Hangi durumlarda kullanılır?
- Nafaka alacaklısının bir başkasıyla evlenmeden fiilen evli gibi birlikte yaşaması
- Nafaka alacaklısının düzenli ve yeterli gelir getiren bir işe girmesi veya mal edinmesi
- Nafaka yükümlüsünün emeklilik, işsizlik veya hastalık nedeniyle gelirinin önemli ölçüde azalması
- Nafaka alacaklısının haysiyetsiz hayat sürmesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde nafaka kendiliğinden kalkar; fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması ve haysiyetsiz hayat sürme hâllerinde ise mahkeme kararı gerekir (TMK m. 176/3).
- Anayasa Mahkemesi, TMK m. 175'teki "süresiz olarak" ibaresini 4.6.2026 tarihli kararıyla iptal etmiştir (RG 30.9.2026); iptal 30.6.2027'de yürürlüğe girecektir. İptal geriye yürümediğinden kesinleşmiş nafaka kendiliğinden kalkmaz; dava tarihinde yürürlükte olan metin ve çıkarılacak kanunun geçiş hükümleri kontrol edilmelidir.
- Görevli mahkeme aile mahkemesidir (4787 sayılı Kanun m. 4); yetkili mahkeme kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6). Dava belirli bir süreye bağlı değildir, ancak kaldırma kararı dava tarihinden önceki dönemde ödenen nafakayı kapsamayacağından gecikmeksizin açılmalıdır.
- Kaldırma koşulunun ispatı davacıya aittir; kolluk aracılığıyla yaşam koşullarının araştırılması, adres kayıtları, SGK ve banka kayıtları, sosyal medya içerikleri ve komşu tanıklar delil olarak gösterilmelidir. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden yollarla elde edilen deliller kullanılamaz.
- Kaldırma koşulları ispatlanamazsa tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyet gerekçesiyle nafakanın azaltılması terditli olarak istenebilir (TMK m. 176/4).
- Dava harca tabidir; harcın hesaplanmasında nafaka tutarı dikkate alınabileceğinden dava değeri dilekçede gösterilmelidir. Dava süresince işlemeye devam eden nafaka borcu ödenmelidir; ödenmeyen nafaka için icra takibi yapılabilir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] AİLE MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
KONU : Davalı lehine hükmedilen yoksulluk nafakasının TMK m. 176/3 uyarınca kaldırılması, olmadığı takdirde TMK m. 176/4 uyarınca azaltılması talebidir.
DAVA DEĞERİ : [DAVA DEĞERİ] TL
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar, [BOŞANMA MAHKEMESİ]'nin [BOŞANMA DOSYA NO] sayılı ve [KESİNLEŞME TARİHİ] tarihinde kesinleşen kararıyla boşanmış; aynı kararla davacının davalıya aylık [NAFAKA MİKTARI] TL yoksulluk nafakası ödemesine hükmedilmiştir. Davacı bu tarihten bu yana nafaka borcunu düzenli olarak ödemektedir.
2. Davalı, boşanmadan sonra resmî olarak evlenmemiş olmakla birlikte bir başka kişiyle evli gibi yaşamaya başlamıştır. Bu durum; [BİRLİKTE YAŞAMA OLGULARI] olgularıyla ortaya çıkmaktadır. Davalının bu kişiyle aynı konutu paylaştığı, ortak bir hayat sürdürdüğü ve çevresinde birlikte tanındığı tanık beyanları ve yapılacak araştırmayla ortaya konulacaktır.
3. Ayrıca davalı, [DAVALININ İŞYERİ] bünyesinde düzenli olarak çalışmakta olup aylık [DAVALININ GELİRİ] TL gelir elde etmektedir. Davalı artık boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek durumda değildir; nafakaya hükmedilmesinin dayanağı olan yoksulluk koşulu ortadan kalkmıştır (TMK m. 175).
4. TMK m. 176/3 uyarınca nafaka alacaklısının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Evlenmeden fiilen evli gibi yaşayan kişinin, evlenmesi hâlinde kendiliğinden kalkacak olan nafakayı almaya devam etmesi hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir (TMK m. 2).
5. Davacının mali durumu da boşanma tarihinden bu yana esaslı biçimde değişmiştir: [DAVACININ GÜNCEL DURUMU]. Mahkemece kaldırma koşullarının gerçekleşmediği kanaatine varılması hâlinde, tarafların mali durumlarındaki değişiklik ve hakkaniyet gereği nafakanın TMK m. 176/4 uyarınca makul bir düzeye indirilmesini terditli olarak talep ediyoruz.
6. Davalının yaşam koşullarının, birlikte yaşadığı kişiyle ilişkisinin ve gelir durumunun kolluk aracılığıyla araştırılmasını; SGK, banka, tapu ve araç kayıtları ile adres kayıtlarının celbini talep ediyoruz.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 2, 175, 176; 4787 sayılı Kanun m. 4; HMK m. 6, 111 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Boşanma dosyası, nafaka ödemelerine ilişkin banka kayıtları, kolluk araştırması, adres kayıtları, SGK hizmet dökümü, banka, tapu ve araç kayıtları, sosyal medya içerikleri, tanık beyanları, sosyal ve ekonomik durum araştırması ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Davalı lehine hükmedilen aylık [NAFAKA MİKTARI] TL yoksulluk nafakasının dava tarihinden itibaren KALDIRILMASINA,
b) Mahkemece aksi kanaate varılması hâlinde terditli olarak nafakanın hakkaniyete uygun bir miktara İNDİRİLMESİNE,
c) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi
2. Nafaka ödeme dekontları
3. Tanık isim ve adres listesi
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2026/6974, K. 2026/7248Tedbir (önlem) nafakası miktarı tarafların sosyal ve ekonomik durumuna ve hakkaniyete uygun olmalıdır
- YargıtayE. 2023/2732, K. 2023/2573Nafaka artırım davası – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/2732 E., 2023/2573 K.
- YargıtayE. 2022/11168, K. 2022/14437Nafakanın kaldırılması istemi – Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2022/11168 E., 2022/14437 K.
- YargıtayE. 2024/6420, K. 2024/6313Karşılıklı boşanma davası – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/6420 E., 2024/6313 K.
Örnek Dilekçeler
- Aile MahkemesiNafakanın Azaltılması Dava Dilekçesi (TMK m. 176/4, 331)
- Aile MahkemesiAyrı Yaşamada Tedbir Nafakası Dava Dilekçesi (TMK m. 197)
- Aile MahkemesiNafaka Artırım Dava Dilekçesi (İştirak ve Yoksulluk Nafakası)
- Aile MahkemesiBoşanma Dava Dilekçesi (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması)