Hangi durumlarda kullanılır?
- İleri yaş, demans veya Alzheimer nedeniyle işlerini yönetemeyen yakın için vasi atanması
- Akıl hastalığı bulunan ergin kişinin malvarlığının ve kişiliğinin korunması
- Banka, tapu ve SGK işlemleri için yasal temsilci gerekmesi
- Savurganlık, bağımlılık veya kötü yönetim nedeniyle kısıtlama talebi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Vesayet işlerinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (TMK m. 397); yetkili mahkeme kısıtlanacak kişinin yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m. 411).
- Akıl hastalığı veya akıl zayıflığına dayanan kısıtlamaya ancak resmî sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir (TMK m. 409/2); mahkeme, raporu kendisi aldırır ve kişiyi mümkünse dinler.
- Vasi olarak öncelikle kısıtlının eşi veya yakın hısımlarından biri atanır (TMK m. 414); aday, görevi yapabilecek yetenekte ergin bir kişi olmalı ve TMK m. 418'deki engel hâlleri taşımamalıdır.
- Talep hasımsız olarak yapılır, çekişmesiz yargı işi olup maktu harca tabidir (HMK m. 382 vd.).
- Kısıtlama kararı kesinleşince kısıtlının yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan edilir (TMK m. 410); vasi, görevine atama kararının tebliğiyle başlar ve kısıtlının mallarının defterini tutar (TMK m. 438).
- Vasi, taşınmaz satışı gibi önemli işlemler için vesayet ve denetim makamlarından ayrıca izin almalı (TMK m. 462-463) ve düzenli olarak hesap vermelidir (TMK m. 454).
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE
TALEP EDEN : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
KISITLANMASI
İSTENEN : [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO], Doğum Tarihi: [DOĞUM TARİHİ])
[ADRES]
VASİ ADAYI : [VASİ ADAYI AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO])
[ADRES]
KONU : Akıl zayıflığı nedeniyle işlerini göremeyen [AD SOYAD]'ın kısıtlanması ve kendisine vasi atanması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, kısıtlanması istenen [AD SOYAD]'ın [YAKINLIK DERECESİ]'dir. Kısıtlanması istenen, [DOĞUM TARİHİ] doğumlu olup uzun süredir [HASTALIK] rahatsızlığı nedeniyle tedavi görmektedir. [HASTANE] tarafından düzenlenen [RAPOR TARİHİ] tarihli raporda, hastalığın ilerlemiş olduğu ve kişinin zaman, yer ve kişi yönelimini kaybettiği tespit edilmiştir.
2. Kısıtlanması istenen, bu rahatsızlığı nedeniyle günlük yaşamını bağımsız olarak sürdürememekte; kişisel bakımı, beslenmesi ve ilaç kullanımı dahil tüm ihtiyaçları müvekkil ve ailesi tarafından karşılanmaktadır. Banka işlemlerini yapamamakta, aldığı emekli aylığını yönetememekte ve yapılan işlemlerin anlam ve sonuçlarını kavrayamamaktadır.
3. Kısıtlanması istenen kişi adına kayıtlı [MALVARLIĞI] bulunmaktadır. Bu malvarlığının korunması ve yönetilmesi, aylıklarının tahsili ile sağlık ve bakım giderlerine ilişkin işlemlerin yürütülmesi için yasal temsilcisinin bulunması zorunlu hâle gelmiştir. Yasal temsilci bulunmaması nedeniyle bankalar ve kamu kurumları nezdinde işlem yapılamamakta, kişi hak kaybına uğramaktadır.
4. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ergin kısıtlanır (TMK m. 405/1). Kısıtlama kararının resmî sağlık kurulu raporu üzerine verileceği (TMK m. 409/2) dikkate alınarak, Mahkemenizce tam teşekküllü bir hastaneden sağlık kurulu raporu alınmasını talep ediyoruz.
5. Vasi olarak kısıtlanması istenen kişinin [YAKINLIK DERECESİ] olan ve [VASİ ADAYI MESLEĞİ] olarak çalışan [VASİ ADAYI AD SOYAD]'ın atanmasını talep ediyoruz. Vasi adayı; ergin, görevi yapabilecek yetenekte, kısıtlıyla aynı şehirde oturan, onun bakımını fiilen üstlenmiş ve vasilik görevini kabul eden bir kişi olup TMK m. 418'de sayılan engel hâllerden hiçbiri kendisinde bulunmamaktadır. Vesayet makamının, kısıtlının menfaatine uygun düştüğü takdirde eşi veya yakın hısımlarından birini vasi olarak ataması esastır (TMK m. 414).
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 397, 405, 406, 409, 411, 413, 414, 418 ve ilgili hükümleri; HMK m. 382 vd.; ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Nüfus kayıt örneği, sağlık raporları ve hastane kayıtları, alınacak resmî sağlık kurulu raporu, tapu ve banka kayıtları, sosyal inceleme raporu, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; kısıtlanması istenen [AD SOYAD] hakkında resmî sağlık kurulu raporu alınmasına, raporun kısıtlama şartlarını doğrulaması hâlinde adı geçenin TMK m. 405 uyarınca KISITLANMASINA ve kendisine [VASİ ADAYI AD SOYAD]'ın VASİ OLARAK ATANMASINA, kararın ilgili yerlerde ilanına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Talep Eden Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Nüfus kayıt örneği
2. Sağlık raporları ve hastane kayıtları
3. Vasi adayının kimlik ve adli sicil kaydı
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2026/2964, K. 2026/4261Kumar alışkanlığı nedeniyle kısıtlama (TMK m. 406) yalnızca vasi adayının beyanıyla karar verilemez
- YargıtayE. 2026/1043, K. 2026/2270Kayyımın şahsına itiraz önce vesayet makamı, sonra denetim makamınca incelenir (TMK m. 422, 431, 397)
- YargıtayE. 2025/9919, K. 2026/7387Kısıtlı adına boşanma davası: vasinin vesayet makamından husumete izin alması zorunludur
- YargıtayE. 2025/16823, K. 2026/31474721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlıya atanan vasinin değiştirilmesi istemi – Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 2025/16823 E., 2026/3147 K.
Örnek Dilekçeler
- Sulh Hukuk MahkemesiKısıtlılığın Kaldırılması Talebi Dilekçesi (TMK m. 472)
- Sulh Hukuk MahkemesiVasinin Azli (Görevden Alınması) Talebi Dilekçesi (TMK m. 483)
- Sulh Hukuk MahkemesiVesayet Makamından İzin Talebi Dilekçesi (Kısıtlıya Ait Taşınmazın Satışı)
- Sulh Hukuk MahkemesiKayyım Atanması Talebi Dilekçesi (TMK m. 426 vd.)