Hangi durumlarda kullanılır?
- Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki taşınmazın paydaşlar arasında rızaen paylaşılamaması hâlinde
- Miras yoluyla intikal eden taşınmazda mirasçılardan birinin ortaklığın sona erdirilmesini istemesi hâlinde
- Taşınmazın aynen bölünmesinin mümkün olmadığı ve satış yoluyla paylaştırma gerektiği durumlarda
- Arabuluculuk görüşmelerinde paydaşların anlaşamaması ve son tutanağın düzenlenmiş olması hâlinde
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Ortaklığın giderilmesi davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m. 18/B); anlaşamama son tutanağı dilekçeye eklenmelidir, aksi hâlde dava usulden reddedilir.
- Dava, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinde açılır (TMK m. 698-699, HMK m. 4, m. 12); davacı dışındaki tüm paydaşların davalı olarak gösterilmesi zorunludur, eksik taraf teşkili hâlinde dava sonuçlandırılamaz.
- Paydaşlardan biri ölmüşse mirasçılık belgesiyle tüm mirasçıları davaya dahil etmek gerekir; elbirliği mülkiyetinde ortaklığın giderilmesi için öncelikle paylı mülkiyete geçiş gündeme gelebilir.
- Dava maktu harca tabidir; ancak yargılama giderleri ve vekâlet ücreti dava sonunda tüm paydaşlara pay oranında yükletilir.
- Aynen taksim mümkünse mahkeme satışa karar veremez; taşınmazın bölünebilirliği imar durumu ve bilirkişi raporuyla belirlenir. Satış hâlinde açık artırmanın yalnızca paydaşlar arasında yapılması için tüm paydaşların oy birliği gerekir.
- Aynı taşınmaza ilişkin tapu iptal ve tescil davası varsa bu davanın bekletici mesele yapılması gerekebileceği, yargılamanın bu nedenle uzayabileceği göz önünde tutulmalıdır.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[MAHKEME] SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE
DAVACI : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[ADRES]
DAVALILAR : 1- [DAVALI 1 ADI] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
2- [DAVALI 2 ADI] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
KONU : Paylı mülkiyete konu taşınmaz üzerindeki ortaklığın, aynen taksim mümkün değilse satış yoluyla giderilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. [İL] ili, [İLÇE] ilçesi, [MAHALLE] mahallesi, [ADA] ada [PARSEL] parsel sayılı, [YÜZÖLÇÜMÜ] m² yüzölçümlü, [NİTELİK] vasıflı taşınmaz; tapu kaydında müvekkil ile davalılar adına paylı mülkiyet esasına göre kayıtlıdır. Müvekkilin taşınmazdaki payı [PAY ORANI]'dır.
2. Taşınmaz, tarafların ortak murisi [MURİS ADI]'nın vefatı üzerine mirasçılara intikal etmiş ve mirasçılar adına paylı mülkiyet olarak tescil edilmiştir. Paydaşlar arasında taşınmazın kullanımı ve paylaşımı konusunda uzun süredir uyuşmazlık bulunmakta; davalılar taşınmazı fiilen kullanmakta, müvekkil ise payından yararlanamamaktadır.
3. Müvekkil, taşınmazın rızaen paylaşılması ya da payının diğer paydaşlarca satın alınması için davalılara birçok kez başvurmuş; ancak davalılar bu önerileri kabul etmemiştir. Dava açılmadan önce [ARABULUCULUK BÜRO NO] Arabuluculuk Bürosunun [ARABULUCULUK DOSYA NO] sayılı dosyası üzerinden arabuluculuk sürecine başvurulmuş, tarafların anlaşamaması üzerine [SON TUTANAK TARİHİ] tarihli son tutanak düzenlenmiştir. Dava şartı olan arabuluculuk süreci bu suretle tamamlanmıştır.
4. TMK m. 698 uyarınca hukuki bir işlem gereğince veya paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması sebebiyle paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmadıkça, paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir. Taraflar arasında paylaşmayı engelleyen herhangi bir sözleşme veya özgüleme bulunmamaktadır.
5. TMK m. 699 uyarınca paylaşma, malın aynen bölüşülmesi veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir. Taşınmazın yüzölçümü, imar durumu ve paydaş sayısı dikkate alındığında aynen bölünmesi mümkün görünmemekte; bölünmesi hâlinde her bir parçanın değeri önemli ölçüde azalacaktır. Bu nedenle ortaklığın satış yoluyla giderilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte mahkemece yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda aynen taksimin mümkün olduğu belirlenirse, ortaklığın aynen taksim yoluyla giderilmesine de müvekkilin bir itirazı bulunmamaktadır.
6. Davada, tapu kaydında malik görünen davacı dışındaki tüm paydaşlar davalı olarak gösterilmiştir. Yargılama sırasında paydaşlardan herhangi birinin vefat ettiğinin anlaşılması hâlinde mirasçılarının davaya dahil edilmesi için gerekli işlemler yapılacaktır.
HUKUKİ NEDENLER : 4721 sayılı TMK m. 698, 699, 642; 6100 sayılı HMK m. 4, 12; 6325 sayılı Kanun m. 18/B; 2004 sayılı İİK m. 121 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Tapu kayıtları, mirasçılık belgesi, arabuluculuk son tutanağı, imar durumu belgesi, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. [İL] ili, [İLÇE] ilçesi, [MAHALLE] mahallesi, [ADA] ada [PARSEL] parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın, aynen taksim mümkün ise aynen taksim suretiyle, mümkün değilse açık artırma ile satışı suretiyle giderilmesine ve satış bedelinin tapudaki pay oranlarına göre paydaşlara dağıtılmasına,
2. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin pay oranlarına göre taraflara yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Tapu kaydı örneği
2. Mirasçılık belgesi
3. Arabuluculuk son tutanağı ([SON TUTANAK TARİHİ])
4. Vekâletname
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2024/721, K. 2024/3027Ortaklığın giderilmesi davasında aynı taşınmaza ilişkin tapu iptali ve tescil davası bekletici mesele yapılmalıdır
- YargıtayE. 2016/300, K. 2018/776Ortaklığın giderilmesinde bütün paydaşların davada yer alması zorunludur; tüm mirasçıların katıldığı yazılı miras taksim sözleşmesi elbirliği mülkiyetini sona erdirir
- YargıtayE. 2014/13185, K. 2015/7202Mirasın paylaşılması – Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 2014/13185 E., 2015/7202 K.
- YargıtayE. 2014/17081, K. 2016/19804 adet bağımsız bölümle ilgili ortaklığın giderilmesi istemi – Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 2014/17081 E., 2016/1980 K.
Örnek Dilekçeler
- Asliye Hukuk MahkemesiMuhdesatın Aidiyetinin Tespiti Dava Dilekçesi
- Asliye Hukuk MahkemesiÖnalım (Şufa) Hakkına Dayalı Tapu İptal ve Tescil Dava Dilekçesi
- Sulh Hukuk MahkemesiKat Mülkiyetinde Ortak Gider (Aidat) Alacağı Dava Dilekçesi
- Asliye Hukuk MahkemesiTaşınmaz Satış Vaadine Dayalı Tapu Tescil Dava Dilekçesi