK m. 281 uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekmektedir. Dava, İİK m. 284'teki beş yıllık süre içinde açılmıştır.
HUKUKİ NEDENLER : 2004 sayılı İİK m. 105, 277, 278, 280, 281, 282, 283, 284 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Takip dosyası ve haciz tutanağı, tapu kaydı, satış akit tablosu ve tapu dosyası, nüfus kayıt örnekleri, borçlu ile davalı üçüncü kişinin banka hesap hareketleri, vergi ve SGK kayıtları, keşif ve emsal satışlar üzerinden değer tespiti için bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu taşınmaz hakkında İİK m. 281 uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesine,
2. Davalı borçlu ile davalı üçüncü kişi arasındaki [TASARRUF TARİHİ] tarihli devir işleminin, [İCRA DAİRESİ] İcra Dairesinin [TAKİP DOSYA NO] esas sayılı dosyasındaki alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak iptaline ve müvekkile taşınmazın haciz ve satışını isteme yetkisi verilmesine,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Takip dosyası ve haciz tutanağı örneği
2. Tapu kaydı ve satış akit tablosu
3. Nüfus kayıt örnekleri
4. Vekâletname
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2023/4-900, K. 2025/295Tasarrufun iptali: gerçek alacaklıya yapılan alacak temliki mutat ödeme vasıtasıdır, iptale tabi değildir
- YargıtayE. 2022/124, K. 2024/10244İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemi – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2022/124 E., 2024/10244 K.
- YargıtayE. 2025/8251, K. 2026/2706İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemi – Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/8251 E., 2026/2706 K.
- YargıtayE. 2025/4969, K. 2026/3031İİK'nin 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemi – Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/4969 E., 2026/3031 K.