Ferdi kaza sigortası – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2022/16403 E., 2025/14775 K.

4. Hukuk Dairesi 2022/16403 E. , 2025/14775 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/186 E., 2020/1638 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2016/361 E., 2019/342 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirkete Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalı araçtan 13.01.2012 tarihinde araçta bulunan 6 yaşındaki ...'nın indiğinde meydana gelen kazada vefat ettiğini, müteveffa ...'nın mirasçıları tarafından davacı ... Sigorta A.Ş.'ye Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi kapsamında ölüm tazminatının tazmini için Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/591 Esas sayısı ile dava açıldığını, 2013/710 Karar sayısı ile karara çıktığını, mahkeme ilamının Düzce 4. İcra Dairesinin 2014/282 Esas sayısı ile takip yapıldığını, davacı şirketin 11.02.2014 tarihinde İcra Dairesi hesabına 175.894,59 TL ödeme yaptığını, Karayolları Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi Genel Şartlar A.7 "Sigortacının Sigorta ettirene rücu hakkı" başlıklı maddesinde rücu sebeplerinin belli olduğunu, davacı şirketin rücu hakkının bulunduğunu, alacağın tahsili için Düzce 5. İcra Dairesinin 2015/15304 sayılı dosyası ile takip yapıldığını, yapılan takibe davalıların haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiklerini belirterek itirazın iptaline ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; açılan davaya ve davadaki tüm taleplere karşı zamanaşımı def'i ileri sürdüklerini, eldeki davanın halefiyet ilkesine göre açıldığını, zamanaşımına uğradığını, usule dair görev, yetki, hak düşürücü süre, takas ve diğer tüm usuli itirazları ileri sürdüklerini, davacı tarafın davalıların dahil olmadığı Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/591 Esas, 2013/710 Karar sayılı davasında sunulan bilirkişi raporuna dayanak göstererek davalıların kusurlu olduğunu ileri sürmüş ise de davalıların dahil olmadığı bir davadaki raporlara dayanarak davalılar aleyhine icra takibi yapılmasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, yeni kusur raporu alınması gerektiğini, tam kusurlu olmanın dahi ağır kusur olarak kabul edilemeyeceğini, araç sürücüsü ...'un Karayolları Trafik Kanunu uyarınca kusuru bulunmadığını, tazminat ödemesine dayanak sigorta sözleşmesinin de tarafı olmadığını, araç sürücüsü ... ile işleteni ... arasında müştereken ve müteselsilen sorumluluktan bahsedilemeyeceğini, davacı tarafından ödenen tazminatın kazada kusuru bulunmayan araç işletenine rücu edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddine, davacının %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. .

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine; davanın davalı ... yönünden kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline, icra takibinin 70.357,84 TL asıl alacak tutarı üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının asıl alacağın % 20'sinden az olmayan icra inkar, davalıların ise kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine davacının davalıların %100 kusurlu olduklarını belirterek tazminat tutarının tamamından sorumlu oldukları iddiasıyla, davalıların tam kusuruna göre dava açtığı davalılar arasında müteselsil sorumluluğun söz konusu olduğu, adli tıp raporu ile belirlenen kusur oranlarının, kazanın meydana geliş şekline ilişkin olduğu, rücu şartları ve rücu oranı açısından bir belirleme içermemekte ve mahkeme için bağlayıcı nitelik taşımadığı, davalı ... yönünden müteselsil sorumluluk esasına göre tazminat tutarının tamamı üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kusur oranında sorumluluğa hükmedilmesi hatalı olduğundan davacının istinaf isteminin davalı ... yönünden kabulüne karar vermek gerektiği gerekçeleriyle davalılar vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun davalı ... yönünden esastan reddine; davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun davalı ... yönünden kabulüne, Düzce 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 08.10.2019 tarih, 2016/361 Esas ve 2019/342 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2 maddesi gereğince, kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden hüküm kurulmasına, davanın davalı ... yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, davanın davalı ... yönünden kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptaline, icra takibinin takip tarihi itibariyle 175.894,59 TL asıl alacak tutarı üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının icra inkar tazminatı talebinin ve davalıların ise kötüniyet tazminatı taleplerinin alacak likit olmadığından ve şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı ... şirketinin, sigorta akdinin tarafı olmayan sürücü aleyhine takip yapması ve vaki itiraz üzerine itirazın iptali davasını açması kötüniyetli olduğundan, cevap dilekçesindeki talep doğrultusunda davalı sürücü lehine İİK'nın 67/2 maddesinde öngörülen kötüniyet tazminatı koşullarının gerçekleştiğini, davalının, mükerrer olarak sorumlu tutulmakla birlikte, zorunlu koltuk sigortası can sigortası (meblağ) olup rücu edilemeyeceğine ve meblağ sigortalarında halefiyet mümkün olmaması göre davalı ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, meydana gelen kazada davalı ...'ın herhangi bir kusuru bulunmadığını, dosyada bulunan aksi yöndeki kusur raporlarının kabul edilmediğinin belirtilmesine ve yeniden rapor alınması talep edilmesine rağmen bu taleplerin yerine getirilmemesinin hatalı olduğunu, ceza dosyasının bekletici mesele taleplerinin değerlendirilmediğini, mahkemenin görevsiz olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasına dayalı olarak zarar görenlere ödenen tazminatın, davacı ... şirketinin kendi sigortalısı ve kaza sırasında araç sürücüsü olan davalılardan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Mahkemece benimsenen kusura ilişkin Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre sigortalı araç sürücüsü davalı ...'un %40 oranında kusurlu olduğu, sigortalı davalı ...'ın %40 oranında kusurlu olduğu, dava dışı araç sürücüsü ...'ın %20 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar arasında müteselsil sorumluluk bulunduğu, davalı ... yönünden müteselsil sorumluluk esasına göre tazminat tutarının tamamı üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kusur oranında sorumluluğa hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf isteminin davalı ... yönünden kabulüne karar verilerek davalı ... davacı tarafından ödenen tazminatın tamamından sorumlu tutulmuştur.

Eldeki dava, rücuen tazminat istemine ilişkin olup davacı tarafça düzenlenen Karayolları Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza sigortası bir can sigortası türüdür. Davacı ... tarafından ödenen zarar miktarı kusuru oranında sözleşmeye aykırılığa sebep olan sigortalısına rücu edilebilir. Şu halde; davalı işleten hem kendi hem de sürücüsünün kusurundan sorumlu olduğundan hükme esas alınan bilirkişi raporu ile % 80 kusur izafe edildiği dikkate alınarak %80 kusur oranı üzerinden rücu edilebileceği gözetilerek hüküm tesis edilmesi gerekirken anılan yön gözetilmeden verilen kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR 1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılara iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 28.10.2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.