Ön alım hakkına dayalı tapu iptal ve tescil istemi (önalım (şufa) hakkı) – Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2026/297 E., 2026/3075 K.

7. Hukuk Dairesi 2026/297 E. , 2026/3075 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/2677 E., 2025/3112 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : (Kapatılan)Sinop 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/213 E., 2025/103 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.06.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Av. ...., diğer taraftan davalı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Sinop ili,... ilçesi, .... Köyü, 1 17... parsel ile 1 17... parsel sayılı taşınmazlarda davacının paydaş olduğunu, davaya konu taşınmazda bir kısım dava dışı paydaşların davalıya 18.06.2021, 22.06.2021, 16.08.20 22... .01.2023 tarihlerinde satış bedelleri muvazaalı olarak yüksek gösterilmek suretiyle hisselerini sattıklarını, davacının önalım hakkı nedeniyle davalı adına olan hisselerin kaydının iptali ile davacı tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazlara yönelik olarak davacı tarafından, Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/277 esas sayılı dosyasında dava dışı ... ...'ya karşı önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil davası açtığı, yargılama devam ederken dava dışı ... ...'nın taşınmazlardaki hisselerini 18.06.20 21... .06.2021 tarihli işlemlerle davalı ...'e devrettiği, bunun üzerine davacının 08.09.2022 tarihinde HMK 125. maddesi gereğince seçimlik hakkını kullanmak suretiyle davaya dava dışı ... ...'ya karşı tazminat istemiyle devam ettiği, yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği, kararın 26.03.2024 tarihinde kesinleştiği, bu nedenle dava dışı ... ... tarafından davalıya devredilen hisseler yönünden yapılan yargılamada, Hukuk Genel Kurulunun 2020/1-1 30... /1576 karar sayılı kararında da benimsendiği gibi HUMK'nın 186. maddesindeki tercih hakkının “aynı dava içerisinde” ya da “farklı dava içerisinde” de olsa bir kez kullanılabileceği, bu maddede gösterilen seçimlik haklardan biri olan davayı yeni malike yöneltme hakkını kullanmayan ve davalıya karşı tazminat davası olarak devam eden davacının, bu tercih hakkından dönerek tekrar yeni maliklere karşı aynî nitelikte talepte bulunmasının olanaklı olmadığı, buradaki seçimlik hakkın bir kez kullanılmakla sonuç doğuran ve tüketilen bir hak olduğu, davacı tarafça seçimlik hakkının Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/277 esas sayılı dosyasında kullandığı anlaşılmakla dava dışı ... ... tarafından davalıya devredilen hisseler yönünden davanın reddine karar verilmiş, sonraki tarihli satışlar yönünden ise devir tarihi itibariyle davalının dava dışı ... ...'dan devraldığı hisseler nedeniyle dava konusu taşınmazlarda paydaş olduğu, paydaşa karşı önalım hakkı kullanılamayacağı gerekçesiyle sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun ise esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; taleple bağlılık ilkesine aykırı karar verildiğini, dürüstülük kuralının değerlendirilmediğini, bedelde muvazaa iddiasının değerlendirilmediğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve istinafta ileri sürülmeyen sebeplerin temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceği kuralına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 40.000,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.06.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.