İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tedbir

İhtiyati haciz, vadesi gelmiş ve rehinle teminat altına alınmamış para alacakları için borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasını sağlayan koruma tedbiridir (İİK m. 257). Borçlunun belirli bir yerleşim yerinin olmaması veya mal kaçırma hazırlığında olması hâlinde vadesi gelmemiş alacaklar için de istenebilir. Mahkeme, kural olarak alacağın yüzde on beşi oranında teminat alır (İİK m. 259).

Kararın icrası on gün içinde icra dairesinden istenmelidir (İİK m. 261). İhtiyati haciz takipten önce alınmışsa alacaklı, haczin uygulanmasından itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmalı veya dava açmalıdır (İİK m. 264); aksi hâlde haciz kalkar. Borçlu, karara yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m. 265).

İhtiyati tedbir ise para alacağı dışındaki uyuşmazlıklarda, dava konusu hakkın korunması için HMK m. 389 vd. uyarınca istenir; taşınmazın devrinin önlenmesi, bir işlemin durdurulması gibi sonuçlar doğurur. İki kurum amaç ve usul bakımından birbirinden farklıdır ve yanlış kurumun seçilmesi talebin reddine yol açabilir.