Hangi durumlarda kullanılır?
- Sigortacının kazanın alkollü sürücü tarafından yapıldığı gerekçesiyle ödediği tazminatı rücuen istemesi
- Ehliyetsizlik, istiap haddi aşımı veya olay yerini terk gerekçeli rücu talebi
- Asli kusurun veya basit trafik kuralı ihlalinin ağır kusur sayılarak rücu konusu yapılması
- Sigortacının ödediği tutarın gerçek zarara uygun olmadığı veya rücu davasının zamanaşımına uğradığı savunması
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır; süre içinde başvurulursa bir defaya mahsus en çok bir ay ek süre verilebilir (HMK m. 127). Süresinde cevap verilmezse davacının vakıaları inkâr edilmiş sayılır (m. 128); ilk itirazlar ve zamanaşımı def'i cevap dilekçesinde ileri sürülmeli, zamanaşımı hâkimce kendiliğinden dikkate alınmaz (TBK m. 161). Rücu önce ilamsız icra takibiyle istenmişse ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilmelidir (İİK m. 62); itiraz edilmezse takip kesinleşir ve ancak menfi tespit veya istirdat yolu kalır.
- Sigortacının sigortalısına sözleşmeye dayalı rücu davası mutlak ticari davadır (TTK m. 4) ve asliye ticaret mahkemesinde görülür; dava öncesi arabulucuya başvurulmaması TTK m. 5/A uyarınca dava şartı yokluğudur (HMK m. 115/2). Buna karşılık sigortacının sözleşme tarafı olmayan sürücüye halefiyet ve haksız fiil hükümlerine dayanan davasını Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ticari dava saymamakta ve arabuluculuk aramamaktadır; arabuluculuk itirazı davalının sıfatına göre kullanılmalıdır. Yetki genel kurala göre davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6); poliçedeki yetki şartı ayrıca değerlendirilir.
- KTK m. 95 gereği rücu yalnızca sigortalıya ve sigortacının tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda mümkündür. Genel Şartlar B.4 kast veya ağır kusur, ehliyetsizlik, alkol veya uyuşturucu, ruhsatsız yolcu ya da istiap haddi aşımı, yükümlülük ihlali, çalınma ve olay yerini terk gibi sebepleri sayar. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi alkol ve ruhsatsız yolcu taşıma gibi sebepler bakımından kazanın münhasıran bu sebebin etkisiyle meydana gelmesini aramakta, karşı sürücünün kusurunun bulunduğu kazalarda rücu hakkı tanımamaktadır; ağır kusuru ise kasta yakın, olağan özenin çok altında kalan kusur olarak ele almaktadır. İspat yükü davacıdadır.
- Genel Şartlar kaza tarihi itibarıyla uygulanır (A.1). 12.06.2026 tarihli değişiklik 01.07.2026'da yürürlüğe girmiş, B.4 üçüncü fıkranın (f) bendini (olay yerini terk veya tutanak ve alkol raporu düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırılık) yeniden düzenlemiştir; bu değişiklik 01.07.2026 öncesi kazalara ve sigortalı aleyhine genişleyen biçimiyle önceki poliçelere uygulanamaz (TTK m. 1425). Poliçe özel şartları ve kaza tarihindeki genel şart sürümü davacıdan istenmelidir.
- Rücu alacağı, ödemenin tamamlandığı ve rücu edilecek kişinin öğrenildiği tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar (KTK m. 109/4; TBK m. 73). Davacı ödemeyi (dekont, ibraname) ve ödemenin yasal zarara uygunluğunu ispatla yükümlüdür; ödeme kusur oranı, poliçe limiti, müterafik kusur, SGK ödemeleri ve aktüeryal hesaba göre denetlenmeli, fazla veya gereksiz ödeme (örneğin iskontolu parça temini imkânının kullanılmaması) rücuya konu edilemez (TTK m. 1448). 31.07.2026'dan sonraki kazalarda bedensel zarar hesabı TBK m. 55'teki yeni fıkralara (faiz başlangıcı ve ifa amaçlı ödemelerin mahsubu) göre yapılmalıdır.
- Ceza soruşturma ve kovuşturma dosyası, alkol raporu ve ölçüm tutanağı, ehliyet ve sürücü belgesi kaydı, kaza tespit tutanağı, kusur raporu, davacıdan celp edilecek hasar ve tazminat dosyası ile ödeme belgeleri dosyaya getirtilmelidir. Alkolün veya ehliyetsizliğin kazaya etkisi için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi ve gerekirse toksikoloji uzmanlarından, ödeme miktarı için aktüer bilirkişiden rapor istenmeli; raporlara karşı iki hafta içinde itiraz edilmelidir (HMK m. 281).
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE
DOSYA NO : [DOSYA NO]
DAVALI
(CEVAP VEREN) : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[BÜRO ADRESİ]
DAVACI : [SİGORTA ŞİRKETİ] Sigorta A.Ş.
[SİGORTA ŞİRKETİ ADRESİ]
DAVA / TEBLİĞ : [DAVA TARİHİ] tarihinde açılan davanın dilekçesi [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiştir.
KONU : Davacı sigorta şirketinin rücu davasına karşı cevaplarımız ve davanın reddi talebidir.
CEVAPLARIMIZ
A. USULE İLİŞKİN İTİRAZLAR
1. Cevap dilekçemiz, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren HMK m. 127'deki iki haftalık süre içinde verilmiştir.
2. Davacının sigorta sözleşmesine dayanarak sigortalısına yönelttiği rücu davası mutlak ticari dava niteliğindedir. Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmamış, dosyaya son tutanak sunulmamıştır. Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerekir (TTK m. 5/A; HMK m. 114/2, 115/2; 6325 sayılı Kanun m. 18/A).
3. Davacının iddiasına göre ödeme [ÖDEME TARİHİ] tarihinde yapılmış, dava ise [DAVA TARİHİ] tarihinde açılmıştır. Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, yükümlülüğün tam olarak yerine getirildiği ve rücu edilecek kimsenin öğrenildiği günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğradığından zamanaşımı def'inde bulunuyoruz (KTK m. 109/4; TBK m. 73).
B. ESASA İLİŞKİN SAVUNMALAR
4. Zarar görene karşı ileri sürülemeyen haller nedeniyle ödemede bulunan sigortacı, ancak sigorta sözleşmesine ve kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya başvurabilir (KTK m. 95). Rücu sebepleri Genel Şartların B.4. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır ve davacı, dayandığı [RÜCU SEBEBİ] sebebinin gerçekleştiğini ispatla yükümlüdür.
5. Kaza münhasıran [RÜCU SEBEBİ] sebebinin etkisiyle meydana gelmemiştir. [KUSUR RAPORU TARİHİ] tarihli kusur raporuna göre kusur oranları [KUSUR ORANLARI] olup karşı araç sürücüsünün de kazanın oluşunda kusuru bulunmaktadır. Rücu için kazanın münhasıran rücu sebebinin etkisiyle meydana gelmesi, sebep ile kaza arasında illiyet bağının bulunması gerekir; bu bağ kurulamamıştır. Hususun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi ve gerekirse toksikoloji uzmanlarından oluşacak heyetle araştırılmasını talep ederiz.
6. Tutanaktaki asli kusur veya trafik kuralı ihlali kendiliğinden ağır kusur sayılamaz. Ağır kusur, kasta yakın, olağan dikkat ve özenin çok altında kalan davranışı ifade eder ve davacı bunu ispatlamamıştır.
7. Davalı [DAVALI SIFATI] sıfatıyla husumet yöneltilmiştir. Genel Şartların B.4. maddesindeki rücu hakkı yalnızca sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigortalıya, yani poliçe konusu araçta işleten sayılan kişiye karşı ileri sürülebilir (KTK m. 95/2; Genel Şartlar A.2/a). Davalı bu sıfatı taşımıyorsa davanın husumet yokluğundan reddi gerekir.
8. Davacı, zarar görene yaptığı ödemeyi ve ödenen [ÖDENEN TUTAR] TL'nin kusur oranı, poliçe limiti, müterafik kusur, sosyal güvenlik ödemeleri ve aktüeryal hesap gözetilerek belirlenen gerçek zarara uygun olduğunu ispatlamalıdır. Sigortacı, zararın azaltılması ve parça iskontosu gibi imkânları kullanmaksızın yaptığı fazla ödemeyi rücuen isteyemez (TTK m. 1448).
9. Davalı, davadan önce usulüne uygun ihtarla temerrüde düşürülmemiştir; faiz talebinin ödeme tarihinden başlatılması yerinde değildir. Ayrıca kaza tarihinde yürürlükte olan Genel Şartlar uygulanır (Genel Şartlar A.1); 01.07.2026 tarihli değişiklik, kazanın bu tarihten önce olması hâlinde uygulanamaz.
HUKUKİ NEDENLER : 2918 sayılı KTK m. 95, 109; 6098 sayılı TBK m. 73, 161; 6102 sayılı TTK m. 4, 5/A, 1425, 1448; 6100 sayılı HMK m. 114, 115, 127, 128, 281; 6325 sayılı Kanun m. 18/A; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.1, B.4 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : [SORUŞTURMA NO] sayılı soruşturma ve kovuşturma dosyası, kaza tespit tutanağı, alkol raporu, ehliyet kaydı, kusur raporu, davacıdan celp edilecek hasar ve tazminat dosyası ile ödeme dekontları, poliçe ve genel şartlar, trafik, toksikoloji ve aktüer bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, TRAMER kayıtları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; davanın öncelikle usulden, aksi hâlde esastan REDDİNE, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davalı Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Vekâletname örneği
2. Kaza tespit tutanağı ve kusur raporu
3. Ceza dosyasından ilgili evrak
4. Poliçe ve genel şartlar örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2025/10883, K. 2025/15619Sigortacının rücu hakkı – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/10883 E., 2025/15619 K.
- YargıtayE. 2022/11154, K. 2025/9875Sigortacının rücu hakkı – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2022/11154 E., 2025/9875 K.
- YargıtayE. 2024/10751, K. 2025/17101Sigortacının rücu hakkı – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/10751 E., 2025/17101 K.
- YargıtayE. 2023/5969, K. 2023/10222Zorunlu trafik sigortacısının zarar gören üçüncü kişiye ödediği tazminatın alkol nedeniyle sigortalısından rücuen tahsili istemi – Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2023/5969 E., 2023/10222 K.
Örnek Dilekçeler
- Sigorta ŞirketiZorunlu Trafik Sigortasına Yazılı Başvuru Dilekçesi (KTK m. 97)
- Sigorta ŞirketiAraç Değer Kaybı Başvurusu (Sigorta Şirketine KTK m. 97 Başvurusu)
- Sigorta Tahkim KomisyonuSigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Dilekçesi
- Asliye Ticaret MahkemesiTrafik Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Dava Dilekçesi
Hukuk Rehberi
- 6 dk okumaSigorta Şirketinin Rücu Hakkı: Trafik Sigortacısı Ne Zaman Sigortalısına Rücu Eder?
- 5 dk okumaTrafik Sigortası Neleri Karşılar, Neleri Karşılamaz?
- 5 dk okumaKasko ve Trafik Sigortası Farkı: Hangi Zarar Hangi Poliçeden Karşılanır?
- 5 dk okumaMotosiklet Kazalarında Tazminat: Kusur, Kask ve Sigorta