Hangi durumlarda kullanılır?
- Sekiz yıllık kesintisiz ikamet izni süresini dolduran yabancının uzun dönem ikamet izni talebi
- Kısa dönem, aile veya öğrenci ikamet izninden uzun dönem ikamet iznine geçmek isteyen yabancı
- Bakanlığın belirlediği şartlara dayanarak sekiz yıl şartı aranmaksızın uzun dönem izin talep eden yabancı (m. 42/1, 43/2)
- Yurt dışında kalış sürelerinin ikamette kesinti sayılıp sayılmadığının hesaplanması gereken başvurular
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Uzun dönem ikamet izni için kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış olmak, son üç yıl içinde sosyal yardım almamak, kendisinin ve varsa ailesinin geçimini sağlayacak yeterli ve düzenli gelire sahip olmak, geçerli sağlık sigortasına sahip olmak ve kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturmamak gerekir (YUKK m. 43/1). Bakanlığın belirlediği şartlara uyanlar için kamu düzeni şartı dışındaki şartlar aranmaz (m. 43/2). Gelir bakımından net asgari ücret kadar aylık gider ile her aile üyesi için asgari ücretin üçte biri karşılanmalı, üçüncü kişilerin taahhütleri kabul edilmemelidir (YUKK Uygulama Yönetmeliği m. 40/5).
- Kesinti hesabı başvuru tarihinden geriye doğru yapılır: yurt dışında veya ikamet izni olmaksızın Türkiye'de geçirilen süreler kesintidir; birer yıllık dilimlerde yüz seksen günü, son beş yıllık dilimde üç yüz altmış beş günü aşan kesinti bulunmamalı, sekiz yıl içinde bir seferde veya peş peşe altı ayı aşan kesinti varsa başvuru olumsuz sonuçlanır (YUKK m. 28; Uygulama Yönetmeliği m. 40/2). Öğrenci ikamet izinlerinin yarısı hesaba katılır; insani ikamet izniyle ve ikamet izninden muaf olarak geçirilen süreler, sınır dışı edilenlerin önceki izin süreleri ile sonradan iptal edilen anlaşmalı evlilik izinleri hesaba katılmaz (m. 28/2; Uygulama Yönetmeliği m. 20/4, 34/5, 40/2-d, 44/4).
- Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri, insani ikamet izni sahipleri ve geçici koruma sağlananlar uzun dönem ikamet iznine geçemez (m. 42/2). Süresiz izin, Bakanlığın onayıyla valilikler (il göç idaresi müdürlükleri) tarafından verilir (m. 42/1); Türkiye içinden başvuru m. 22/1-c uyarınca valiliğe, yasal kalış süresi bitmeden yapılır (Uygulama Yönetmeliği m. 21/2). Vize veya önceki ikamet izninden doğan borçlar, kamu alacakları ve TCK'ya göre takip edilen borç ve cezalar ödenmeden yapılan başvuru reddedilir (m. 22/10).
- E-ikamet listesine göre başvuru formu, pasaport, biyometrik fotoğraf, yerleşim yeri belgesi, sağlık sigortası, kendi ülkesinden ve Türk makamlarından adli sicil kaydı, gelir belgesi, son üç yılda sosyal yardım alınmadığını gösteren belge ve UETS belgesi istenir. Eksik belgeler bildirimden itibaren otuz gün içinde tamamlanmazsa başvuru işlemden kaldırılır (Uygulama Yönetmeliği m. 22/1). Yurt dışından alınan belgeler apostil veya konsolosluk onayı ile noter onaylı Türkçe tercümeyle sunulmalıdır.
- Uzun dönem ikamet izni bulunanlar ikamet izni harcından muaftır (Harçlar Kanunu m. 88/1-f); ikamet izni belge bedeli ise ayrıca ödenir. İzin sahipleri askerlik, seçme ve seçilme, kamu görevine girme ve muaf araç ithali hariç Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır (m. 44); kamu düzeni veya güvenliği açısından ciddi tehdit ya da sağlık, eğitim ve zorunlu kamu hizmeti dışında kesintisiz bir yıldan fazla yurt dışında bulunma hâlinde izin iptal edilir (m. 45).
- Ret kararı tebliğ edilir ve tebligatta itiraz hakları gösterilir (m. 25/2); karara karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m. 7). Reddedilen başvurudan sonra altı ay içinde yapılacak yeni başvuruda yeni bir ikamet izni talep gerekçesi istenir (Uygulama Yönetmeliği m. 21/10); bu nedenle mevcut iznin süresi ve uzatma başvurusu (m. 24/2) ayrıca takip edilmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[İL] VALİLİĞİ
İL GÖÇ İDARESİ MÜDÜRLÜĞÜ'NE
BAŞVURAN : [AD SOYAD] (Yabancı Kimlik No: [YABANCI KİMLİK NO], Pasaport No: [PASAPORT NO])
Uyruğu: [UYRUK]
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[BÜRO ADRESİ]
KONU : 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun (YUKK) 42 ve 43. maddeleri uyarınca uzun dönem (süresiz) ikamet izni verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Başvuran, [UYRUK] uyruklu olup Türkiye'de [İLK İKAMET İZNİ TARİHİ] tarihinden bu yana [İKAMET İZNİ TÜRLERİ] ikamet izniyle [İKAMET SÜRESİ] süredir ikamet etmektedir. Mevcut ikamet izni [İZİN BİTİŞ TARİHİ] tarihine kadar geçerlidir.
2. Başvuran, kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle Türkiye'de kalmıştır (m. 43/1-a). İkamet izin süreleri arasında boşluk bulunmamaktadır. Türkiye dışında veya ikamet izni olmaksızın geçirilen süreler [YURT DIŞI KALIŞ DÖKÜMÜ] olup başvuru tarihinden geriye dönük birer yıllık dilimlerde yüz seksen günü, son beş yıllık dilimde üç yüz altmış beş günü aşmamaktadır (YUKK m. 28; Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, kısaca Uygulama Yönetmeliği, m. 40/2). Öğrenci ikamet izni süreleri yarı oranında hesaba katılmıştır.
3. Başvuran son üç yıl içinde sosyal yardım almamıştır (m. 43/1-b); bu husus Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından alınan belgeyle sabittir.
4. Başvuranın ve varsa ailesinin geçimini sağlayacak yeterli ve düzenli geliri bulunmaktadır (m. 43/1-c): Başvuran, [GELİR KAYNAĞI] ile aylık [AYLIK GELİR] TL gelir elde etmektedir. Başvuran, kendisini ve [AİLE FERT SAYISI] aile ferdini kapsayan [SAĞLIK SİGORTASI] ile geçerli sağlık sigortasına sahiptir (m. 43/1-ç).
5. Başvuran kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturmamaktadır (m. 43/1-d); adli sicil kaydı [ADLİ SİCİL DURUMU] olup hakkında sınır dışı etme kararı veya Türkiye'ye giriş yasağı bulunmamaktadır. Başvuranın Türkiye'deki aile, iş ve sosyal bağları [TÜRKİYE BAĞLARI] şeklindedir ve yerleşik ikameti süreklilik göstermektedir.
6. Başvuran; mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma, insani ikamet izni veya geçici koruma statüsünde değildir (m. 42/2). Başvuru, [E-İKAMET BAŞVURU NO] numaralı e-ikamet kaydı ve [RANDEVU TARİHİ] tarihli randevu ile yapılmakta olup gerekli belgeler ekte sunulmuştur.
HUKUKİ NEDENLER : 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 22, 24, 25, 28, 42-45; Uygulama Yönetmeliği m. 20-22, 40-42; 492 sayılı Harçlar Kanunu m. 88 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : İkamet izni geçmişi ve giriş-çıkış kayıtları, yerleşim yeri belgesi, gelir ve sağlık sigortası belgeleri, adli sicil kayıtları, sosyal yardım almadığını gösteren belge, aile ve iş bağlarını gösteren belgeler ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. 6458 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca başvurana Bakanlık onayıyla uzun dönem (süresiz) ikamet izni verilmesine,
2. Eksik belge bulunması hâlinde bunun tarafımıza bildirilmesine,
3. Sonucun, olumsuz olması hâlinde gerekçesiyle birlikte yazılı olarak tebliğine
gereğini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Başvuran Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. İkamet izni başvuru formu ve pasaport fotokopisi
2. Biyometrik fotoğraf ve ikamet izni belge bedeli makbuzu
3. Yerleşim yeri belgesi ve geçerli sağlık sigortası
4. Kendi ülkesinden ve Türk makamlarından alınan adli sicil kayıtları (yurt dışından alınanlar apostilli, tercümeli)
5. Gelir belgesi
6. Son üç yılda sosyal yardım alınmadığını gösteren belge
7. UETS belgesi ve giriş-çıkış dökümü
8. Vekâletname
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- DanıştayE. 2021/406, K. 2025/2887Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunda en son tarihli ikamet izninin istenmesine ilişkin Yönetmelik hükmünün iptali istemi – Danıştay 10. Daire, 2021/406 E., 2025/2887 K.
- DanıştayE. 2016/2391, K. 2021/4950İkamet izni – Danıştay 10. Daire, 2016/2391 E., 2021/4950 K.
- DanıştayE. 2025/3482, K. 2025/3928İkamet izni – Danıştay 10. Daire, 2025/3482 E., 2025/3928 K.
- DanıştayE. 2018/2011, K. 2023/4050Uluslararası koruma başvurusunu geri çeken yabancılar hakkında O-100 tahdit kodu konulması işlemi ile dayanağı Yönetmelik hükmünün iptali istemi – Danıştay 10. Daire, 2018/2011 E., 2023/4050 K.
Örnek Dilekçeler
- İl Göç İdaresi Müdürlüğüİnsani İkamet İzni Başvuru Dilekçesi
- İdare Mahkemesiİkamet İzni Başvurusunun Reddine Karşı İptal Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- Anayasa MahkemesiSınır Dışı Etme Kararına Karşı Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru ve Tedbir Talebi
- İdare MahkemesiTürk Vatandaşlığı Başvurusunun Reddine Karşı İptal Dava Dilekçesi