Hangi durumlarda kullanılır?
- Vergi inceleme raporuna dayanan re'sen veya ikmalen tarhiyatlar
- Varsayıma dayalı matrah farkı ve randıman hesaplamaları
- Sahte belge kullanma iddiasıyla kesilen üç kat vergi ziyaı cezası
- Tarh zamanaşımı dolduktan sonra yapılan tarhiyatlar
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Dava, ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde açılmalıdır (İYUK m. 7, VUK m. 377); süre hak düşürücü olup tebligatın usulsüzlüğü hâlinde sürenin başlamadığı davada ileri sürülebilir.
- Yetkili mahkeme, uyuşmazlık konusu vergiyi tarh eden vergi dairesinin bulunduğu yer vergi mahkemesidir (İYUK m. 37).
- Vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu vergi ve cezanın tahsilini kendiliğinden durdurur (İYUK m. 27/4); ayrıca yürütmenin durdurulması istenmesine gerek yoktur.
- Tarhiyat sonrası uzlaşma talep edilmişse dava ancak uzlaşmanın sağlanamaması hâlinde açılabilir; dava süresi bitmiş veya on beş günden az kalmışsa süre tutanağın tebliğinden itibaren on beş gün uzar (VUK ek m. 7). Cezada indirim (VUK m. 376) ile dava yolu birlikte kullanılamaz.
- Dava, başvurma harcı ile dava konusu tutar üzerinden hesaplanan karar harcına tabidir; vergi aslı ve ceza ayrı ayrı dava konusu yapılmalı, birden fazla ihbarname için aralarında bağlantı varsa tek dilekçe kullanılabilir (İYUK m. 5).
- İnceleme sırasında ibraz edilmeyen defter ve belgelerin ilk kez mahkemede sunulması tartışmalı olduğundan, inceleme aşamasında tüm belgelerin ibrazı ve tutanakla belgelenmesi önemlidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] VERGİ MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA
DAVACI : [MÜKELLEF UNVANI] (Vergi Kimlik No: [VERGİ KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [VERGİ DAİRESİ] Vergi Dairesi Müdürlüğü
[İDARE ADRESİ]
DAVA KONUSU : [İHBARNAME TARİHİ] tarih ve [İHBARNAME SAYISI] sayılı vergi ve ceza ihbarnameleri ile [VERGİLENDİRME DÖNEMİ] dönemi için re'sen tarh edilen [VERGİ TUTARI] TL [VERGİ TÜRÜ] vergisi ve kesilen [CEZA TUTARI] TL vergi ziyaı cezası
TEBLİĞ TARİHİ : [TEBLİĞ TARİHİ]
KONU : Dava konusu tarhiyat ve cezanın kaldırılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, [FAALİYET KONUSU] faaliyetiyle iştigal eden ve davalı vergi dairesinin mükellefi olan bir işletmedir. Müvekkil hakkında yürütülen vergi incelemesi sonucunda düzenlenen [RAPOR TARİHİ] tarihli vergi inceleme raporuna dayanılarak [VERGİLENDİRME DÖNEMİ] dönemi için re'sen [VERGİ TÜRÜ] vergisi tarh edilmiş ve vergi ziyaı cezası kesilmiştir. İhbarnameler [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiş olup dava, otuz günlük yasal süresi içinde açılmaktadır (VUK m. 377, İYUK m. 7).
2. Usul yönünden: Re'sen tarh, ancak vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere ya da kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmaması hâlinde yapılabilir (VUK m. 30). Müvekkil, defter ve belgelerini süresinde ibraz etmiş, kayıtları tam ve düzenli tutmuştur; re'sen tarh nedenlerinden hiçbiri gerçekleşmemiştir. Ayrıca tarhiyatın dayanağı olan inceleme raporu ihbarnameye eklenmemiş (VUK m. 35), müvekkilin savunma hakkı kısıtlanmıştır.
3. Esas yönünden: Tarhiyat, [MATRAH FARKI GEREKÇESİ] iddiasına dayanmaktadır. Oysa gerçek durum [GERÇEK DURUM] olup bu husus müvekkilin defter kayıtları, fatura ve banka hareketleriyle sabittir. Vergilendirmede vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyeti esastır; iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan bir durumun iddia edilmesi hâlinde ispat yükü bunu iddia eden idareye aittir (VUK m. 3/B). İnceleme raporundaki hesaplamalar somut tespitlere değil varsayımlara dayanmakta olup Danıştay'ın yerleşik içtihadı uyarınca varsayıma dayalı tarhiyat yapılamaz.
4. Ceza yönünden: Vergi ziyaı, mükellefin vergilendirmeyle ilgili ödevlerini yerine getirmemesi nedeniyle verginin eksik veya geç tahakkuk ettirilmesidir (VUK m. 341). Tarhiyat hukuka aykırı olduğundan vergi ziyaı da doğmamıştır. Kaldı ki cezanın üç kat kesilmesini gerektiren VUK m. 359 kapsamında bir fiil bulunmadığı gibi, müvekkilin vergi kaybına yol açma kastı da yoktur; bu nedenle cezanın kaldırılması, aksi hâlde VUK m. 344'teki temel ceza oranı üzerinden yeniden belirlenmesi gerekmektedir.
5. Tarh zamanaşımı, vergi alacağının doğduğu takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıldır (VUK m. 114). Dava konusu dönemin bir kısmı için bu süre dolmuş olup zamanaşımına uğrayan dönem bakımından tarhiyat yapılması mümkün değildir.
6. Vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu vergi ve cezanın tahsil işlemlerini kendiliğinden durdurmaktadır (İYUK m. 27/4).
HUKUKİ NEDENLER : Anayasa m. 73; VUK m. 3, 30, 34, 35, 114, 341, 344, 359, 377, 378; İYUK m. 2, 3, 7, 20, 27, 37 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER : Vergi ve ceza ihbarnameleri ile tebliğ alındıları, vergi inceleme raporu ve tutanakları, defter ve belgeler, faturalar, banka hesap hareketleri, beyannameler, davalı idareden celp edilecek tarh dosyası, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; davamızın kabulü ile [İHBARNAME TARİHİ] tarih ve [İHBARNAME SAYISI] sayılı ihbarnamelerle re'sen tarh edilen [VERGİ TÜRÜ] vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasının KALDIRILMASINA, duruşma yapılmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Vergi ve ceza ihbarnameleri ile tebliğ alındıları
2. Vergi inceleme raporu ve tutanakları
3. Defter ve belge örnekleri, banka hesap dökümleri
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- DanıştayE. 2025/424, K. 2025/501Vergi ziyaı cezasında tekerrür: tekerrüre esas cezanın kesinleşmesinden önceki fiillere artırım uygulanamaz
- DanıştayE. 2025/766, K. 2025/1030Sahte fatura organizasyonuna katılan mali müşavirin vergi ziyaı cezasından müteselsil sorumluluğu (VUK mük. m. 227)
- DanıştayE. 2023/8232, K. 2025/4529Maden ocağından kayıt dışı üretilen mermerin belgesiz satışı nedeniyle yapılan cezalı kurumlar vergisi ve geçici vergi tarhiyatı – Danıştay 9. Daire, 2023/8232 E., 2025/4529 K.
- DanıştayE. 2025/693, K. 2025/6278Taşınmaz satışından doğan zararın giderlerden reddedilmesi üzerine yapılan cezalı geçici vergi tarhiyatı – Danıştay 9. Daire, 2025/693 E., 2025/6278 K.
Örnek Dilekçeler
- Vergi MahkemesiSahte veya Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Fatura Tarhiyatına Karşı Dava Dilekçesi (VUK m. 359, 344)
- Vergi Dairesi (Uzlaşma Komisyonu)Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Talebi Dilekçesi (VUK ek m. 1 vd.)
- Gelir İdaresi BaşkanlığıVergi Hatasının Düzeltilmesi ve Şikâyet Başvurusu (VUK m. 116-124)
- Vergi MahkemesiÖdeme Emrine Karşı Dava Dilekçesi (6183 sayılı Kanun m. 58)