Hangi durumlarda kullanılır?
- Mirasbırakanın belirli bir taşınmazı, aracı, banka hesabını veya hisseyi vasiyetle bırakması ve mirasçıların teslim etmemesi
- Vasiyet konusunun belirli miktarda para ödenmesi veya irat bağlanması olması
- Vasiyet edilen malın mirasçılar tarafından kullanılması, kiraya verilmesi veya devredilmeye çalışılması
- Vasiyeti yerine getirme görevlisi bulunmasına rağmen vasiyetin yerine getirilmemesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Vasiyet alacaklısı (belirli mal bırakılan) mirasçı sıfatı kazanmaz ve vasiyet edilen malın mülkiyetini mirasın açılmasıyla kendiliğinden edinmez; vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona, yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel bir istem hakkı kazanır ve malın teslimini veya hakkın devrini dava edebilir (TMK m. 517, 600). Taşınmazlarda tescil, taşınırlarda teslim istemi dilekçede açıkça yazılmalıdır.
- Alacak, tasarruftan aksi anlaşılmıyorsa vasiyet yükümlüsünün mirası kabul etmesi veya ret hakkının düşmesiyle muaccel olur (TMK m. 600/2); dava hakkı, ölüme bağlı kazandırmanın öğrenilmesinden (borç sonradan muaccel olacaksa muacceliyet tarihinden) itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 602). Vasiyetin kısımlar hâlinde veya sonradan muaccel olması hâlinde muacceliyet tarihleri ayrıca gösterilmelidir.
- Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; vasiyet yükümlüsü mirasçılara karşı açılan dava, terekenin kesin paylaşımına kadar mirasçılara karşı açılan dava niteliğinde olduğundan mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 11). Vasiyetname önceden sulh hukuk mahkemesince açılıp ilgililere tebliğ edilmiş olmalıdır (TMK m. 596, 597). Dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir (6325 sayılı Kanun m. 18/B).
- Belirli mal, mirasın açılması anındaki durumuyla teslim olunur; yarar ve hasar mirasın açılmasıyla lehtara geçer, yükümlü ise mirasın açılmasından sonra mala yaptığı harcama ve verdiği zararlar bakımından vekâletsiz iş görenin haklarına ve borçlarına tabidir (TMK m. 518). Mal terekede bulunmuyorsa yükümlüler aksi anlaşılmadıkça borçtan kurtulur (TMK m. 517/3); mirasbırakanın sonradan vasiyetle bağdaşmayan başka bir tasarrufta bulunması vasiyeti ortadan kaldırabilir (TMK m. 544).
- Davalılar vasiyetin iptalini (TMK m. 557-559) veya saklı pay gerekçesiyle tenkisini (TMK m. 519, 560 vd.) ileri sürebilir; tenkis iddiası def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir (TMK m. 571/3). Terekenin borca batık olması hâlinde mirasbırakanın alacaklılarının hakları vasiyet alacaklılarının haklarından önce gelir (TMK m. 603).
- Dava nispi harca tabidir (malın değeri üzerinden). Dilekçeye vasiyetname, açılma ve tebliğ belgeleri, mirasçılık belgesi (veraset ilamı), tapu veya araç kayıtları, banka kayıtları ve ihtarname eklenmeli; taşınmazın üçüncü kişilere devrini önlemek için ihtiyati tedbir istenmelidir (HMK m. 389 vd.).
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
(İhtiyati tedbir taleplidir)
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALILAR : 1. [DAVALI 1 AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
2. [DAVALI 2 AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
MİRASBIRAKAN : [MURİS AD SOYAD] (Ölüm tarihi: [ÖLÜM TARİHİ])
KONU : Vasiyetnameyle belirli mal bırakılan davacının vasiyet alacağının tahsili için vasiyet konusu malın teslimi, hakkın devri (tescil) ve ihtiyati tedbir talebidir (TMK m. 600).
DAVA DEĞERİ : [DAVA DEĞERİ] TL (vasiyet konusu malın değeri)
AÇIKLAMALAR
1. Mirasbırakan [MURİS AD SOYAD], [ÖLÜM TARİHİ] tarihinde vefat etmiştir. Yasal ve atanmış mirasçıları, [MİRASÇILIK BELGESİ BİLGİSİ] sayılı mirasçılık belgesinde gösterilen davalılardır. Mirasbırakanın vasiyeti yerine getirme görevlisi bulunmamaktadır.
2. Mirasbırakan, [VASİYETNAME TARİHİ] tarihli [VASİYETNAME TÜRÜ] vasiyetnamesiyle davacıyı mirasçı atamaksızın [VASİYET KONUSU MAL] belirli mal olarak bırakmıştır (TMK m. 517). Davacı mirasçı değil, vasiyet alacaklısıdır. Vasiyetname [AÇILMA MAHKEMESİ]'nin [AÇILMA DOSYA NO] sayılı dosyasında açılıp okunmuş ve davacıya [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiştir.
3. Vasiyet konusu mal mirasın açılması anında terekede mevcuttur: [MAL BİLGİSİ]. Mirasbırakan vasiyetten sonra bu malla bağdaşmayan bir tasarrufta bulunmamıştır (TMK m. 544). Vasiyetnamenin iptali veya tenkisi bakımından durum şöyledir: [İPTAL VE TENKİS DURUMU].
4. Davalılar mirası kabul etmiş olup vasiyet alacağı muaccel olmuştur (TMK m. 600/2). Davacı, [NOTER ADI] Noterliği'nin [İHTAR TARİHİ] tarih ve [YEVMİYE NO] yevmiye numaralı ihtarnamesiyle vasiyet konusu malın teslimini istemiş; davalılar yükümlülüklerini yerine getirmemiştir. Dava, ölüme bağlı kazandırmanın öğrenilmesinden itibaren on yıllık süre içinde açılmaktadır (TMK m. 602).
5. TMK m. 600/3 uyarınca vasiyet alacaklısı, yükümlülüğünü yerine getirmeyen vasiyet yükümlüsüne karşı vasiyet edilen malın teslimini veya hakkın devrini dava edebilir. Belirli mal, mirasın açılması anındaki durumuyla teslim edilir; yarar ve hasar mirasın açılması anında davacıya geçmiştir (TMK m. 518). Davalıların mirasın açılmasından sonra mala yaptığı harcamalar ve verdiği zararlar bakımından TMK m. 518/2 hükmü saklıdır.
6. Davalıların vasiyet konusu taşınmazı üçüncü kişilere devretmesi hâlinde davacının hakkı zayi olacağından tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını talep ederiz (HMK m. 389 vd.). Davalılar saklı pay iddiasında bulunursa tenkis oranının net tereke üzerinden belirlenmesi gerekecektir (TMK m. 519).
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 517, 518, 519, 544, 596, 597, 600, 602, 603; HMK m. 11, 105, 389 vd. ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Vasiyetname, açılma ve tebliğ tutanakları, mirasçılık belgesi, tapu, araç ve banka kayıtları, noter ihtarnamesi, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Öncelikle [TAŞINMAZ BİLGİSİ] taşınmazın tapu kaydına İHTİYATİ TEDBİR konulmasına,
b) Vasiyet konusu [TAŞINMAZ BİLGİSİ] taşınmazın tapu kaydının iptali ile vasiyet alacağı gereği davacı adına tesciline,
c) Vasiyet konusu taşınırların ([TAŞINIR BİLGİSİ]) davacıya teslimine, teslimi mümkün olmazsa değerinin tahsiline,
d) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Vasiyetname örneği, açılma ve tebliğ tutanakları
2. Mirasçılık belgesi
3. Tapu, araç ve banka kayıtları
4. İhtarname ve tebliğ şerhi
5. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/4696, K. 2026/2918Vasiyetnamenin tenfizi istemi – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/4696 E., 2026/2918 K.
- YargıtayE. 2025/4625, K. 2026/2899Vasiyetnamenin tenfizi istemi – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/4625 E., 2026/2899 K.
- YargıtayE. 2017/1-1827, K. 2021/625Tenkis davasında terekenin tespiti: yalnızca vasiyetnamedeki malların tespitini istemek keşif delilinden vazgeçme sayılmaz, temlik dışı tereke de belirlenmelidir
- YargıtayE. 2024/4725, K. 2025/2611Tenkis davasında temlik içi ve temlik dışı tereke mevcudu mahkemece resen araştırılır; net tereke ve sabit tenkis oranı belirlenmeden tenkis istemi reddedilemez
Örnek Dilekçeler
- Asliye Hukuk MahkemesiVasiyetnamenin Tenfizi Dava Dilekçesi (TMK m. 600 vd.)
- Asliye Hukuk MahkemesiTenkis Dava Dilekçesi (Saklı Payın İhlali)
- Asliye Hukuk MahkemesiMirasçılıktan Çıkarmaya İtiraz Dava Dilekçesi (TMK m. 510-513)
- Asliye Hukuk MahkemesiVasiyetnamenin İptali Dava Dilekçesi (TMK m. 557-559)