Hangi durumlarda kullanılır?
- Sigortacının önceden mevcut hastalığın beyan edilmediği gerekçesiyle vefat teminatını ödememesi
- Kredi bağlantılı hayat sigortasında banka ve mirasçılara düşen bedelin ödenmemesi
- Sigortacının eksik belge gerekçesiyle ödemeyi sürüncemede bırakması
- Lehtar veya mirasçıların vefat bedelini temerrüt faiziyle birlikte talep etmesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Sigortalı veya yararlanan gerçek kişi olduğunda hayat sigortası tüketici işlemidir (6502 sayılı Kanun m. 3/1-l) ve tüketici mahkemesi görevlidir (m. 73); tüketicinin yerleşim yeri mahkemesinde de dava açılabilir (m. 73/5). Tüketici mahkemesinde dava öncesi arabuluculuk dava şartıdır (m. 73/A) ve son tutanak dilekçeye eklenmelidir (6325 sayılı Kanun m. 18/A); uyuşmazlık tüketici hakem heyeti parasal sınırının altında kalıyorsa önce hakem heyetine başvurulur (m. 68; sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır, güncel tutar Ticaret Bakanlığı tebliğinden kontrol edilmelidir). Lehtar banka veya tacir ise asliye ticaret mahkemesi ve TTK m. 5/A arabuluculuğu gündeme gelir; görev hatasında karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde dosyanın gönderilmesi istenmelidir (HMK m. 20).
- Sigorta sözleşmesinden doğan istemler muacceliyet tarihinden itibaren iki yıl, her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl içinde zamanaşımına uğrar (TTK m. 1420). Riziko gecikmeksizin ihbar edilmelidir (m. 1446); can sigortalarında bedel, ihbar ve belgelerin tesliminden sonra araştırmaların bitmesiyle ve her hâlde ihbardan on beş gün sonra muaccel olur, sigortacı ihtarsız temerrüde düşer (m. 1427). Araştırmalar üç ayda bitmezse sigortacı bedelin en az yüzde ellisini avans olarak ödemekle yükümlüdür (m. 1427/3).
- Sigorta Tahkim Komisyonu isteğe bağlı bir yoldur; zorunlu olmayan sigortalarda sigortacının sisteme üye olması aranır. Önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmış ve talep reddedilmiş veya 15 iş günü içinde cevap verilmemiş olmalıdır; mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlık için tahkime başvurulamaz (5684 sayılı Kanun m. 30/13, 14). Hakem kararlarına itiraz ve temyiz parasal sınırları her yıl güncellendiğinden başvuru tarihindeki tutarlar Komisyon'un internet sitesinden kontrol edilmelidir.
- En sık ret gerekçesi önceden mevcut hastalığın beyan edilmemesidir. Sigortacı yalnızca yazılı olarak sorduğu sorulardan sorumlu tutabilir, cevapsız bırakılan soru nedeniyle sözleşmeden dönemez, cayma beyanını on beş gün içinde yapmak zorundadır ve sözleşmenin üzerinden beş yıl geçmişse kasıt olmadıkça cayamaz (TTK m. 1436, 1440, 1442, 1498). Hastalık ile ölüm arasındaki illiyet tıp ve sigorta uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetiyle araştırılmalıdır; beyan ihlali kabul edilse bile prim oranına göre kısmi ödeme gündeme gelebilir. İntihar hâlinde sözleşme üç yılı geçmişse bedel ödenir (m. 1503); teminat dışı kalma iddiasının ispatı sigortacıya aittir (m. 1409/2).
- Lehtar belirtilmemişse bedel sigorta ettirenin mirasçılarına aittir; mirasın reddi lehtarın hakkını etkilemez (TTK m. 1494). Kredi hayat sigortalarında genellikle banka lehtar ve dain-i mürtehindir; bankaya ödeme sonrası kalan bedel mirasçılara ödenir ve kredi kapanış yazısı dosyaya sunulmalıdır. Aynı kişi için birden fazla poliçe varsa dava konusu poliçe ve daha önce yapılan ödemeler net biçimde ayrıştırılmalıdır.
- Poliçe ve genel/özel şartlar, sağlık beyan formu, bilgilendirme formu, ölüm belgesi, mirasçılık belgesi, hastane kayıtları ve epikrizler, sigortacıya yapılan başvuru ile ret yazısı ve arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmalıdır. Tıbbi kayıtlar kişisel veri niteliğindedir; yalnızca uyuşmazlıkla ilgili kısımlar sunulmalı, gerekirse mahkemeden kurumlara müzekkere yazılması istenmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] TÜKETİCİ MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO]) - Lehtar / mirasçı
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [SİGORTA ŞİRKETİ] Hayat Sigorta A.Ş.
[SİGORTA ŞİRKETİ ADRESİ]
KONU : Hayat sigortası poliçesinden doğan vefat teminatı bedelinin, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili talebidir.
DAVA DEĞERİ : [DAVA DEĞERİ] TL
AÇIKLAMALAR
1. Müteveffa sigortalı [SİGORTALI AD SOYAD], davalı nezdinde [POLİÇE NO] numaralı hayat sigortası poliçesiyle [POLİÇE BAŞLANGIÇ TARİHİ] - [POLİÇE BİTİŞ TARİHİ] döneminde sigortalıdır. Poliçede vefat teminatı [SİGORTA BEDELİ] TL olarak belirlenmiş, lehtar olarak [LEHTAR] gösterilmiştir. Primler eksiksiz ödenmiştir.
2. Sigortalı, poliçe süresi içinde [VEFAT TARİHİ] tarihinde [ÖLÜM NEDENİ] nedeniyle vefat etmiştir. Davacı, sigortalının [YAKINLIK] olup [MİRASÇILIK BELGESİ TARİHİ] tarihli mirasçılık belgesine dayanmaktadır. Ölüm rizikosuna karşı yapılan sigortada lehtar belirtilmemişse sözleşme sigorta ettirenin mirasçıları lehine yapılmış sayılır (TTK m. 1494/2).
3. Rizikonun gerçekleştiği davalıya [İHBAR TARİHİ] tarihinde bildirilmiş, istenen tüm belgeler [BELGE TESLİM TARİHİ] tarihinde teslim edilmiştir. Davalı, [RET TARİHİ] tarihli yazısıyla [RET GEREKÇESİ] gerekçesiyle ödemeyi reddetmiştir.
4. Sözleşmede öngörülen rizikolardan birinin teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıdadır (TTK m. 1409/2). Beyan yükümlülüğüne dayanan ret de hukuka aykırıdır. Sigortalı, [BEYAN FORMU TARİHİ] tarihli sağlık beyanında davalının yazılı olarak sorduğu sorulara gerçeğe uygun cevap vermiştir; davalı sorulmayan hususlardan sigortalıyı sorumlu tutamaz (TTK m. 1436) ve cevapsız bıraktığı sorular nedeniyle sözleşmeden dönemez (TTK m. 1442). Davalı, ihlali öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde usulüne uygun cayma beyanında bulunmamıştır (TTK m. 1440); ayrıca sözleşmenin yapılmasından beş yıl geçmişse kasıt bulunmadıkça cayma mümkün değildir (TTK m. 1498). İddia edilen hastalık ile ölüm arasında bağlantı bulunmadığı da bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkacaktır (TTK m. 1437, 1439).
5. Can sigortalarında sigorta bedeli, riziko ihbarı ve belgelerin verilmesinden sonra araştırmaların bitmesiyle ve her hâlde ihbardan on beş gün sonra muaccel olur; borç muaccel olunca sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer (TTK m. 1427/2, 4). Davalı bu nedenle [TEMERRÜT TARİHİ] tarihinden itibaren temerrüt hâlindedir.
6. Hayat sigortası sözleşmesi, sigortalı ve yararlanan gerçek kişiler bakımından tüketici işlemidir (6502 sayılı Kanun m. 3/1-l); bu nedenle tüketici mahkemesi görevlidir (m. 73). Dava şartı olan arabuluculuğa (m. 73/A) başvurulmuş, [ARABULUCULUK DOSYA NO] sayılı dosyada [SON TUTANAK TARİHİ] tarihli son tutanakla anlaşma sağlanamadığı tespit edilmiştir. Uyuşmazlık değeri tüketici hakem heyeti parasal sınırını aştığından hakem heyetine başvuru yapılamamaktadır (m. 68).
HUKUKİ NEDENLER : 6102 sayılı TTK m. 1401, 1409, 1420, 1427, 1435-1442, 1487, 1493-1495, 1498, 1503; 6502 sayılı Kanun m. 3, 68, 73, 73/A; 6325 sayılı Kanun m. 18/A; 3095 sayılı Kanun m. 2 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Hayat sigortası poliçesi ve genel/özel şartları, sağlık beyan formu, ölüm belgesi, mirasçılık belgesi, hastane ve tedavi kayıtları, davalıya başvuru ve ret yazısı, kredi sözleşmesi (kredi bağlantılı poliçede), arabuluculuk son tutanağı, tıp ve sigorta bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. [DAVA DEĞERİ] TL vefat teminatı bedelinin, [TEMERRÜT TARİHİ] tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
2. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Arabuluculuk son tutanağı ([SON TUTANAK TARİHİ])
2. Hayat sigortası poliçesi ve genel/özel şartlar
3. Ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi
4. Davalıya başvuru ve ret yazısı
5. Sağlık beyan formu ve tıbbi kayıtlar
6. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2025/1400, K. 2025/1346Hayat sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemi – İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesi, 2025/1400 E., 2025/1346 K.
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2024/2874, K. 2025/1552Hayat sigorta sözleşmesinden kaynaklı riziko bedelinin ödenmesi istemi – İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi, 2024/2874 E., 2025/1552 K.
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2025/376, K. 2025/1517Hayat sigortası poliçesine dayalı maluliyet tazminatının tahsili istemi – İstanbul BAM 17. Hukuk Dairesi, 2025/376 E., 2025/1517 K.
- Bölge Adliye MahkemesiE. 2021/588, K. 2022/932Kredi teminatı hayat sigortası sözleşmesine dayalı vefat tazminatı istemi ve sigortalının beyan yükümlülüğü – İzmir BAM 21. Hukuk Dairesi, 2021/588 E., 2022/932 K.
Örnek Dilekçeler
- Tüketici MahkemesiFerdi Kaza Sigortası Tazminat Dava Dilekçesi
- Asliye Ticaret MahkemesiZorunlu Koltuk (Yolcu) Ferdi Kaza Sigortası Tazminat Dava Dilekçesi
- Asliye Ticaret MahkemesiKasko Sigortası Tazminat Dava Dilekçesi (Asliye Ticaret Mahkemesi)
- Asliye Ticaret MahkemesiNakliyat (Emtia) Sigortası Tazminat Dava Dilekçesi
Hukuk Rehberi
- 5 dk okumaHayat Sigortası Tazminatı Ödenmezse Ne Yapılır?
- 5 dk okumaFerdi Kaza Sigortası: Kapsam, Tazminat ve Sık Karşılaşılan Uyuşmazlıklar
- 5 dk okumaTrafik Sigortası Neleri Karşılar, Neleri Karşılamaz?
- 6 dk okumaÖzel Sağlık Sigortasında Tazminat ve İstisnalar: Önceden Var Olan Hastalık, Bekleme Süresi ve Ret Hâlinde Yol