Hangi durumlarda kullanılır?
- Denetimde tespit edilen noksanlıklar için onbeş günlük süre verilmeden ruhsatın iptal edilmesi
- Noksanlıkların süre içinde giderildiği hâlde işyerinin kapatılması
- Ruhsat iptali ve kapatma yerine daha hafif yaptırım uygulanabilecekken en ağır tedbirin seçilmesi
- İmar aykırılığı gerekçesiyle işyeri ruhsatının iptal edilmesi
- Kapatma uygulamasının kaldırılması ve faaliyetin sürdürülmesi için yürütmenin durdurulması talebi
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Dava, ruhsat iptali ve kapatma işleminin yazılı bildiriminden itibaren altmış gün içinde açılmalıdır (İYUK m. 7); süre hak düşürücüdür. Ruhsat iptali ile kapatma işlemi ayrı ayrı bildirilmişse süreler ayrı hesaplanmalı, birbirine bağlı işlemler tek dilekçeyle dava konusu yapılabilir (İYUK m. 5).
- Yetkili mahkeme, ruhsat işlemlerinde işyerinin bulunduğu taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m. 34/1). Ruhsatı veren ve iptal eden idare belediye, büyükşehir belediyesi veya il özel idaresi olabilir (3572 sayılı Kanun m. 3); davalı idare doğru gösterilmelidir.
- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m. 13'e göre denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurlar ve noksanlıklar tespit edilirse işyerine bunları gidermesi için bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir; süre içinde giderilmezse ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Sürenin verilip verilmediği, noksanlıkların açıkça bildirilip bildirilmediği ve giderilip giderilmediği dilekçenin ana eksenidir. Ruhsatsız açılan işyerleri ve yalan beyan gibi hâllerde süre verilmeden de işlem yapılabileceğinden idarenin dayandığı hüküm incelenmeli; imar aykırılığı gerekçesinde yapı tatil süresinin yönetmelikteki sürenin yerine geçip geçmediği yargı kararlarında tartışmalıdır.
- Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç veya imkânsız zarar doğması birlikte aranır (İYUK m. 27/2). Kapatma nedeniyle faaliyetin durması, çalışanların işsiz kalması, müşteri ve sözleşme kaybı gibi zararlar somut belgelerle açıklanmalıdır; karar kural olarak teminat karşılığında verilir ve yedi gün içinde itiraz edilebilir (m. 27/6-7).
- Dava harcı ve posta ücreti dava açılırken yatırılır; güncel tutarlar mahkeme veznesinden öğrenilmelidir. Karara karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m. 45). İşletmenin ticari faaliyetini süresiz veya uzun süreli engelleyen işlemlerde temyiz yolu ayrıca düzenlenmiştir (m. 46).
- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ile ekleri, denetim ve kapatma tutanakları, tebliğ belgeleri, noksanlıkların giderildiğini gösteren belgeler (itfaiye, sağlık, imar uygunluğu), vergi levhası ve SGK işyeri kayıtları dilekçeye eklenmeli; işlem dosyasının celbi istenmelidir.
Örnek dilekçe
Köşeli parantez içindeki [ALANLAR] somut olaya göre doldurulmalıdır.
[YER] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA
(Yürütmenin durdurulması taleplidir)
DAVACI : [İŞLETME UNVANI] (T.C. Kimlik No / Vergi Kimlik No: [KİMLİK VEYA VERGİ NO])
[ADRES]
VEKİLİ : Av. [AD SOYAD]
[BÜRO ADRESİ]
DAVALI : [DAVALI İDARE]
[İDARE ADRESİ]
DAVA KONUSU İŞLEM : Davalı idarenin [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı işlemi ile [RUHSAT TARİHİ] tarih ve [RUHSAT NO] sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve buna dayalı olarak işyerinin kapatılmasına ilişkin işlemler
TEBLİĞ TARİHİ : [TEBLİĞ TARİHİ]
KONU : Ruhsat iptali ve kapatma işlemlerinin iptali ile öncelikle yürütmenin durdurulması talebidir (İYUK m. 2/1-a, 5, 27).
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, [İŞYERİ ADRESİ] adresinde [FAALİYET KONUSU] faaliyetinde bulunmakta olup işyeri, [RUHSAT TARİHİ] tarih ve [RUHSAT NO] sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatına dayanılarak işletilmektedir. Davalı idare, [DENETİM TARİHİ] tarihli denetim sonucunda ruhsatı iptal etmiş, işyerini [KAPATMA TARİHİ] tarihinde kapatmıştır. İşlemler [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiş olup dava, İYUK m. 7'deki altmış günlük süre içinde açılmaktadır.
2. İdare, ruhsat iptali ve kapatmayı "[İDARENİN GEREKÇESİ]" gerekçesine dayandırmıştır. Aşağıda açıklanacağı üzere bu gerekçe hukuka ve maddi olgulara uygun değildir.
3. Şekil ve usul yönünden: 3572 sayılı Kanun m. 6 ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m. 13'e göre ruhsat verildikten sonra yapılan denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurlar ve noksanlıklar tespit edilirse işyerine bunları gidermesi için bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir; ruhsat iptali ve kapatma ancak bu süre içinde aykırılıkların giderilmemesi hâlinde gündeme gelebilir. Somut olayda müvekkile noksanlıkları açıkça gösteren bir bildirim yapılmamış ve onbeş günlük süre tanınmamış, ayrıca savunması alınmamıştır. Bu eksiklik işlemleri şekil yönünden sakat kılmaktadır.
4. Sebep yönünden: Ruhsatın iptalini gerektiren bir aykırılık gerçekte bulunmamaktadır. Gerçek durum [GERÇEK DURUM] olup bu husus ekli [BELGE] ile sabittir. Tespit edilen eksiklikler varsa süresinde giderilmiş ve idareye bildirilmiştir. İdare, aykırılığın niteliğini ve süresinde giderilip giderilmediğini somut tespitlerle ortaya koymamıştır.
5. Konu ve ölçülülük yönünden: Ruhsat iptali ve kapatma, ticari faaliyeti tümüyle sona erdiren en ağır yaptırımdır. Mevzuatta öngörülen daha hafif tedbirler (süre verilmesi, uyarı, idari para cezası gibi) uygulanabilecekken doğrudan iptal ve kapatma yoluna gidilmesi ölçülülük ilkesine ve çalışma hürriyetine aykırıdır (Anayasa m. 2, 13, 48).
6. Yetki yönünden: Ruhsat verme, iptal etme ve kapatma yetkisi 3572 sayılı Kanun m. 3'te gösterilen idarelere aittir. Dava konusu işlemler [İŞLEMİ YAPAN MAKAM] tarafından tesis edilmiştir; bu makamın yetkili olduğunun davalı idarece ispatlanması gerekir.
7. Yürütmenin durdurulması: İşlemler açıkça hukuka aykırıdır. İşyerinin kapalı kalması hâlinde müvekkil [ZARAR AÇIKLAMASI] şeklinde telafisi güç ve imkânsız zararlara uğrayacaktır. İYUK m. 27/2'deki şartlar birlikte gerçekleştiğinden, kapatma işleminin uygulanmakla etkisinin tükeneceği de gözetilerek davalı idarenin savunması alınmaksızın, aksi kanaatte savunma alındıktan sonra yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ NEDENLER : Anayasa m. 2, 13, 48, 125; 3572 sayılı Kanun m. 3, 5, 6; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m. 13; İYUK m. 2, 3, 5, 7, 20, 27, 34 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER : Ruhsat ve ekleri, dava konusu işlemler ve tebliğ belgeleri, denetim ve kapatma tutanakları, noksanlıkların giderildiğini gösteren belgeler, vergi levhası ve SGK işyeri kayıtları, davalı idareden İYUK m. 20 uyarınca celp edilecek işlem dosyası, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a) Öncelikle davalı idarenin savunması alınmaksızın, aksi kanaat hâlinde savunma alındıktan sonra, teminat aranmaksızın dava konusu işlemlerin YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA,
b) Davalı idarenin [İŞLEM TARİHİ] tarih ve [İŞLEM SAYISI] sayılı ruhsat iptali ile buna dayalı kapatma işlemlerinin İPTALİNE,
c) Duruşma yapılmasına,
d) Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [TARİH]
Davacı Vekili
Av. [AD SOYAD]
EKLER:
1. Ruhsat, iptal ve kapatma işlemleri ile tebliğ belgeleri
2. Denetim ve kapatma tutanakları
3. Noksanlıkların giderildiğini gösteren belgeler
4. Vekâletname örneği
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme ve örnek amacıyla sunulmaktadır. Her hukuki uyuşmazlığın özellikleri farklıdır. Dilekçenin somut olaya göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi önerilir.
İlgili İçerikler
Emsal Kararlar
- DanıştayE. 2025/2451, K. 2026/57İşyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve işyerinin kapatılması işlemi – Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/2451 E., 2026/57 K.
- DanıştayE. 2026/1096, K. 2026/1166İşyeri açma ve çalışma ruhsatı – Danıştay 4. Daire, 2026/1096 E., 2026/1166 K.
- DanıştayE. 2025/4093, K. 2026/991İşyeri açma ve çalışma ruhsatı – Danıştay 4. Daire, 2025/4093 E., 2026/991 K.
- DanıştayE. 2025/4453, K. 2026/990İşyeri açma ve çalışma ruhsatının büfe tali faaliyet konusunun iptali ve büfe kısmının mühürlenmesi – Danıştay 4. Daire, 2025/4453 E., 2026/990 K.
Örnek Dilekçeler
- İdare Mahkemesiİkamet İzninin İptaline Karşı İptal Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- İdare Mahkemesiİdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- İdare Mahkemesiİkamet İzni Başvurusunun Reddine Karşı İptal Dava Dilekçesi (Yürütmenin Durdurulması Talepli)
- İdare Mahkemesiİmar Para Cezasının İptali Dava Dilekçesi (3194 s.K. m. 42)
Hukuk Rehberi
- 5 dk okumaİşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının İptali: Kapatma Kararına Karşı Dava
- 5 dk okumaYürütmenin Durdurulması Nedir? Şartları, Teminat ve İtiraz
- 6 dk okumaİdari İşlemin İptali Davası Nasıl Açılır? Süreler ve Şartlar
- 5 dk okumaYıkım Kararı ve İmar Para Cezasına İtiraz: İmar Kanunu m. 32 ve 42