Hangi durumlarda kullanılır?
- Ruhsat iptali, işyeri kapatma veya faaliyet durdurma işlemlerine karşı dava
- Kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, görevden uzaklaştırma ve disiplin işlemleri
- İmar, yıkım ve belediye encümeni kararlarının iptali
- İdari para cezası ve diğer yaptırım kararlarına karşı iptal davası
- Telafisi güç zarar doğuracak işlemlerde yürütmenin durdurulması talebi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Dava açma süresi, işlemin yazılı bildiriminden itibaren idare mahkemelerinde altmış gündür (İYUK m. 7); özel kanunlarda daha kısa süreler öngörülebilir ve süreler hak düşürücüdür.
- Dava açmadan önce üst makama, yoksa işlemi yapan makama yapılan başvuru dava süresini durdurur; idare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve kalan süre yeniden işler (İYUK m. 11).
- Dilekçe İYUK m. 3'teki şekil şartlarına uygun olmalı, dava konusu işlem ve tebliğ tarihi açıkça gösterilmelidir; aksi hâlde dilekçe reddedilir ve otuz gün içinde yenilenmesi gerekir (İYUK m. 15).
- Yetkili mahkeme kural olarak işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m. 32); kamu görevlileri ve taşınmazlara ilişkin işlemlerde özel yetki kuralları uygulanır (İYUK m. 33-34).
- Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir (İYUK m. 27/2); bu talep için ayrıca harç yatırılır ve karara karşı yedi gün içinde itiraz edilebilir.
- Dava maktu harca tabidir; mahkeme kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m. 45).
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA
(Yürütmenin durdurulması taleplidir)
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI İDARE]
[İDARE ADRESİ]
DAVA KONUSU İŞLEM : Davalı idarenin [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı [İŞLEM KONUSU] işlemi
TEBLİĞ TARİHİ : [TEBLİĞ TARİHİ]
KONU : Dava konusu işlemin iptali ve öncelikle yürütmenin durdurulması talebidir (İYUK m. 2/1-a, 27).
AÇIKLAMALAR
A. Olaylar
1. Müvekkil, [DAVACI DURUMU] durumundadır. Davalı idare, [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı işlemle [İŞLEM KONUSU] işlemini tesis etmiş; işlem müvekkile [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiştir. Dava, İYUK m. 7'de öngörülen altmış günlük süre içinde açılmaktadır.
2. Davalı idare, işlemi [İDARENİN GEREKÇESİ] gerekçesine dayandırmıştır. Aşağıda açıklanacağı üzere bu gerekçe maddi olgulara ve hukuka uygun değildir.
B. Hukuka aykırılık nedenleri
3. Yetki yönünden: Dava konusu işlem, ilgili mevzuatta yetkili kılınan makam yerine [İŞLEMİ YAPAN MAKAM] tarafından tesis edilmiştir. İdari işlemlerde yetki kuralları kamu düzenine ilişkin olup yetkisiz makamca tesis edilen işlem bu nedenle sakattır.
4. Şekil yönünden: Mevzuatın işlemin tesisi için öngördüğü [USUL EKSİKLİĞİ] yerine getirilmemiş, müvekkilin savunması alınmamış ve işlemin gerekçesi gösterilmemiştir. Ayrıca işlemde başvurulabilecek kanun yolları ve süreleri belirtilmeyerek Anayasa m. 40/2'deki bildirim yükümlülüğüne de aykırı davranılmıştır.
5. Sebep yönünden: İşlemin dayandığı maddi olgular gerçeği yansıtmamaktadır. Gerçek durum [GERÇEK DURUM] olup bu husus ekli [BELGE] ile sabittir. İdare, işlemin sebep unsurunu oluşturan olguları somut biçimde ortaya koymak ve bunların hukuken geçerli olduğunu göstermek zorundadır; var olmayan ya da hatalı nitelendirilen bir sebebe dayanan işlem hukuka aykırıdır.
6. Konu ve amaç yönünden: İşlem, mevzuatta öngörülen daha hafif tedbirler uygulanabilecekken en ağır sonucu doğuracak biçimde tesis edilmiş olup ölçülülük ilkesine aykırıdır. İşlemin kamu yararı dışında bir amaçla tesis edildiğine ilişkin olgular dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Danıştay'ın yerleşik içtihadı uyarınca idare, takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı, ölçülü ve gerekçeli biçimde kullanmak zorundadır (Anayasa m. 2, 125).
C. Yürütmenin durdurulması talebi
7. Dava konusu işlem yukarıda açıklanan nedenlerle açıkça hukuka aykırıdır. İşlemin uygulanması hâlinde müvekkil [ZARAR AÇIKLAMASI] şeklinde telafisi güç ve imkânsız zararlara uğrayacaktır. İYUK m. 27/2'deki her iki şart birlikte gerçekleştiğinden, işlemin uygulanmakla etkisi tükenecek nitelikte olması da gözetilerek davalı idarenin savunması alınmaksızın yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ NEDENLER : Anayasa m. 2, 40, 125; İYUK m. 2, 3, 7, 11, 20, 27, 28, 32; [İLGİLİ MEVZUAT] ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER : Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi, idareye yapılan başvurular ve cevapları, [BELGE], davalı idareden İYUK m. 20 uyarınca celp edilecek işlem dosyası, bilirkişi incelemesi, keşif ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Öncelikle davalı idarenin savunması alınmaksızın, aksi kanaat hâlinde savunma alındıktan sonra, teminat aranmaksızın dava konusu işlemin YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA,
b) Davalı idarenin [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı işleminin İPTALİNE,
c) Duruşma yapılmasına,
d) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Dava konusu işlem ve tebliğ belgesi
2. İdareye yapılan başvuru dilekçeleri ve cevapları
3. [BELGE]
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- DanıştayE. 2025/3103, K. 2025/3649İdari işlemde dava açma süresi bildirilmemişse özel süre değil genel dava açma süresi uygulanır (Anayasa m. 40)
- DanıştayE. 2025/2931, K. 2025/2978İmar ve çevre düzeni planlarına karşı dava açma süresi: askı süresi, itiraz ve İYUK m. 11 başvurusunun etkisi
- Anayasa MahkemesiE. 2021/24689İdari para cezasına karşı açılan davada esaslı iddiaların karşılanmaması mülkiyet hakkının usul güvencelerini ihlal eder
- DanıştayE. 2024/6264, K. 2025/1602Vatandaşlığın geri alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı kararı yerine bildirim yazısının iptalinin istenmesi üzerine dava dilekçesinin reddi – Danıştay 10. Daire, 2024/6264 E., 2025/1602 K.
Örnek Dilekçeler
- İdare Mahkemesiİkamet İzninin İptaline Karşı İptal Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- İdare MahkemesiGiriş Yasağı İşlemine Karşı İptal Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- İdare Mahkemesiİşyeri Ruhsatının İptali ve Kapatma İşlemine Karşı Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- İdare Mahkemesiİkamet İzni Başvurusunun Reddine Karşı İptal Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)