Önalım (şufa) hakkı – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2025/4868 E., 2026/2987 K.

7. Hukuk Dairesi 2025/4868 E. , 2026/2987 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/2217 E., 2025/866 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/111 E., 2022/465 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 1 05... parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, tarım arazisi niteliğindeki sınırdaş 1 05... parselin 09.3.2020 tarihinde davalıya satıldığını, davacının 5403 sayılı Kanun uyarınca yasal önalım hakkı bulunduğunu, bedelin muvazaalı olarak yüksek gösterildiğini ileri sürerek ve keşfen belirlenecek bedelin esas alınmasını istediklerini beyanla 1 05... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın kötüniyetle açıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " 13... parsel sayılı taşınmazların sınırdaş olduğu, kanun değişikliğinin geçmişe etkili olmayacağı, sınır komşu parsel maliki davacının ön alım hakkı bulunduğu, ön alım bedelinin tapudaki bedel ve masraftan ibaret olduğu ve davacı tarafından depo edildiği" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dava konusu taşınmaz alanının 22.005, 24... olduğu, 5403 sayılı Kanun uyarınca tarımsal bütünlüğün sağlanması için kuru tarım arazisinin 2 hektarın altında kalması gerektiği halde dava konusu taşınmazın bu şartı sağlamadığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İDM kararının kaldırılmasına-yeniden esas hakkında hüküm tesisi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde: 1. Davacı taşınmazı ile dava konusu taşınmaz birlikte değerlendirildiğinde yeter gelirli tarımsal işletme şartlarını taşıdığını, bilirkişi incelemesi yapılmadan tarımsal bütünlük ve ekonomik büyüklük şartlarının değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, ...ilçesinde yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğünün kuru arazide 140 dönüm olduğunu, Yargıtay kararları uyarınca tarımsal bütünlüğün belirlenmesinde yalnızca bütünlüğün değil üzerinde yürütülen tarımsal faaliyetin de dikkate alınması gerektiğini, taşınmazların önceden beri bir bütün halinde kullanıldığını, dinlenen tanık beyanları ile de ispatlı olduğunu, 5403 sayılı Kanun’da aranan tüm şartların sağlandığını, eksik araştırma ile karar verildiğini, 2. Ön alım bedelinin nemalandırılmasına ilişkin kanunda zorunluluk bulunmadığını, davacının mahkeme kararı uyarınca bedeli tam olarak depo ettiğini ileri sürerek temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 5403 sayılı Kanun'a göre sınırdaş arazi maliki tarafından açılan ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.06.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.