Hangi durumlarda kullanılır?
- Üçüncü kişiye ait bir mal, başkasının borcu nedeniyle borçlunun yanında haczedilmişse
- Haciz sonrası icra dairesine istihkak iddiası bildirilmiş ve icra mahkemesi kararından sonra yedi günlük dava süresi başlamışsa
- Malın mülkiyeti fatura, satış sözleşmesi, ruhsat veya tescil kaydı gibi belgelerle ispatlanabiliyorsa
- Dava süresince satışın teminat karşılığında durdurulması da talep edilecekse
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Süreler kesindir: haczi öğrenen üçüncü kişi öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine istihkak iddiasını bildirmelidir (İİK m. 96). İddiaya itiraz edilirse dosya icra mahkemesine gönderilir; mahkeme kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde istihkak davası açılmazsa iddia geri alınmış sayılır (İİK m. 97). Haciz tutanağına istihkak iddiasının geçirilmesi ve her aşamanın belgelenmesi önemlidir.
- Taşınır mal borçlunun elinde bulunuyorsa borçluya ait sayılır (İİK m. 97/a); davacı malı nasıl edindiğini ve malın neden borçlunun yanında bulunduğunu ispatlamalıdır. Fatura, satış sözleşmesi, banka dekontu, ruhsat veya tescil kaydı ile tanık beyanları bu nedenle önem taşır. Davacı borçlunun yakını ise alacaklı muvazaa veya tasarrufun iptali savunması yapabilir; İİK m. 277 vd. ile 7571 sayılı Kanunla değişen m. 278'deki bir yıllık geriye dönük süre ve yakınlara ilişkin aksi ispatlanabilir karine göz önünde tutulmalıdır.
- Dava, alacaklı ve borçlu aleyhine icra mahkemesinde açılır; istihkak davaları acele işlerdendir ve diğer davalardan önce görülür. Mal üçüncü kişinin elindeyse hacizde farklı bir yol izlenir: alacaklıya üçüncü kişi aleyhine yedi gün içinde istihkak davası açması için süre verilir (İİK m. 99); bu örnek, malın borçlunun elinde haczedildiği durumu kapsar.
- Satışın durdurulması ancak İİK m. 36 uyarınca teminat karşılığında mümkündür. Satış durdurulmuş ve dava reddedilmişse davacı, gecikmeye uğrayan alacak tutarının yüzde yirmisinden az olmamak üzere alacaklıya tazminat ödeyebilir; davanın kabulü hâlinde alacaklı veya borçlunun kötü niyeti sabitse mal değerinin yüzde onbeşinden az olmamak üzere tazminata hükmedilir (İİK m. 97). Dava süresince satış isteme süreleri işlemez.
- Dava şartı arabuluculuk uygulanmaz. Dava değeri haczedilen malın değeridir; harç ve gider avansı mahkeme kaleminde doğrulanmalıdır. İcra mahkemesi karar ve tebligat belgeleri dikkatle takip edilmeli; istinaf süresi tebliğ tarihinden itibaren iki haftadır (İİK m. 363), temyiz yolu ve kesinlik sınırları İİK m. 364 uyarınca ayrıca kontrol edilmelidir.
- Mülkiyetin takip veya haciz tarihinden önce kazanıldığını gösteren belgeler (noter satışı, fatura tarihi, tescil, ödeme kaynağı) dilekçeye eklenmeli; mal borçlu ile ortak kullanılıyorsa mülkiyet ve zilyetliğe ilişkin ayrım açıkça yapılmalıdır.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[MAHKEME] İCRA HUKUK MAHKEMESİ'NE
İCRA DOSYASI : [İCRA DAİRESİ] İcra Dairesi [TAKİP DOSYA NO] E.
DAVACI
(ÜÇÜNCÜ KİŞİ) : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[ADRES]
DAVALILAR
(ALACAKLI) : [ALACAKLI ADI] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
(BORÇLU) : [BORÇLU ADI] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
KONU : [HACİZ TARİHİ] tarihinde haczedilen [HACZEDİLEN MAL] üzerindeki mülkiyetin davacıya ait olduğunun tespiti ve haczin kaldırılması (istihkak) talebidir.
DAVA DEĞERİ : [MALIN DEĞERİ] TL (haczedilen malın değeri)
AÇIKLAMALAR
1. Davalı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine [İCRA DAİRESİ] İcra Dairesinin [TAKİP DOSYA NO] sayılı dosyasıyla başlatılan takipte, borçlunun [HACİZ ADRESİ] adresinde [HACİZ TARİHİ] tarihinde yapılan haciz sırasında davacıya ait [HACZEDİLEN MAL] haczedilmiştir.
2. Davacı haczi [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde öğrenmiş ve yedi gün içinde İİK m. 96 uyarınca icra dairesine başvurarak malın mülkiyetinin kendisine ait olduğunu bildirmiştir. İddiaya itiraz edilmiş ([İTİRAZ DURUMU]); bunun üzerine dosya icra mahkemesine gönderilmiş ve mahkemenin [İCRA MAHKEMESİ KARAR TARİHİ] tarihli kararıyla [KARARIN İÇERİĞİ]. Karar davacıya [KARAR TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiş olup işbu dava İİK m. 97'de öngörülen yedi günlük süre içinde açılmıştır.
3. Haczedilen mal borçlunun elinde bulunduğundan İİK m. 97/a uyarınca borçluya ait sayılmaktadır; ancak bu karine aksi ispatlanabilir niteliktedir. Davacı malı [İKTİSAP ŞEKLİ] ile [İKTİSAP TARİHİ] tarihinde edinmiş, bedelini [ÖDEME ŞEKLİ] ile ödemiştir. Malın borçlunun yanında bulunma sebebi ise şudur: [MALIN BORÇLUDA BULUNMA NEDENİ].
4. Davacının edinimi gerçek ve bedelli bir işleme dayanmakta olup alacaklıya zarar vermek veya malı hacizden kaçırmak amacı taşımamaktadır ([EDİNİMİN GERÇEKLİĞİNE İLİŞKİN BELGELER]).
5. İİK m. 97 uyarınca istihkak davaları acele işlerdendir ve diğer davalardan önce görülür. Mal satılırsa davacı telafisi güç zarara uğrayacağından, mahkemenizce belirlenecek teminat karşılığında satışın durdurulması talep edilmektedir.
6. Davalıların kötü niyetli olduğunun sabit olması hâlinde İİK m. 97 uyarınca tazminata hükmedilmesi de talep edilmektedir.
HUKUKİ NEDENLER : 2004 sayılı İİK m. 36, 96, 97, 97/a ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : İcra dosyası ve haciz tutanağı, icra mahkemesinin istihkak iddiasına ilişkin kararı, fatura, satış sözleşmesi, banka dekontları, tescil ve ruhsat kayıtları, tanık beyanları, keşif ve bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Dava sonuçlanıncaya kadar haczedilen malın satışının mahkemece belirlenecek teminat karşılığında durdurulmasına,
2. [HACZEDİLEN MAL] üzerindeki mülkiyetin davacıya ait olduğunun tespitine ve [HACİZ TARİHİ] tarihli haczin kaldırılmasına,
3. Davalıların kötü niyetinin sabit olması hâlinde İİK m. 97 uyarınca tazminata hükmedilmesine,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Haciz tutanağı ve icra dosyasından belgeler
2. İcra mahkemesinin istihkak iddiasına ilişkin kararı ve tebliğ belgesi
3. Fatura, satış sözleşmesi ve ödeme belgeleri
4. Tescil veya ruhsat kayıtları
5. Vekâletname
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/9104, K. 2026/1908Üçüncü kişinin İİK'nın 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiası – Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2025/9104 E., 2026/1908 K.
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2023/3906, K. 2024/3065Alacak (istihkak davası) – İstanbul BAM 3. Hukuk Dairesi, 2023/3906 E., 2024/3065 K.
- YargıtayE. 2026/564, K. 2026/3083Haciz ihbarnamesi (İİK m. 89) – Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2026/564 E., 2026/3083 K.
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2024/3579, K. 2024/3630Alacak (istihkak davası) – İstanbul BAM 3. Hukuk Dairesi, 2024/3579 E., 2024/3630 K.