Hangi durumlarda kullanılır?
- Evlilik dışında doğan çocuğun babası tarafından tanınmaması
- Çocuk doğmadan önce babalık davası açılarak gebelik ve doğum giderlerinin talep edilmesi
- Baba öldüğünde babalığın mirasçılarına karşı açılacak dava ile belirlenmesi
- Soybağı kurulmasıyla birlikte çocuk için nafaka ve ananın TMK m. 304 kapsamındaki giderlerinin istenmesi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Hak düşürücü süre (TMK m. 303): Babalık davası çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer; çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı varsa bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar. Süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir. Çocuğa ilişkin süre sınırlamaları Anayasa Mahkemesi kararlarıyla iptal edildiğinden, ananın süresi geçmişse dava çocuk adına (velisi aracılığıyla) açılmalıdır.
- Görevli mahkeme aile mahkemesidir (4787 sayılı Kanun m. 4; aile mahkemesi kurulamayan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesi, m. 2/2); yetkili mahkeme taraflardan birinin dava açıldığı veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m. 283). Dava babaya, baba ölmüşse mirasçılarına karşı açılır; Cumhuriyet savcısına ve Hazineye, dava ana tarafından açılmışsa kayyıma, kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar edilir (m. 301). Dava şartı arabuluculuk söz konusu değildir.
- Davalının çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında ana ile cinsel ilişkide bulunması babalığa karinedir; bu süre dışında olsa bile fiilî gebe kalma döneminde ilişki tespit edilirse karine geçerlidir. Davalı, babalığın olanaksızlığını veya üçüncü bir kişinin baba olma olasılığının daha fazla olduğunu ispatlarsa karine çürür (TMK m. 302). Hâkim olguları re'sen araştırır; DNA incelemesine rıza göstermeyen davalı aleyhine sonuç doğmuş sayılabilir (m. 284). Mesaj, fotoğraf, sağlık kayıtları ve tanıklar dilekçeyle birlikte bildirilmelidir.
- Mali talepler: Ana, babalık davasıyla birlikte veya ayrı olarak doğum giderlerini, doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini ve gebelik ile doğumun gerektirdiği diğer giderleri babadan isteyebilir (TMK m. 304). Çocuk için nafaka TMK m. 327-330'a göre istenir; hâkim babalık olasılığını kuvvetli bulursa hüküm öncesi uygun bir nafakaya karar verebilir (m. 333). Belirsiz alacak davası (HMK m. 107) 7589 sayılı Kanunla 31.07.2026 tarihinden itibaren kaldırıldığından, tutarı bilirkişi incelemesiyle belirlenecek giderler kısmi dava olarak istenmeli ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmalıdır; talep HMK m. 109/4 uyarınca bir defaya mahsus olmak üzere tahkikat sona erene kadar artırılabilir.
- Soybağının belirlenmesi talebi maktu harca tabidir; para alacağı ve nafaka talepleri nispi harca tabidir (nafakada bir yıllık bedel üzerinden, 492 sayılı Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife). DNA incelemesi ve tebligat giderleri için gider avansı yatırılmalıdır.
- Babalık hükmü kesinleşince çocuk, nüfus kaydında baba adı ve soyadıyla babanın hanesine nakledilir (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 28/4). Ana ve baba evli olmadığından velayet anaya aittir (TMK m. 337); baba ile çocuk arasındaki kişisel ilişki ve diğer sonuçlar ayrıca düzenlenir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] AİLE MAHKEMESİ'NE
DAVACILAR : 1) [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [T.C. KİMLİK NO]), ana
2) [ÇOCUK AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [ÇOCUK T.C. KİMLİK NO]), velisi ana aracılığıyla
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [VEKİL ADI]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [DAVALI T.C. KİMLİK NO])
[DAVALI ADRESİ]
KONU : Küçük [ÇOCUK AD SOYAD] ile davalı arasındaki soybağının babalık hükmüyle belirlenmesi, çocuk için nafaka ve ananın TMK m. 304 kapsamındaki giderlerinin tahsili talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Davacı ana ile davalı arasında resmi bir evlilik bulunmamaktadır; taraflar [İLİŞKİNİN NİTELİĞİ VE SÜRESİ] birlikte olmuşlardır. Davacı ana, [GEBE KALMA DÖNEMİ] döneminde davalı ile cinsel ilişkide bulunmuş ve gebe kalmış, [ÇOCUK DOĞUM TARİHİ] tarihinde [ÇOCUK AD SOYAD] doğmuştur. Çocuğun nüfus kaydında baba bilgisi yoktur; çocuk TMK m. 337 uyarınca anasının velayetinde olup onunla birlikte yaşamaktadır.
2. Davalı, çocuğun doğumundan önceki üçyüzüncü gün ile yüzsekseninci gün arasında davacı ana ile cinsel ilişkide bulunmuştur; bu hâl TMK m. 302 uyarınca babalığa karinedir. Davalının [DAVALININ BABALIĞI DOĞRULAYAN DAVRANIŞLARI] davranışları da babalığı doğrulamaktadır. Davalı, çocuğun babası olmasının olanaksızlığını veya üçüncü bir kişinin baba olma olasılığının kendisininkinden daha fazla olduğunu ispatlamadıkça karine geçerliliğini korur.
3. Davalı çocuğu tanımamış ve babalığı kabul etmemiştir; bu nedenle soybağının mahkemece belirlenmesi gerekmektedir (TMK m. 301). Dava, ananın dava hakkını düşüren bir yıllık süre dolmadan, doğumdan itibaren [DOĞUMDAN BU YANA GEÇEN SÜRE] içinde açılmıştır (TMK m. 303); çocuğun dava hakkı ise süreye bağlı değildir. Soybağı davalarında hâkim maddi olguları re'sen araştırır; DNA incelemesi yapılmasını, davalının rıza göstermemesi hâlinde sonucun TMK m. 284/2 uyarınca onun aleyhine doğmuş sayılmasını talep ediyoruz.
4. Davacı ana, TMK m. 304 uyarınca doğum giderlerini, doğumdan önceki ve sonraki altışar haftalık geçim giderlerini ve gebelik ile doğumun gerektirdiği diğer giderleri babadan isteyebilir. Bu giderler yaklaşık [GEBELİK VE DOĞUM GİDERLERİ] TL olup kesin tutar bilirkişi incelemesiyle belirlenecektir; bu nedenle alacağın şimdilik [TALEP EDİLEN GİDER TUTARI] TL'lik kısmı kısmi dava olarak istenmekte, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmaktadır.
5. Çocuğun bakım ve eğitim giderleri için TMK m. 327-330 uyarınca davalıdan aylık [TALEP EDİLEN NAFAKA] TL nafaka istenmektedir. Babalık olasılığı kuvvetli olduğundan, hüküm verilmeden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya hükmedilmesini talep ediyoruz (TMK m. 333).
6. Babalık davası TMK m. 301/3 uyarınca Cumhuriyet savcısına ve Hazineye, dava ana tarafından açıldığından çocuk için atanacak kayyıma ihbar edilmelidir. Yetkili mahkeme, TMK m. 283 uyarınca taraflardan birinin dava açıldığı veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesidir.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 283, 284, 301-304, 327-330, 332, 333, 337; 4787 sayılı Kanun m. 4; HMK m. 109 ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Nüfus kayıt örneği, doğum belgesi, hastane ve doğum kayıtları, tarafların mesaj, fotoğraf ve yazışmaları, banka dekontları ve ödeme kayıtları, Adli Tıp Kurumu DNA incelemesi, tanık beyanları, tarafların dinlenmesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Davanın Cumhuriyet savcısına, Hazineye ve çocuk için atanacak kayyıma ihbarına,
b) Hüküm verilmeden önce çocuk için aylık [TALEP EDİLEN NAFAKA] TL nafakaya hükmedilmesine,
c) Küçük [ÇOCUK AD SOYAD] ile davalı arasında BABALIK HÜKMÜYLE soybağı kurulmasına,
d) Çocuk için aylık [TALEP EDİLEN NAFAKA] TL nafakaya,
e) Ananın TMK m. 304 kapsamındaki giderlerinden, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik [TALEP EDİLEN GİDER TUTARI] TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline,
f) Kararın kesinleşmesinden sonra nüfus kaydının buna göre düzeltilmesi için nüfus müdürlüğüne bildirilmesine,
g) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacılar Vekili
Av. [VEKİL ADI]
EKLER:
1. Nüfus kayıt örneği ve doğum belgesi
2. Hastane, doğum ve gebelik gideri belgeleri
3. Mesaj, fotoğraf ve banka kayıtları
4. Tanık isim ve adres listesi
5. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- YargıtayE. 2024/366, K. 2025/603Soybağının reddi – Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2024/366 E., 2025/603 K.
- YargıtayE. 2025/550, K. 2025/1787Soybağının reddi – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/550 E., 2025/1787 K.
- YargıtayE. 2026/1269, K. 2026/3186Yanıltıcı ve yalan beyanla oluşturulan nüfus kaydının baba yönünden düzeltilmesi davası soybağının reddi değildir; asliye hukuk mahkemesi görevlidir – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2026/1269 E., 2026/3186 K.
- YargıtayE. 2026/4203, K. 2026/6984Babalık (soybağının reddi) – Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2026/4203 E., 2026/6984 K.
Örnek Dilekçeler
- Aile MahkemesiSoybağının Reddi Dava Dilekçesi (TMK m. 286-289)
- Aile MahkemesiBoşanma Davasına Cevap ve Karşı Dava Dilekçesi
- Aile MahkemesiNafaka Artırım Dava Dilekçesi (İştirak ve Yoksulluk Nafakası)
- Aile MahkemesiÇocukla Kişisel İlişki Kurulması Dava Dilekçesi (TMK m. 323)