Hangi durumlarda kullanılır?
- Mirasçıların tereke taşınmazının kiraya verilmesi, kira gelirinin tahsili veya sözleşmelerin yenilenmesi konusunda anlaşamaması
- Terekeye ait bir davanın açılması veya sürmekte olan davada taraf teşkilinin sağlanması için tüm mirasçıların bir araya gelememesi
- Bazı mirasçıların yurt dışında olması, adreslerinin bilinmemesi veya işlem yapmaktan kaçınması
- Banka, tapu veya vergi işlemlerinin tüm mirasçıların birlikte hareketini gerektirmesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Talep çekişmesiz yargı işidir; görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesidir (TMK m. 576, 640/3; HMK m. 382-384). Mirasbırakanın ölmeden önceki sürekli yerleşim yerine göre belirlenen yetkide yanılmak yetkisizlik kararına, dolayısıyla süre ve masraf kaybına yol açar.
- Mirasçılardan birinin istemi yeterlidir, diğer mirasçıların rızası aranmaz; ancak mahkeme temsilci atamak zorunda değildir, atayabilir (TMK m. 640/3). Temsilciye neden ihtiyaç bulunduğu (kira tahsili, dava açma, tapu veya banka işlemi, koruma gibi) ve hangi yetkilerin istendiği somut olarak anlatılmalıdır. Atama paylaşmaya kadar sürer ve paylaşma isteme hakkını (TMK m. 642) ortadan kaldırmaz.
- Karar tüm mirasçıları etkileyeceğinden mirasçıların adresleri mirasçılık belgesi ve nüfus kayıtlarına göre eksiksiz bildirilmeli; uygulamada diğer mirasçıların bilgilendirilmesi ve dinlenmesi beklenir. Temsilcinin yetki kapsamı, ücreti ve hesap verme usulü mahkeme kararında belirlenir; tereke mallarının satışı gibi önemli tasarruflar için ayrıca mahkemeden yetki veya mirasçıların ortak iradesi gerekebilir.
- Elbirliği mülkiyetinde tasarruf işlemleri için ortakların oybirliği gerektiğinden (TMK m. 640, 702), mirasçılardan biri tek başına tereke adına dava açtığında aktif dava ehliyeti sorunu doğabilir; uygulamada bu eksiklik diğer mirasçıların muvafakatiyle veya terekeye temsilci atanmasıyla giderilmektedir. Temsilci atanmışsa tereke adına dava onun huzuruyla yürütülür.
- Başvuru maktu harca tabidir; temsilci ücreti ve tebligat için gider avansı yatırılması gerekebilir. Karara karşı, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir (HMK m. 387). Çekişmesiz yargı işi olduğundan dava şartı arabuluculuk aranmaz.
- Dilekçeye mirasçılık belgesi (veraset ilamı), tapu kayıtları, kira sözleşmeleri veya tahsil edilecek alacağa ilişkin belgeler ile mirasçılar arasındaki anlaşmazlığı gösteren yazışmalar eklenmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE
TALEP EDEN : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
İLGİLİLER : Diğer mirasçılar: 1. [MİRASÇI 1 AD SOYAD] - [ADRES]
2. [MİRASÇI 2 AD SOYAD] - [ADRES]
MİRASBIRAKAN : [MURİS AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
Ölüm Tarihi: [ÖLÜM TARİHİ], Son Yerleşim Yeri: [SON YERLEŞİM YERİ]
KONU : Miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atanması talebidir (TMK m. 640/3).
AÇIKLAMALAR
1. Mirasbırakan [MURİS AD SOYAD], [ÖLÜM TARİHİ] tarihinde vefat etmiştir. [MİRASÇILIK BELGESİ BİLGİSİ] sayılı mirasçılık belgesine göre mirasçıları müvekkil ile yukarıda gösterilen ilgililerdir. Terekede [TEREKE MALLARI] bulunmakta olup terekenin paylaşımı henüz yapılmamıştır.
2. TMK m. 640 uyarınca birden çok mirasçı bulunması hâlinde mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir; mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf eder.
3. Mirasçılar arasında [UYUŞMAZLIK KONUSU] konusunda anlaşma sağlanamamış, bu nedenle [YÖNETİM İHTİYACI] işlemleri yapılamamaktadır. Bu durum tereke mallarının değer kaybetmesine ve terekeye ait hakların zayi olmasına yol açma tehlikesi taşımaktadır.
4. TMK m. 640/3 uyarınca mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Temsilci olarak [TEMSİLCİ ÖNERİSİ] atanmasını; temsilcinin [YETKİ KAPSAMI] konularında yetkili kılınmasını ve ücretinin takdir edilmesini talep ediyoruz. Müvekkilin TMK m. 640/4'teki hakların korunmasını isteme yetkisi saklıdır.
5. Temsilci atanması paylaşma yerine geçmez; müvekkil, TMK m. 642 uyarınca her zaman mirasın paylaşılmasını isteme hakkından vazgeçmemiştir. Kararın tüm mirasçıları etkileyeceği gözetilerek ilgililere bildirim yapılmasını ve kendilerinin dinlenmesini talep ederiz.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 576, 640, 642, 702 ve ilgili hükümleri; HMK m. 382, 383, 384, 387 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Mirasçılık belgesi, nüfus kayıt örnekleri, tapu kayıtları, kira sözleşmeleri, banka ve alacak belgeleri, mirasçılar arasındaki yazışmalar ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Mirasbırakan [MURİS AD SOYAD]'ın mirasçılarının oluşturduğu miras ortaklığına, paylaşma yapılıncaya kadar [TEMSİLCİ ÖNERİSİ]'nin temsilci olarak atanmasına,
2. Temsilcinin yetki kapsamının ve ücretinin belirlenmesine,
3. Giderlerin terekeye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Talep Eden Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Mirasçılık belgesi
2. Tapu kaydı örnekleri ve kira sözleşmeleri
3. Mirasçılar arasındaki yazışmalar
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/12584, K. 2026/35024721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 640 ıncı maddesi uyarınca terekeye temsilci atanması istemi – Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2025/12584 E., 2026/3502 K.
- YargıtayE. 2025/6686, K. 2026/918Muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel isteği – Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 2025/6686 E., 2026/918 K.
- YargıtayE. 2026/2792, K. 2026/4111Hata ve hile hukuki nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil istemi (miras ortaklığına temsilci atanması) – Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 2026/2792 E., 2026/4111 K.
- YargıtayE. 2025/2427, K. 2025/4859Tapu iptali ve muris adına tescil davasında tereke temsilcisi atanmasıyla davayı takip yetkisi kalmayan mirasçının temyiz dilekçesinin reddi – Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 2025/2427 E., 2025/4859 K.
Örnek Dilekçeler
- Sulh Hukuk MahkemesiElbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Dönüştürülmesi Talebi (TMK m. 644)
- Asliye Hukuk MahkemesiMiras Payının Devri Sözleşmesine Dayalı Tescil Dava Dilekçesi (TMK m. 677)
- Sulh Hukuk MahkemesiMirasın Paylaşılması (Taksim) Dava Dilekçesi (TMK m. 642)
- Sulh Hukuk MahkemesiTerekenin Tespiti ve Defterinin Tutulması Talebi Dilekçesi