Hangi durumlarda kullanılır?
- Tesis edilmiş bir idari işlemin üst makamdan kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesinin istenmesi
- İdareden bir işlem veya eylemin yapılmasının talep edilmesi ve zımni ret hâlinde dava yolunun açılması
- İdari eylemden doğan zararın tazmini için tam yargı davası öncesi zorunlu başvuru
- Kamu görevlilerinin özlük hakları ve parasal haklarına ilişkin taleplerin idareye iletilmesi
- Dava süresi dolmadan yeni bir işlem tesisi için idareye başvuru
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- İYUK m. 11 başvurusu, işlemin tebliğinden itibaren dava açma süresi içinde (idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gün, İYUK m. 7) üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama yapılır ve işlemeye başlamış süreyi durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret veya zımni ret hâlinde süre yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçen süre hesaba katılır (m. 11/2-3). Süresi geçmiş bir işlem için yapılan başvuru dava süresini yeniden başlatmaz.
- İYUK m. 10 başvurusu bir işlem veya eylemin yapılması içindir; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi işler. Otuz gün içinde kesin olmayan bir cevap verilirse ilgili bunu ret sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebilir; bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmadığı veya süre aşımıyla reddedildiği hâllerde otuz günlük sürenin bitiminden sonra verilen cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir (m. 10/2).
- İdari eylemlerden hakları ihlal edilenler tam yargı davası açmadan önce, eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmalıdır; talebin reddi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde dava süresi içinde dava açılabilir (m. 13). Tazminat talepleri tutar ve dayanakla birlikte belirtilmelidir.
- Aynı konuda tekrarlanan başvurular, sürenin yeniden işlemesine veya yeni bir dava hakkı doğmasına yol açmaz; ilk başvuruya verilen ret üzerine süresinde dava açılmalıdır. Başvuru süresinin dolmasına az kaldığında idarenin cevabı beklenmeden doğrudan dava açmak daha güvenli bir yoldur.
- Özel kanunlarda dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları öngörülmüşse (örneğin kamu ihalelerinde şikâyet ve itirazen şikâyet, 4734 m. 54) bu yollar kullanılmalıdır; İYUK m. 10 ve 11 başvurusu bunların yerine geçmez. Disiplin, vergi ve imar planı gibi alanlarda özel itiraz ve başvuru düzenlemeleri ayrıca incelenmelidir.
- Başvurunun tarihi ve idare kayıtlarına girişi süre hesabında belirleyicidir; evrak kayıt alındısı, posta makbuzu, KEP veya elektronik başvuru kaydı saklanmalıdır. İdari başvuru harca tabi değildir; işlem ve tebliğ belgeleri, dayanak belgeler ve vekâletname eklenmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[İDARE ADI] [ÜST MAKAM VEYA İŞLEMİ YAPAN MAKAM]'NA
BAŞVURAN : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
MUHATAP İDARE : [İDARE ADI]
BAŞVURUYA KONU İŞLEM : Kurumunuzun [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı [İŞLEM KONUSU] işlemi
TEBLİĞ TARİHİ : [TEBLİĞ TARİHİ]
KONU : Söz konusu işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi ya da [TALEP EDİLEN İŞLEM] yapılması talebidir (İYUK m. 10, 11).
AÇIKLAMALAR
1. Başvuran hakkında idarenizce [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı [İŞLEM KONUSU] işlemi tesis edilmiş, işlem başvurana [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiştir. İşlem, [İDARENİN GEREKÇESİ] gerekçesine dayanmaktadır. Bu başvuru, idari dava açma süresi içinde yapılmaktadır.
2. İşlem şu nedenlerle hukuka aykırıdır: [HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ]. Bu hususlar ekli [BELGE] ile belgelenmiştir. İşlemin dayanağı olarak gösterilen [İLGİLİ MEVZUAT] hükümleri somut olaya yanlış uygulanmış, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir ve bu başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. Başvurumuzun otuz gün içinde cevaplandırılmamasının, isteğin reddedilmiş sayılması sonucunu doğuracağı ve bu hâlde yargı yoluna başvuru hakkımızın saklı olduğu tabiidir.
4. Başvurumuz aynı zamanda İYUK m. 10 kapsamında [TALEP EDİLEN İŞLEM] yapılmasını da içermektedir. Ayrıca işlem veya eylem nedeniyle uğradığımız zarar [ZARAR AÇIKLAMASI] olup bu zararın tazmini istemi, İYUK m. 13 uyarınca idareye yapılmış başvuru niteliğindedir.
5. Bu başvuru dava hakkından vazgeçme anlamına gelmemektedir. İşlemin telafisi güç sonuçlar doğurmaması için başvurumuz sonuçlanıncaya kadar uygulanmasının ertelenmesini; başvurunun kayıt tarihinin ve numarasının tarafımıza bildirilmesini rica ederiz. Başvuru tarihi, dava açma süresinin durması ve otuz günlük cevap süresinin başlaması bakımından önem taşımaktadır.
HUKUKİ NEDENLER : Anayasa m. 40, 74, 125; 2577 sayılı İYUK m. 7, 8, 10, 11, 13 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER : Başvuruya konu işlem ve tebliğ belgesi, [BELGE], idare ile yapılan yazışmalar ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Kurumunuzun [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı işleminin kaldırılmasına, geri alınmasına veya değiştirilmesine,
b) [TALEP EDİLEN İŞLEM] yapılmasına,
c) Uğranılan zararın tazminine,
d) İşlemin uygulanmasının başvuru sonuçlanıncaya kadar ertelenmesine,
e) Başvurumuzun otuz gün içinde değerlendirilerek sonucun tarafımıza yazılı olarak bildirilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Başvuran Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Başvuruya konu işlem ve tebliğ belgesi
2. [BELGE]
3. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- DanıştayE. 2025/3103, K. 2025/3649İdari işlemde dava açma süresi bildirilmemişse özel süre değil genel dava açma süresi uygulanır (Anayasa m. 40)
- DanıştayE. 2022/4271, K. 2026/179İdari yargıda dava açma süresi – Danıştay 2. Daire, 2022/4271 E., 2026/179 K.
- DanıştayE. 2022/8340, K. 2025/6982HPV aşılarının Ulusal Aşı Programına alınması başvurusunun zımnen reddine karşı iptal davası – Danıştay 10. Daire, 2022/8340 E., 2025/6982 K.
- DanıştayE. 2025/2931, K. 2025/2978İmar ve çevre düzeni planlarına karşı dava açma süresi: askı süresi, itiraz ve İYUK m. 11 başvurusunun etkisi
Örnek Dilekçeler
- Kamu Kurumu ve Bilgi Edinme Değerlendirme KuruluBilgi Edinme Başvurusu ve Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na İtiraz Dilekçesi (4982 m. 11, 13)
- İdare Mahkemesiİdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- Gelir İdaresi BaşkanlığıVergi Hatasının Düzeltilmesi ve Şikâyet Başvurusu (VUK m. 116-124)
- Gümrük İdaresi (Üst Makam)Gümrük Vergisi ve Para Cezasına İtiraz Dilekçesi (4458 m. 242)
Hukuk Rehberi
- 5 dk okumaİdari Yargıda Dava Açma Süreleri: Genel ve Özel Süreler Tablosu
- 5 dk okumaBelediye Hizmet Kusuru ve Tazminat Davası: Süre, Başvuru ve İspat
- 5 dk okumaKamu Görevlisinin Hukuki Sorumluluğu ve İdarenin Rücu Hakkı
- 6 dk okumaİdari İşlemin İptali Davası Nasıl Açılır? Süreler ve Şartlar